महाभारतMahābhārata

MBh, 12, 327

1655 of 1995 · 240 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

जनमेजय उवाच । (१।१)

janamejaya uvāca

1.2१.२

कथं स भगवान् देवो यज्ञेष्वग्रहरः प्रभुः । (१।२)

kathaṃ sa bhagavān devo yajñeṣvagraharaḥ prabhuḥ |

1.3१.३

यज्ञधारी च सततं वेदवेदाङ्गवित् तथा ॥ (१।३)

yajñadhārī ca satataṃ vedavedāṅgavit tathā ||

2.1२.१

निवृत्तं चास्थितो धर्मं क्षेमी भागवतप्रियः । (२।१)

nivṛttaṃ cāsthito dharmaṃ kṣemī bhāgavatapriyaḥ |

2.2२.२

प्रवृत्तिधर्मान् विदधे स एव भगवान् प्रभुः ॥ (२।२)

pravṛttidharmān vidadhe sa eva bhagavān prabhuḥ ||

3.1३.१

कथं प्रवृत्तिधर्मेषु भागार्हा देवताः कृताः । (३।१)

kathaṃ pravṛttidharmeṣu bhāgārhā devatāḥ kṛtāḥ |

3.2३.२

कथं निवृत्तिधर्माश्च कृता व्यावृत्तबुद्धयः ॥ (३।२)

kathaṃ nivṛttidharmāśca kṛtā vyāvṛttabuddhayaḥ ||

4.1४.१

एतं नः संशयं विप्र छिन्द्धि गुह्यं सनातनम् । (४।१)

etaṃ naḥ saṃśayaṃ vipra chinddhi guhyaṃ sanātanam |

4.2४.२

त्वया नारायणकथा श्रुता वै धर्मसंहिता ॥ (४।२)

tvayā nārāyaṇakathā śrutā vai dharmasaṃhitā ||

5.1५.१

इमे सब्रह्मका लोकाः ससुरासुरमानवाः । (५।१)

ime sabrahmakā lokāḥ sasurāsuramānavāḥ |

5.2५.२

क्रियास्वभ्युदयोक्तासु सक्ता दृश्यन्ति सर्वशः । (५।२)

kriyāsvabhyudayoktāsu saktā dṛśyanti sarvaśaḥ |

5.3५.३

मोक्षश्चोक्तस्त्वया ब्रह्मन्निर्वाणं परमं सुखम् ॥ (५।३)

mokṣaścoktastvayā brahmannirvāṇaṃ paramaṃ sukham ||

6.1६.१

ये च मुक्ता भवन्तीह पुण्यपापविवर्जिताः । (६।१)

ye ca muktā bhavantīha puṇyapāpavivarjitāḥ |

6.2६.२

ते सहस्रार्चिषं देवं प्रविशन्तीति शुश्रुमः ॥ (६।२)

te sahasrārciṣaṃ devaṃ praviśantīti śuśrumaḥ ||

7.1७.१

अहो हि दुरनुष्ठेयो मोक्षधर्मः सनातनः । (७।१)

aho hi duranuṣṭheyo mokṣadharmaḥ sanātanaḥ |

7.2७.२

यं हित्वा देवताः सर्वा हव्यकव्यभुजो ऽभवन् ॥ (७।२)

yaṃ hitvā devatāḥ sarvā havyakavyabhujo 'bhavan ||

8.1८.१

किं नु ब्रह्मा च रुद्रश्च शक्रश्च बलभित् प्रभुः । (८।१)

kiṃ nu brahmā ca rudraśca śakraśca balabhit prabhuḥ |

8.2८.२

सूर्यस्ताराधिपो वायुर् अग्निर् वरुण एव च । (८।२)

sūryastārādhipo vāyur agnir varuṇa eva ca |

8.3८.३

आकाशं जगती चैव ये च शेषा दिवौकसः ॥ (८।३)

ākāśaṃ jagatī caiva ye ca śeṣā divaukasaḥ ||

9.1९.१

प्रलयं न विजानन्ति आत्मनः परिनिर्मितम् । (९।१)

pralayaṃ na vijānanti ātmanaḥ parinirmitam |

9.2९.२

ततस्ते नास्थिता मार्गं ध्रुवम् अक्षयम् अव्ययम् ॥ (९।२)

tataste nāsthitā mārgaṃ dhruvam akṣayam avyayam ||

10.1१०.१

स्मृत्वा कालपरीमाणं प्रवृत्तिं ये समास्थिताः । (१०।१)

