मार्कण्डेय उवाच । (१।१)

ततो विनिर्याय पुरात् कुम्भकर्णः सहानुगः । (१।२)

अपश्यत् कपिसैन्यं तज्जितकाश्यग्रतः स्थितम् ॥ (१।३)

तम् अभ्येत्याशु हरयः परिवार्य समन्ततः । (२।१)

अभ्यघ्नंश्च महाकायैर् बहुभिर् जगतीरुहैः । (२।२)

करजैर् अतुदंश्चान्ये विहाय भयम् उत्तमम् ॥ (२।३)

बहुधा युध्यमानास् ते युद्धमार्गैः प्लवंगमाः । (३।१)

नानाप्रहरणैर् भीमं राक्षसेन्द्रम् अताडयन् ॥ (३।२)

स ताड्यमानः प्रहसन् भक्षयामास वानरान् । (४।१)

पनसं च गवाक्षं च वज्रबाहुं च वानरम् ॥ (४।२)

तद् दृष्ट्वा व्यथनं कर्म कुम्भकर्णस्य रक्षसः । (५।१)

उदक्रोशन् परित्रस्तास् तारप्रभृतयस् तदा ॥ (५।२)

तं तारम् उच्चैः क्रोशन्तम् अन्यांश् च हरियूथपान् । (६।१)

अभिदुद्राव सुग्रीवः कुम्भकर्णम् अपेतभीः ॥ (६।२)

ततो ऽभिपत्य वेगेन कुम्भकर्णं महामनाः । (७।१)

शालेन जघ्निवान् मूर्ध्नि बलेन कपिकुञ्जरः ॥ (७।२)

स महात्मा महावेगः कुम्भकर्णस्य मूर्धनि । (८।१)

बिभेद शालं सुग्रीवो न चैवाव्यथयत् कपिः ॥ (८।२)

ततो विनद्य प्रहसञ्शालस्पर्शविबोधितः । (९।१)

दोर्भ्याम् आदाय सुग्रीवं कुम्भकर्णो ऽहरद् बलात् ॥ (९।२)

ह्रियमाणं तु सुग्रीवं कुम्भकर्णेन रक्षसा । (१०।१)

अवेक्ष्याभ्यद्रवद् वीरः सौमित्रिर् मित्रनन्दनः ॥ (१०।२)

सो ऽभिपत्य महावेगं रुक्मपुङ्खं महाशरम् । (११।१)

प्राहिणोत् कुम्भकर्णाय लक्ष्मणः परवीरहा ॥ (११।२)

स तस्य देहावरणं भित्त्वा देहं च सायकः । (१२।१)

जगाम दारयन् भूमिं रुधिरेण समुक्षितः ॥ (१२।२)

तथा स भिन्नहृदयः समुत्सृज्य कपीश्वरम् । (१३।१)

कुम्भकर्णो महेष्वासः प्रगृहीतशिलायुधः । (१३।२)

अभिदुद्राव सौमित्रिम् उद्यम्य महतीं शिलाम् ॥ (१३।३)

तस्याभिद्रवतस्तूर्णं क्षुराभ्याम् उच्छ्रितौ करौ । (१४।१)

चिछेद निशिताग्राभ्यां स बभूव चतुर्भुजः ॥ (१४।२)

तान् अप्यस्य भुजान् सर्वान् प्रगृहीतशिलायुधान् । (१५।१)

क्षुरैश्चिछेद लघ्वस्त्रं सौमित्रिः प्रतिदर्शयन् ॥ (१५।२)

स बभूवातिकायश्च बहुपादशिरोभुजः । (१६।१)

तं ब्रह्मास्त्रेण सौमित्रिर् ददाहाद्रिचयोपमम् ॥ (१६।२)

स पपात महावीर्यो दिव्यास्त्राभिहतो रणे । (१७।१)

महाशनिविनिर्दग्धः पादपो ऽङ्कुरवान् इव ॥ (१७।२)

तं दृष्ट्वा वृत्रसंकाशं कुम्भकर्णं तरस्विनम् । (१८।१)

गतासुं पतितं भूमौ राक्षसाः प्राद्रवन् भयात् ॥ (१८।२)

तथा तान् द्रवतो योधान् दृष्ट्वा तौ दूषणानुजौ । (१९।१)

अवस्थाप्याथ सौमित्रिं संक्रुद्धावभ्यधावताम् ॥ (१९।२)

तावाद्रवन्तौ संक्रुद्धौ वज्रवेगप्रमाथिनौ । (२०।१)

प्रतिजग्राह सौमित्रिर् विनद्योभौ पतत्रिभिः ॥ (२०।२)

ततः सुतुमुलं युद्धम् अभवल्लोमहर्षणम् । (२१।१)

दूषणानुजयोः पार्थ लक्ष्मणस्य च धीमतः ॥ (२१।२)

महता शरवर्षेण राक्षसौ सो ऽभ्यवर्षत । (२२।१)

तौ चापि वीरौ संक्रुद्धावुभौ तौ समवर्षताम् ॥ (२२।२)

मुहूर्तम् एवम् अभवद् वज्रवेगप्रमाथिनोः । (२३।१)

सौमित्रेश् च महाबाहोः सम्प्रहारः सुदारुणः ॥ (२३।२)

अथाद्रिशृङ्गम् आदाय हनूमान् मारुतात्मजः । (२४।१)

अभिद्रुत्याददे प्राणान् वज्रवेगस्य रक्षसः ॥ (२४।२)

नीलश्च महता ग्राव्णा दूषणावरजं हरिः । (२५।१)

प्रमाथिनम् अभिद्रुत्य प्रममाथ महाबलः ॥ (२५।२)

ततः प्रावर्तत पुनः संग्रामः कटुकोदयः । (२६।१)

रामरावणसैन्यानाम् अन्योन्यम् अभिधावताम् ॥ (२६।२)

शतशो नैरृतान् वन्या जघ्नुर् वन्यांश्च नैरृताः । (२७।१)

नैरृतास्तत्र वध्यन्ते प्रायशो न तु वानराः ॥ (२७।२)