व्यास उवाच । (१।१)

युधिष्ठिर तव प्रज्ञा न सम्यग् इति मे मतिः । (१।२)

न हि कश्चित् स्वयं मर्त्यः स्ववशः कुरुते क्रियाः ॥ (१।३)

ईश्वरेण नियुक्तो ऽयं साध्वसाधु च मानवः । (२।१)

करोति पुरुषः कर्म तत्र का परिदेवना ॥ (२।२)

आत्मानं मन्यसे चाथ पापकर्माणम् अन्ततः । (३।१)

शृणु तत्र यथा पापम् अपकृष्येत भारत ॥ (३।२)

तपोभिः क्रतुभिश्चैव दानेन च युधिष्ठिर । (४।१)

तरन्ति नित्यं पुरुषा ये स्म पापानि कुर्वते ॥ (४।२)

यज्ञेन तपसा चैव दानेन च नराधिप । (५।१)

पूयन्ते राजशार्दूल नरा दुष्कृतकर्मिणः ॥ (५।२)

असुराश्च सुराश्चैव पुण्यहेतोर् मखक्रियाम् । (६।१)

प्रयतन्ते महात्मानस्तस्माद् यज्ञाः परायणम् ॥ (६।२)

यज्ञैर् एव महात्मानो बभूवुर् अधिकाः सुराः । (७।१)

ततो देवाः क्रियावन्तो दानवान् अभ्यधर्षयन् ॥ (७।२)

राजसूयाश्वमेधौ च सर्वमेधं च भारत । (८।१)

नरमेधं च नृपते त्वम् आहर युधिष्ठिर ॥ (८।२)

यजस्व वाजिमेधेन विधिवद् दक्षिणावता । (९।१)

बहुकामान्नवित्तेन रामो दाशरथिर् यथा ॥ (९।२)

यथा च भरतो राजा दौःषन्तिः पृथिवीपतिः । (१०।१)

शाकुन्तलो महावीर्यस्तव पूर्वपितामहः ॥ (१०।२)

युधिष्ठिर उवाच । (११।१)

असंशयं वाजिमेधः पावयेत् पृथिवीम् अपि । (११।२)

अभिप्रायस्तु मे कश्चित् तं त्वं श्रोतुम् इहार्हसि ॥ (११।३)

इमं ज्ञातिवधं कृत्वा सुमहान्तं द्विजोत्तम । (१२।१)

दानम् अल्पं न शक्यामि दातुं वित्तं च नास्ति मे ॥ (१२।२)

न च बालान् इमान् दीनान् उत्सहे वसु याचितुम् । (१३।१)

तथैवार्द्रव्रणान् कृच्छ्रे वर्तमानान्नृपात्मजान् ॥ (१३।२)

स्वयं विनाश्य पृथिवीं यज्ञार्थे द्विजसत्तम । (१४।१)

करम् आहारयिष्यामि कथं शोकपरायणान् ॥ (१४।२)

दुर्योधनापराधेन वसुधा वसुधाधिपाः । (१५।१)

प्रनष्टा योजयित्वास्मान् अकीर्त्या मुनिसत्तम ॥ (१५।२)

दुर्योधनेन पृथिवी क्षयिता वित्तकारणात् । (१६।१)

कोशश्चापि विशीर्णो ऽसौ धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ॥ (१६।२)

पृथिवी दक्षिणा चात्र विधिः प्रथमकल्पिकः । (१७।१)

विद्वद्भिः परिदृष्टो ऽयं शिष्टो विधिविपर्ययः ॥ (१७।२)

न च प्रतिनिधिं कर्तुं चिकीर्षामि तपोधन । (१८।१)

अत्र मे भगवन् सम्यक् साचिव्यं कर्तुम् अर्हसि ॥ (१८।२)

वैशंपायन उवाच । (१९।१)

एवम् उक्तस्तु पार्थेन कृष्णद्वैपायनस्तदा । (१९।२)

मुहूर्तम् अनुसंचिन्त्य धर्मराजानम् अब्रवीत् ॥ (१९।३)

विद्यते द्रविणं पार्थ गिरौ हिमवति स्थितम् । (२०।१)

उत्सृष्टं ब्राह्मणैर् यज्ञे मरुत्तस्य महीपतेः । (२०।२)

तद् आनयस्व कौन्तेय पर्याप्तं तद् भविष्यति ॥ (२०।३)

युधिष्ठिर उवाच । (२१।१)

कथं यज्ञे मरुत्तस्य द्रविणं तत् समाचितम् । (२१।२)

कस्मिंश्च काले स नृपो बभूव वदतां वर ॥ (२१।३)

व्यास उवाच । (२२।१)

यदि शुश्रूषसे पार्थ शृणु कारंधमं नृपम् । (२२।२)

यस्मिन् काले महावीर्यः स राजासीन्महाधनः ॥ (२२।३)