smṛtvā kālaparīmāṇaṃ pravṛttiṃ ye samāsthitāḥ |

10.2१०.२

दोषः कालपरीमाणे महान् एष क्रियावताम् ॥ (१०।२)

doṣaḥ kālaparīmāṇe mahān eṣa kriyāvatām ||

11.1११.१

एतन्मे संशयं विप्र हृदि शल्यम् इवार्पितम् । (११।१)

etanme saṃśayaṃ vipra hṛdi śalyam ivārpitam |

11.2११.२

छिन्द्धीतिहासकथनात् परं कौतूहलं हि मे ॥ (११।२)

chinddhītihāsakathanāt paraṃ kautūhalaṃ hi me ||

12.1१२.१

कथं भागहराः प्रोक्ता देवताः क्रतुषु द्विज । (१२।१)

kathaṃ bhāgaharāḥ proktā devatāḥ kratuṣu dvija |

12.2१२.२

किमर्थं चाध्वरे ब्रह्मन्निज्यन्ते त्रिदिवौकसः ॥ (१२।२)

kimarthaṃ cādhvare brahmannijyante tridivaukasaḥ ||

13.1१३.१

ये च भागं प्रगृह्णन्ति यज्ञेषु द्विजसत्तम । (१३।१)

ye ca bhāgaṃ pragṛhṇanti yajñeṣu dvijasattama |

13.2१३.२

ते यजन्तो महायज्ञैः कस्य भागं ददन्ति वै ॥ (१३।२)

te yajanto mahāyajñaiḥ kasya bhāgaṃ dadanti vai ||

14.1१४.१

वैशंपायन उवाच । (१४।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

14.2१४.२

अहो गूढतमः प्रश्नस्त्वया पृष्टो जनेश्वर । (१४।२)

aho gūḍhatamaḥ praśnastvayā pṛṣṭo janeśvara |

14.3१४.३

नातप्ततपसा ह्येष नावेदविदुषा तथा । (१४।३)

nātaptatapasā hyeṣa nāvedaviduṣā tathā |

14.4१४.४

नापुराणविदा चापि शक्यो व्याहर्तुम् अञ्जसा ॥ (१४।४)

nāpurāṇavidā cāpi śakyo vyāhartum añjasā ||

15.1१५.१

हन्त ते कथयिष्यामि यन्मे पृष्टः पुरा गुरुः । (१५।१)

hanta te kathayiṣyāmi yanme pṛṣṭaḥ purā guruḥ |

15.2१५.२

कृष्णद्वैपायनो व्यासो वेदव्यासो महान् ऋषिः ॥ (१५।२)

kṛṣṇadvaipāyano vyāso vedavyāso mahān ṛṣiḥ ||

16.1१६.१

सुमन्तुर् जैमिनिश्चैव पैलश्च सुदृढव्रतः । (१६।१)

sumantur jaiminiścaiva pailaśca sudṛḍhavrataḥ |

16.2१६.२

अहं चतुर्थः शिष्यो वै पञ्चमश्च शुकः स्मृतः ॥ (१६।२)

ahaṃ caturthaḥ śiṣyo vai pañcamaśca śukaḥ smṛtaḥ ||

17.1१७.१

एतान् समागतान् सर्वान् पञ्च शिष्यान् दमान्वितान् । (१७।१)

etān samāgatān sarvān pañca śiṣyān damānvitān |

17.2१७.२

शौचाचारसमायुक्ताञ् जितक्रोधाञ्जितेन्द्रियान् ॥ (१७।२)

śaucācārasamāyuktāñ jitakrodhāñjitendriyān ||

18.1१८.१

वेदान् अध्यापयामास महाभारतपञ्चमान् । (१८।१)

vedān adhyāpayāmāsa mahābhāratapañcamān |

18.2१८.२

मेरौ गिरिवरे रम्ये सिद्धचारणसेविते ॥ (१८।२)

merau girivare ramye siddhacāraṇasevite ||

19.1१९.१

तेषाम् अभ्यस्यतां वेदान् कदाचित् संशयो ऽभवत् । (१९।१)

teṣām abhyasyatāṃ vedān kadācit saṃśayo 'bhavat |

19.2१९.२

एष वै यस्त्वया पृष्टस् तेन तेषां प्रकीर्तितः । (१९।२)

eṣa vai yastvayā pṛṣṭas tena teṣāṃ prakīrtitaḥ |

19.3१९.३

ततः श्रुतो मया चापि तवाख्येयो ऽद्य भारत ॥ (१९।३)

tataḥ śruto mayā cāpi tavākhyeyo 'dya bhārata ||

20.1२०.१

शिष्याणां वचनं श्रुत्वा सर्वाज्ञानतमोनुदः । (२०।१)

