गन्धर्व उवाच । (१।१)

एवम् उक्त्वा ततस्तूर्णं जगामोर्ध्वम् अनिन्दिता । (१।२)

तपती तपतीत्येवं विललापातुरो नृपः । (१।३)

प्रास्खलच्चासकृद् राजा पुनर् उत्थाय धावति । (१।४)

धावमानस्तु तपतीम् अदृष्ट्वैव महीपतिः । (१।५)

स तु राजा पुनर् भूमौ तत्रैव निपपात ह । (१।६)

अन्वेषमाणः सबलस्तं राजानं नृपोत्तमम् ॥ (१।७)

अमात्यः सानुयात्रस्तु तं ददर्श महावने । (२।१)

क्षितौ निपतितं काले शक्रध्वजम् इवोच्छ्रितम् ॥ (२।२)

तं हि दृष्ट्वा महेष्वासं निरश्वं पतितं क्षितौ । (३।१)

बभूव सो ऽस्य सचिवः संप्रदीप्त इवाग्निना ॥ (३।२)

त्वरया चोपसंगम्य स्नेहाद् आगतसंभ्रमः । (४।१)

तं समुत्थापयामास नृपतिं काममोहितम् ॥ (४।२)

भूतलाद् भूमिपालेशं पितेव पतितं सुतम् । (५।१)

प्रज्ञया वयसा चैव वृद्धः कीर्त्या दमेन च ॥ (५।२)

अमात्यस्तं समुत्थाप्य बभूव विगतज्वरः । (६।१)

उवाच चैनं कल्याण्या वाचा मधुरयोत्थितम् । (६।२)

मा भैर् मनुजशार्दूल भद्रं चास्तु तवानघ ॥ (६।३)

क्षुत्पिपासापरिश्रान्तं तर्कयामास तं नृपम् । (७।१)

पतितं पातनं संख्ये शात्रवाणां महीतले ॥ (७।२)

वारिणाथ सुशीतेन शिरस्तस्याभ्यषेचयत् । (८।१)

अस्पृशन् मुकुटं राज्ञः पुण्डरीकसुगन्धिना ॥ (८।२)

ततः प्रत्यागतप्राणस्तद् बलं बलवान् नृपः । (९।१)

सर्वं विसर्जयामास तम् एकं सचिवं विना ॥ (९।२)

ततस्तस्याज्ञया राज्ञो विप्रतस्थे महद् बलम् । (१०।१)

स तु राजा गिरिप्रस्थे तस्मिन् पुनर् उपाविशत् । (१०।२)

चिन्तयानस्तु तपतीं तद्रूपाकृष्टमानसः । (१०।३)

उन्मत्तक इवासंज्ञस्तदासीद् भरतर्षभः ॥ (१०।४)

ततस्तस्मिन् गिरिवरे शुचिर् भूत्वा कृताञ्जलिः । (११।१)

आरिराधयिषुः सूर्यं तस्थावूर्ध्वभुजः क्षितौ । (११।२)

पूजयानो दिनकरं भक्तियुक्तो महीपतिः ॥ (११।३)

जगाम मनसा चैव वसिष्ठम् ऋषिसत्तमम् । (१२।१)

पुरोहितम् अमित्रघ्नस्तदा संवरणो नृपः ॥ (१२।२)

नक्तंदिनम् अथैकस्थे स्थिते तस्मिञ् जनाधिपे । (१३।१)

अथाजगाम विप्रर्षिस्तदा द्वादशमे ऽहनि ॥ (१३।२)

स विदित्वैव नृपतिं तपत्या हृतमानसम् । (१४।१)

दिव्येन विधिना ज्ञात्वा भावितात्मा महान् ऋषिः ॥ (१४।२)

तथा तु नियतात्मानं स तं नृपतिसत्तमम् । (१५।१)

आबभाषे स धर्मात्मा तस्यैवार्थचिकीर्षया । (१५।२)

भद्रं ते राजशार्दूल तपती याचते ह्यहम् । (१५।३)

विवस्वतस्तदर्थे चेत्युक्त्वागाद् ऋषिसत्तमः ॥ (१५।४)

स तस्य मनुजेन्द्रस्य पश्यतो भगवान् ऋषिः । (१६।१)

ऊर्ध्वम् आचक्रमे द्रष्टुं भास्करं भास्करद्युतिः । (१६।२)

योजनानां तु नियुतं क्षणाद् गत्वा तपोधनः ॥ (१६।३)

सहस्रांशुं ततो विप्रः कृताञ्जलिर् उपस्थितः । (१७।१)

वसिष्ठो ऽहम् इति प्रीत्या स चात्मानं न्यवेदयत् ॥ (१७।२)

तम् उवाच महातेजा विवस्वान् मुनिसत्तमम् । (१८।१)

महर्षे स्वागतं ते ऽस्तु कथयस्व यथेच्छसि । (१८।२)

गन्धर्वः । (१८।३)

वसिष्ठः । (१८।४)

सूर्यः । (१८।५)

योजनानां चतुःषष्टिं निमेषात् त्रिंशतं तथा । (१८।६)

अश्वैर् गच्छति नित्यं यस्तत्पार्श्वस्थो ऽब्रवीद् इदम् । (१८।७)

अजाय लोकत्रयभावनाय । (१८।८)

भूतात्मने गोपतये वृषाय । (१८।९)

सूर्याय सर्गप्रलयालयाय । (१८।१०)

नमो महाकारुणिकोत्तमाय । (१८।११)

विवस्वते ज्ञानभृद् अन्तरात्मने । (१८।१२)

जगत्प्रदीपाय जगद्धितैषिणे । (१८।१३)

स्वयंभुवे दीप्तसहस्रचक्षुषे । (१८।१४)

सुरोत्तमायामिततेजसे नमः । (१८।१५)

स्तुतो ऽस्मि वरदस्ते ऽहं वरं वरय सुव्रत । (१८।१६)

स्तुतिस्त्वयोक्ता भक्तानां जप्येयं वरदो ऽस्म्यहम् । (१८।१७)

नमः सवित्रे जगदेकचक्षुषे । (१८।१८)

जगत्प्रसूतिस्थितिनाशहेतवे । (१८।१९)

त्रयीमयाय त्रिगुणात्मधारिणे । (१८।२०)

विरिञ्चिनारायणशंकरात्मने । (१८।२१)

यद् इच्छसि महाभाग मत्तः प्रवदतां वर । (१८।२२)

तत् ते दद्याम् अभिप्रेतं यद्यपि स्यात् सुदुर्लभम् । (१८।२३)

एवम् उक्तः स तेनर्षिर् वसिष्ठः प्रत्यभाषत । (१८।२४)

प्रणिपत्य विवस्वन्तं भानुमन्तं महातपाः ॥ (१८।२५)