भीष्म उवाच । (१।१)

न रोचते विग्रहो मे पाण्डुपुत्रैः कथंचन । (१।२)

यथैव धृतराष्ट्रो मे तथा पाण्डुर् असंशयम् ॥ (१।३)

गान्धार्याश्च यथा पुत्रास्तथा कुन्तीसुता मताः । (२।१)

यथा च मम ते रक्ष्या धृतराष्ट्र तथा तव ॥ (२।२)

यथा च मम राज्ञश्च तथा दुर्योधनस्य ते । (३।१)

तथा कुरूणां सर्वेषाम् अन्येषाम् अपि भारत ॥ (३।२)

एवं गते विग्रहं तैर् न रोचये संधाय वीरैर् दीयताम् अद्य भूमिः । (४।१)

तेषाम् अपीदं प्रपितामहानां राज्यं पितुश्चैव कुरूत्तमानाम् ॥ (४।२)

दुर्योधन यथा राज्यं त्वम् इदं तात पश्यसि । (५।१)

मम पैतृकम् इत्येवं ते ऽपि पश्यन्ति पाण्डवाः ॥ (५।२)

यदि राज्यं न ते प्राप्ताः पाण्डवेयास्तपस्विनः । (६।१)

कुत एव तवापीदं भारतस्य च कस्यचित् ॥ (६।२)

अथ धर्मेण राज्यं त्वं प्राप्तवान् भरतर्षभ । (७।१)

ते ऽपि राज्यम् अनुप्राप्ताः पूर्वम् एवेति मे मतिः ॥ (७।२)

मधुरेणैव राज्यस्य तेषाम् अर्धं प्रदीयताम् । (८।१)

एतद्धि पुरुषव्याघ्र हितं सर्वजनस्य च ॥ (८।२)

अतो ऽन्यथा चेत् क्रियते न हितं नो भविष्यति । (९।१)

तवाप्यकीर्तिः सकला भविष्यति न संशयः ॥ (९।२)

कीर्तिरक्षणम् आतिष्ठ कीर्तिर् हि परमं बलम् । (१०।१)

धर्मं कुरु कुलोचितम् । (१०।२)

कीर्तिस्तु परमं तेजो । (१०।३)

नष्टकीर्तेर् मनुष्यस्य जीवितं ह्यफलं स्मृतम् ॥ (१०।४)

यावत् कीर्तिर् मनुष्यस्य न प्रणश्यति कौरव । (११।१)

तावज्जीवति गान्धारे नष्टकीर्तिस्तु नश्यति ॥ (११।२)

तम् इमं समुपातिष्ठ धर्मं कुरुकुलोचितम् । (१२।१)

अनुरूपं महाबाहो पूर्वेषाम् आत्मनः कुरु ॥ (१२।२)

दिष्ट्या धरन्ति ते वीरा दिष्ट्या जीवति सा पृथा । (१३।१)

दिष्ट्या पुरोचनः पापो न सकामो ऽत्ययं गतः । (१३।२)

यदा प्रभृति दग्धास्ते कुन्तिभोजसुतासुताः ॥ (१३।३)

तदा प्रभृति गान्धारे न शक्नोम्यभिवीक्षितुम् । (१४।१)

अदाहयो यदा पार्थान् स त्वग्नौ जतुवेश्मनि । (१४।२)

लोके प्राणभृतां कंचिच् छ्रुत्वा कुन्तीं तथागताम् । (१४।३)

दुःखं न जायते राजन् भवान् सर्वस्य कारणम् ॥ (१४।४)

न चापि दोषेण तथा लोको वैति पुरोचनम् । (१५।१)

यथा त्वां पुरुषव्याघ्र लोको दोषेण गच्छति ॥ (१५।२)

तद् इदं जीवितं तेषां तव कल्मषनाशनम् । (१६।१)

संमन्तव्यं महाराज पाण्डवानां च दर्शनम् ॥ (१६।२)

न चापि तेषां वीराणां जीवतां कुरुनन्दन । (१७।१)

पित्र्यो ऽंशः शक्य आदातुम् अपि वज्रभृता स्वयम् ॥ (१७।२)

ते हि सर्वे स्थिता धर्मे सर्वे चैवैकचेतसः । (१८।१)

अधर्मेण निरस्ताश्च तुल्ये राज्ये विशेषतः ॥ (१८।२)

यदि धर्मस्त्वया कार्यो यदि कार्यं प्रियं च मे । (१९।१)

क्षेमं च यदि कर्तव्यं तेषाम् अर्धं प्रदीयताम् ॥ (१९।२)