śiṣyāṇāṃ vacanaṃ śrutvā sarvājñānatamonudaḥ |

20.2२०.२

पराशरसुतः श्रीमान् व्यासो वाक्यम् उवाच ह ॥ (२०।२)

parāśarasutaḥ śrīmān vyāso vākyam uvāca ha ||

21.1२१.१

मया हि सुमहत् तप्तं तपः परमदारुणम् । (२१।१)

mayā hi sumahat taptaṃ tapaḥ paramadāruṇam |

21.2२१.२

भूतं भव्यं भविष्यच्च जानीयाम् इति सत्तमाः ॥ (२१।२)

bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyacca jānīyām iti sattamāḥ ||

22.1२२.१

तस्य मे तप्ततपसो निगृहीतेन्द्रियस्य च । (२२।१)

tasya me taptatapaso nigṛhītendriyasya ca |

22.2२२.२

नारायणप्रसादेन क्षीरोदस्यानुकूलतः ॥ (२२।२)

nārāyaṇaprasādena kṣīrodasyānukūlataḥ ||

23.1२३.१

त्रैकालिकम् इदं ज्ञानं प्रादुर्भूतं यथेप्सितम् । (२३।१)

traikālikam idaṃ jñānaṃ prādurbhūtaṃ yathepsitam |

23.2२३.२

तच्छृणुध्वं यथाज्ञानं वक्ष्ये संशयम् उत्तमम् । (२३।२)

tacchṛṇudhvaṃ yathājñānaṃ vakṣye saṃśayam uttamam |

23.3२३.३

यथावृत्तं हि कल्पादौ दृष्टं मे ज्ञानचक्षुषा ॥ (२३।३)

yathāvṛttaṃ hi kalpādau dṛṣṭaṃ me jñānacakṣuṣā ||

24.1२४.१

परमात्मेति यं प्राहुः सांख्ययोगविदो जनाः । (२४।१)

paramātmeti yaṃ prāhuḥ sāṃkhyayogavido janāḥ |

24.2२४.२

महापुरुषसंज्ञां स लभते स्वेन कर्मणा ॥ (२४।२)

mahāpuruṣasaṃjñāṃ sa labhate svena karmaṇā ||

25.1२५.१

तस्मात् प्रसूतम् अव्यक्तं प्रधानं तद् विदुर् बुधाः । (२५।१)

tasmāt prasūtam avyaktaṃ pradhānaṃ tad vidur budhāḥ |

25.2२५.२

अव्यक्ताद् व्यक्तम् उत्पन्नं लोकसृष्ट्यर्थम् ईश्वरात् ॥ (२५।२)

avyaktād vyaktam utpannaṃ lokasṛṣṭyartham īśvarāt ||

26.1२६.१

अनिरुद्धो हि लोकेषु महान् आत्मेति कथ्यते । (२६।१)

aniruddho hi lokeṣu mahān ātmeti kathyate |

26.2२६.२

यो ऽसौ व्यक्तत्वम् आपन्नो निर्ममे च पितामहम् । (२६।२)

yo 'sau vyaktatvam āpanno nirmame ca pitāmaham |

26.3२६.३

सो ऽहंकार इति प्रोक्तः सर्वतेजोमयो हि सः ॥ (२६।३)

so 'haṃkāra iti proktaḥ sarvatejomayo hi saḥ ||

27.1२७.१

पृथिवी वायुर् आकाशम् आपो ज्योतिश्च पञ्चमम् । (२७।१)

pṛthivī vāyur ākāśam āpo jyotiśca pañcamam |

27.2२७.२

अहंकारप्रसूतानि महाभूतानि भारत ॥ (२७।२)

ahaṃkāraprasūtāni mahābhūtāni bhārata ||

28.1२८.१

महाभूतानि सृष्ट्वाथ तद्गुणान्निर्ममे पुनः । (२८।१)

mahābhūtāni sṛṣṭvātha tadguṇānnirmame punaḥ |

28.2२८.२

भूतेभ्यश्चैव निष्पन्ना मूर्तिमन्तो ऽष्ट ताञ्शृणु ॥ (२८।२)

bhūtebhyaścaiva niṣpannā mūrtimanto 'ṣṭa tāñśṛṇu ||

29.1२९.१

मरीचिर् अङ्गिराश्चात्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः । (२९।१)

marīcir aṅgirāścātriḥ pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ |

29.2२९.२

वसिष्ठश्च महात्मा वै मनुः स्वायंभुवस्तथा । (२९।२)

vasiṣṭhaśca mahātmā vai manuḥ svāyaṃbhuvastathā |

29.3२९.३

ज्ञेयाः प्रकृतयो ऽष्टौ ता यासु लोकाः प्रतिष्ठिताः ॥ (२९।३)

jñeyāḥ prakṛtayo 'ṣṭau tā yāsu lokāḥ pratiṣṭhitāḥ ||

30.1३०.१

वेदान् वेदाङ्गसंयुक्तान् यज्ञान् यज्ञाङ्गसंयुतान् । (३०।१)

vedān vedāṅgasaṃyuktān yajñān yajñāṅgasaṃyutān |

30.2३०.२

निर्ममे लोकसिद्ध्यर्थं ब्रह्मा लोकपितामहः । (३०।२)

nirmame lokasiddhyarthaṃ brahmā lokapitāmahaḥ |

30.3३०.३

अष्टाभ्यः प्रकृतिभ्यश्च जातं विश्वम् इदं जगत् ॥ (३०।३)

aṣṭābhyaḥ prakṛtibhyaśca jātaṃ viśvam idaṃ jagat ||

31.1३१.१

रुद्रो रोषात्मको जातो दशान्यान् सो ऽसृजत् स्वयम् । (३१।१)

rudro roṣātmako jāto daśānyān so 'sṛjat svayam |

31.2३१.२

एकादशैते रुद्रास्तु विकाराः पुरुषाः स्मृताः ॥ (३१।२)

ekādaśaite rudrāstu vikārāḥ puruṣāḥ smṛtāḥ ||

32.1३२.१

ते रुद्राः प्रकृतिश्चैव सर्वे चैव सुरर्षयः । (३२।१)

te rudrāḥ prakṛtiścaiva sarve caiva surarṣayaḥ |

32.2३२.२

उत्पन्ना लोकसिद्ध्यर्थं ब्रह्माणं समुपस्थिताः ॥ (३२।२)

utpannā lokasiddhyarthaṃ brahmāṇaṃ samupasthitāḥ ||

33.1३३.१

वयं हि सृष्टा भगवंस्त्वया वै प्रभविष्णुना । (३३।१)

vayaṃ hi sṛṣṭā bhagavaṃstvayā vai prabhaviṣṇunā |

33.2३३.२

येन यस्मिन्न् अधीकारे वर्तितव्यं पितामह ॥ (३३।२)

yena yasminn adhīkāre vartitavyaṃ pitāmaha ||

34.1३४.१

यो ऽसौ त्वया विनिर्दिष्टो ऽधिकारो ऽर्थचिन्तकः । (३४।१)

yo 'sau tvayā vinirdiṣṭo 'dhikāro 'rthacintakaḥ |

34.2३४.२

परिपाल्यः कथं तेन सो ऽधिकारो ऽधिकारिणा ॥ (३४।२)

paripālyaḥ kathaṃ tena so 'dhikāro 'dhikāriṇā ||

35.1३५.१

प्रदिशस्व बलं तस्य यो ऽधिकारार्थचिन्तकः । (३५।१)

pradiśasva balaṃ tasya yo 'dhikārārthacintakaḥ |

35.2३५.२

एवम् उक्तो महादेवो देवांस्तान् इदम् अब्रवीत् ॥ (३५।२)

evam ukto mahādevo devāṃstān idam abravīt ||

36.1३६.१

साध्वहं ज्ञापितो देवा युष्माभिर् भद्रम् अस्तु वः । (३६।१)

sādhvahaṃ jñāpito devā yuṣmābhir bhadram astu vaḥ |

36.2३६.२

ममाप्येषा समुत्पन्ना चिन्ता या भवतां मता ॥ (३६।२)

mamāpyeṣā samutpannā cintā yā bhavatāṃ matā ||

37.1३७.१

लोकतन्त्रस्य कृत्स्नस्य कथं कार्यः परिग्रहः । (३७।१)

lokatantrasya kṛtsnasya kathaṃ kāryaḥ parigrahaḥ |

37.2३७.२

कथं बलक्षयो न स्याद् युष्माकं ह्यात्मनश्च मे ॥ (३७।२)

kathaṃ balakṣayo na syād yuṣmākaṃ hyātmanaśca me ||

38.1३८.१

इतः सर्वे ऽपि गच्छामः शरणं लोकसाक्षिणम् । (३८।१)

itaḥ sarve 'pi gacchāmaḥ śaraṇaṃ lokasākṣiṇam |

38.2३८.२

महापुरुषम् अव्यक्तं स नो वक्ष्यति यद्धितम् ॥ (३८।२)

mahāpuruṣam avyaktaṃ sa no vakṣyati yaddhitam ||

39.1३९.१

ततस्ते ब्रह्मणा सार्धम् ऋषयो विबुधास्तथा । (३९।१)

tataste brahmaṇā sārdham ṛṣayo vibudhāstathā |

39.2३९.२

क्षीरोदस्योत्तरं कूलं जग्मुर् लोकहितार्थिनः ॥ (३९।२)

kṣīrodasyottaraṃ kūlaṃ jagmur lokahitārthinaḥ ||

40.1४०.१

ते तपः समुपातिष्ठन् ब्रह्मोक्तं वेदकल्पितम् । (४०।१)

te tapaḥ samupātiṣṭhan brahmoktaṃ vedakalpitam |

40.2४०.२

स महानियमो नाम तपश्चर्या सुदारुणा ॥ (४०।२)

sa mahāniyamo nāma tapaścaryā sudāruṇā ||

41.1४१.१

ऊर्ध्वं दृष्टिर् बाहवश्च एकाग्रं च मनो ऽभवत् । (४१।१)

ūrdhvaṃ dṛṣṭir bāhavaśca ekāgraṃ ca mano 'bhavat |

41.2४१.२

एकपादस्थिताः सम्यक् काष्ठभूताः समाहिताः ॥ (४१।२)

ekapādasthitāḥ samyak kāṣṭhabhūtāḥ samāhitāḥ ||

42.1४२.१

दिव्यं वर्षसहस्रं ते तपस्तप्त्वा तद् उत्तमम् । (४२।१)

divyaṃ varṣasahasraṃ te tapastaptvā tad uttamam |

42.2४२.२

शुश्रुवुर् मधुरां वाणीं वेदवेदाङ्गभूषिताम् ॥ (४२।२)

śuśruvur madhurāṃ vāṇīṃ vedavedāṅgabhūṣitām ||

43.1४३.१

भो भोः सब्रह्मका देवा ऋषयश्च तपोधनाः । (४३।१)

bho bhoḥ sabrahmakā devā ṛṣayaśca tapodhanāḥ |

43.2४३.२

स्वागतेनार्च्य वः सर्वाञ्श्रावये वाक्यम् उत्तमम् ॥ (४३।२)

svāgatenārcya vaḥ sarvāñśrāvaye vākyam uttamam ||

44.1४४.१

विज्ञातं वो मया कार्यं तच्च लोकहितं महत् । (४४।१)

vijñātaṃ vo mayā kāryaṃ tacca lokahitaṃ mahat |

44.2४४.२

प्रवृत्तियुक्तं कर्तव्यं युष्मत्प्राणोपबृंहणम् ॥ (४४।२)

pravṛttiyuktaṃ kartavyaṃ yuṣmatprāṇopabṛṃhaṇam ||

45.1४५.१

सुतप्तं वस्तपो देवा ममाराधनकाम्यया । (४५।१)

sutaptaṃ vastapo devā mamārādhanakāmyayā |

45.2४५.२

भोक्ष्यथास्य महासत्त्वास्तपसः फलम् उत्तमम् ॥ (४५।२)

bhokṣyathāsya mahāsattvāstapasaḥ phalam uttamam ||

46.1४६.१

एष ब्रह्मा लोकगुरुः सर्वलोकपितामहः । (४६।१)

eṣa brahmā lokaguruḥ sarvalokapitāmahaḥ |

46.2४६.२

यूयं च विबुधश्रेष्ठा मां यजध्वं समाहिताः ॥ (४६।२)

yūyaṃ ca vibudhaśreṣṭhā māṃ yajadhvaṃ samāhitāḥ ||

47.1४७.१

सर्वे भागान् कल्पयध्वं यज्ञेषु मम नित्यशः । (४७।१)

sarve bhāgān kalpayadhvaṃ yajñeṣu mama nityaśaḥ |

47.2४७.२

तथा श्रेयो विधास्यामि यथाधीकारम् ईश्वराः ॥ (४७।२)

tathā śreyo vidhāsyāmi yathādhīkāram īśvarāḥ ||

48.1४८.१

श्रुत्वैतद् देवदेवस्य वाक्यं हृष्टतनूरुहाः । (४८।१)

śrutvaitad devadevasya vākyaṃ hṛṣṭatanūruhāḥ |

48.2४८.२

ततस्ते विबुधाः सर्वे ब्रह्मा ते च महर्षयः ॥ (४८।२)

tataste vibudhāḥ sarve brahmā te ca maharṣayaḥ ||

49.1४९.१

वेददृष्टेन विधिना वैष्णवं क्रतुम् आहरन् । (४९।१)

vedadṛṣṭena vidhinā vaiṣṇavaṃ kratum āharan |

49.2४९.२

तस्मिन् सत्रे तदा ब्रह्मा स्वयं भागम् अकल्पयत् । (४९।२)

tasmin satre tadā brahmā svayaṃ bhāgam akalpayat |

49.3४९.३

देवा देवर्षयश्चैव सर्वे भागान् अकल्पयन् ॥ (४९।३)

devā devarṣayaścaiva sarve bhāgān akalpayan ||

50.1५०.१

ते कार्तयुगधर्माणो भागाः परमसत्कृताः । (५०।१)

te kārtayugadharmāṇo bhāgāḥ paramasatkṛtāḥ |

50.2५०.२

प्रापुर् आदित्यवर्णं तं पुरुषं तमसः परम् । (५०।२)

prāpur ādityavarṇaṃ taṃ puruṣaṃ tamasaḥ param |

50.3५०.३

बृहन्तं सर्वगं देवम् ईशानं वरदं प्रभुम् ॥ (५०।३)

bṛhantaṃ sarvagaṃ devam īśānaṃ varadaṃ prabhum ||

51.1५१.१

ततो ऽथ वरदो देवस्तान् सर्वान् अमरान् स्थितान् । (५१।१)

tato 'tha varado devastān sarvān amarān sthitān |

51.2५१.२

अशरीरो बभाषेदं वाक्यं खस्थो महेश्वरः ॥ (५१।२)

aśarīro babhāṣedaṃ vākyaṃ khastho maheśvaraḥ ||

52.1५२.१

येन यः कल्पितो भागः स तथा समुपागतः । (५२।१)

yena yaḥ kalpito bhāgaḥ sa tathā samupāgataḥ |

52.2५२.२

प्रीतो ऽहं प्रदिशाम्यद्य फलम् आवृत्तिलक्षणम् ॥ (५२।२)

prīto 'haṃ pradiśāmyadya phalam āvṛttilakṣaṇam ||

53.1५३.१

एतद् वो लक्षणं देवा मत्प्रसादसमुद्भवम् । (५३।१)

etad vo lakṣaṇaṃ devā matprasādasamudbhavam |

53.2५३.२

यूयं यज्ञैर् इज्यमानाः समाप्तवरदक्षिणैः । (५३।२)

yūyaṃ yajñair ijyamānāḥ samāptavaradakṣiṇaiḥ |

53.3५३.३

युगे युगे भविष्यध्वं प्रवृत्तिफलभोगिनः ॥ (५३।३)

yuge yuge bhaviṣyadhvaṃ pravṛttiphalabhoginaḥ ||

54.1५४.१

यज्ञैर् ये चापि यक्ष्यन्ति सर्वलोकेषु वै सुराः । (५४।१)

yajñair ye cāpi yakṣyanti sarvalokeṣu vai surāḥ |

54.2५४.२

कल्पयिष्यन्ति वो भागांस्ते नरा वेदकल्पितान् ॥ (५४।२)

kalpayiṣyanti vo bhāgāṃste narā vedakalpitān ||

55.1५५.१

यो मे यथा कल्पितवान् भागम् अस्मिन्महाक्रतौ । (५५।१)

yo me yathā kalpitavān bhāgam asminmahākratau |

55.2५५.२

स तथा यज्ञभागार्हो वेदसूत्रे मया कृतः ॥ (५५।२)

sa tathā yajñabhāgārho vedasūtre mayā kṛtaḥ ||

56.1५६.१

यूयं लोकान् धारयध्वं यज्ञभागफलोदिताः । (५६।१)

yūyaṃ lokān dhārayadhvaṃ yajñabhāgaphaloditāḥ |

56.2५६.२

सर्वार्थचिन्तका लोके यथाधीकारनिर्मिताः ॥ (५६।२)

sarvārthacintakā loke yathādhīkāranirmitāḥ ||

57.1५७.१

याः क्रियाः प्रचरिष्यन्ति प्रवृत्तिफलसत्कृताः । (५७।१)

yāḥ kriyāḥ pracariṣyanti pravṛttiphalasatkṛtāḥ |

57.2५७.२

ताभिर् आप्यायितबला लोकान् वै धारयिष्यथ ॥ (५७।२)

tābhir āpyāyitabalā lokān vai dhārayiṣyatha ||

58.1५८.१

यूयं हि भाविता लोके सर्वयज्ञेषु मानवैः । (५८।१)

yūyaṃ hi bhāvitā loke sarvayajñeṣu mānavaiḥ |

58.2५८.२

मां ततो भावयिष्यध्वम् एषा वो भावना मम ॥ (५८।२)

māṃ tato bhāvayiṣyadhvam eṣā vo bhāvanā mama ||

59.1५९.१

इत्यर्थं निर्मिता वेदा यज्ञाश्चौषधिभिः सह । (५९।१)

ityarthaṃ nirmitā vedā yajñāścauṣadhibhiḥ saha |

59.2५९.२

एभिः सम्यक् प्रयुक्तैर् हि प्रीयन्ते देवताः क्षितौ ॥ (५९।२)

ebhiḥ samyak prayuktair hi prīyante devatāḥ kṣitau ||

60.1६०.१

निर्माणम् एतद् युष्माकं प्रवृत्तिगुणकल्पितम् । (६०।१)

nirmāṇam etad yuṣmākaṃ pravṛttiguṇakalpitam |

60.2६०.२

मया कृतं सुरश्रेष्ठा यावत् कल्पक्षयाद् इति । (६०।२)

mayā kṛtaṃ suraśreṣṭhā yāvat kalpakṣayād iti |

60.3६०.३

चिन्तयध्वं लोकहितं यथाधीकारम् ईश्वराः ॥ (६०।३)

cintayadhvaṃ lokahitaṃ yathādhīkāram īśvarāḥ ||

61.1६१.१

मरीचिर् अङ्गिराश्चात्रिः पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः । (६१।१)

marīcir aṅgirāścātriḥ pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ |

61.2६१.२

वसिष्ठ इति सप्तैते मानसा निर्मिता हि वै ॥ (६१।२)

vasiṣṭha iti saptaite mānasā nirmitā hi vai ||

62.1६२.१

एते वेदविदो मुख्या वेदाचार्याश्च कल्पिताः । (६२।१)

ete vedavido mukhyā vedācāryāśca kalpitāḥ |

62.2६२.२

प्रवृत्तिधर्मिणश्चैव प्राजापत्येन कल्पिताः ॥ (६२।२)

pravṛttidharmiṇaścaiva prājāpatyena kalpitāḥ ||

63.1६३.१

अयं क्रियावतां पन्था व्यक्तीभूतः सनातनः । (६३।१)

ayaṃ kriyāvatāṃ panthā vyaktībhūtaḥ sanātanaḥ |

63.2६३.२

अनिरुद्ध इति प्रोक्तो लोकसर्गकरः प्रभुः ॥ (६३।२)

aniruddha iti prokto lokasargakaraḥ prabhuḥ ||

64.1६४.१

सनः सनत्सुजातश्च सनकः ससनन्दनः । (६४।१)

sanaḥ sanatsujātaśca sanakaḥ sasanandanaḥ |

64.2६४.२

सनत्कुमारः कपिलः सप्तमश्च सनातनः ॥ (६४।२)

sanatkumāraḥ kapilaḥ saptamaśca sanātanaḥ ||

65.1६५.१

सप्तैते मानसाः प्रोक्ता ऋषयो ब्रह्मणः सुताः । (६५।१)

saptaite mānasāḥ proktā ṛṣayo brahmaṇaḥ sutāḥ |

65.2६५.२

स्वयमागतविज्ञाना निवृत्तं धर्मम् आस्थिताः ॥ (६५।२)

svayamāgatavijñānā nivṛttaṃ dharmam āsthitāḥ ||

66.1६६.१

एते योगविदो मुख्याः सांख्यधर्मविदस्तथा । (६६।१)

ete yogavido mukhyāḥ sāṃkhyadharmavidastathā |

66.2६६.२

आचार्या मोक्षशास्त्रे च मोक्षधर्मप्रवर्तकाः ॥ (६६।२)

ācāryā mokṣaśāstre ca mokṣadharmapravartakāḥ ||

67.1६७.१

यतो ऽहं प्रसृतः पूर्वम् अव्यक्तात् त्रिगुणो महान् । (६७।१)

yato 'haṃ prasṛtaḥ pūrvam avyaktāt triguṇo mahān |

67.2६७.२

तस्मात् परतरो यो ऽसौ क्षेत्रज्ञ इति कल्पितः । (६७।२)

tasmāt parataro yo 'sau kṣetrajña iti kalpitaḥ |

67.3६७.३

सो ऽहं क्रियावतां पन्थाः पुनरावृत्तिदुर्लभः ॥ (६७।३)

so 'haṃ kriyāvatāṃ panthāḥ punarāvṛttidurlabhaḥ ||

68.1६८.१

यो यथा निर्मितो जन्तुर् यस्मिन् यस्मिंश्च कर्मणि । (६८।१)

yo yathā nirmito jantur yasmin yasmiṃśca karmaṇi |

68.2६८.२

प्रवृत्तौ वा निवृत्तौ वा तत्फलं सो ऽश्नुते ऽवशः ॥ (६८।२)

pravṛttau vā nivṛttau vā tatphalaṃ so 'śnute 'vaśaḥ ||

69.1६९.१

एष लोकगुरुर् ब्रह्मा जगदादिकरः प्रभुः । (६९।१)

eṣa lokagurur brahmā jagadādikaraḥ prabhuḥ |

69.2६९.२

एष माता पिता चैव युष्माकं च पितामहः । (६९।२)

eṣa mātā pitā caiva yuṣmākaṃ ca pitāmahaḥ |

69.3६९.३

मयानुशिष्टो भविता सर्वभूतवरप्रदः ॥ (६९।३)

mayānuśiṣṭo bhavitā sarvabhūtavarapradaḥ ||

70.1७०.१

अस्य चैवानुजो रुद्रो ललाटाद् यः समुत्थितः । (७०।१)

asya caivānujo rudro lalāṭād yaḥ samutthitaḥ |

70.2७०.२

ब्रह्मानुशिष्टो भविता सर्वत्र स वरप्रदः ॥ (७०।२)

brahmānuśiṣṭo bhavitā sarvatra sa varapradaḥ ||

71.1७१.१

गच्छध्वं स्वान् अधीकारांश् चिन्तयध्वं यथाविधि । (७१।१)

gacchadhvaṃ svān adhīkārāṃś cintayadhvaṃ yathāvidhi |

71.2७१.२

प्रवर्तन्तां क्रियाः सर्वाः सर्वलोकेषु माचिरम् ॥ (७१।२)

pravartantāṃ kriyāḥ sarvāḥ sarvalokeṣu māciram ||

72.1७२.१

प्रदृश्यन्तां च कर्माणि प्राणिनां गतयस्तथा । (७२।१)

pradṛśyantāṃ ca karmāṇi prāṇināṃ gatayastathā |

72.2७२.२

परिनिर्मितकालानि आयूंषि च सुरोत्तमाः ॥ (७२।२)

parinirmitakālāni āyūṃṣi ca surottamāḥ ||

73.1७३.१

इदं कृतयुगं नाम कालः श्रेष्ठः प्रवर्तते । (७३।१)

idaṃ kṛtayugaṃ nāma kālaḥ śreṣṭhaḥ pravartate |

73.2७३.२

अहिंस्या यज्ञपशवो युगे ऽस्मिन् नैतद् अन्यथा । (७३।२)

ahiṃsyā yajñapaśavo yuge 'smin naitad anyathā |

73.3७३.३

चतुष्पात् सकलो धर्मो भविष्यत्यत्र वै सुराः ॥ (७३।३)

catuṣpāt sakalo dharmo bhaviṣyatyatra vai surāḥ ||

74.1७४.१

ततस्त्रेतायुगं नाम त्रयी यत्र भविष्यति । (७४।१)

tatastretāyugaṃ nāma trayī yatra bhaviṣyati |

74.2७४.२

प्रोक्षिता यत्र पशवो वधं प्राप्स्यन्ति वै मखे । (७४।२)

prokṣitā yatra paśavo vadhaṃ prāpsyanti vai makhe |

74.3७४.३

तत्र पादचतुर्थो वै धर्मस्य न भविष्यति ॥ (७४।३)

tatra pādacaturtho vai dharmasya na bhaviṣyati ||

75.1७५.१

ततो वै द्वापरं नाम मिश्रः कालो भविष्यति । (७५।१)

tato vai dvāparaṃ nāma miśraḥ kālo bhaviṣyati |

75.2७५.२

द्विपादहीनो धर्मश्च युगे तस्मिन् भविष्यति ॥ (७५।२)

dvipādahīno dharmaśca yuge tasmin bhaviṣyati ||

76.1७६.१

ततस्तिष्ये ऽथ सम्प्राप्ते युगे कलिपुरस्कृते । (७६।१)

tatastiṣye 'tha samprāpte yuge kalipuraskṛte |

76.2७६.२

एकपादस्थितो धर्मो यत्र तत्र भविष्यति ॥ (७६।२)

ekapādasthito dharmo yatra tatra bhaviṣyati ||

77.1७७.१

देवा ऊचुः । (७७।१)

devā ūcuḥ |

77.2७७.२

एकपादस्थिते धर्मे यत्रक्वचनगामिनि । (७७।२)

ekapādasthite dharme yatrakvacanagāmini |

77.3७७.३

कथं कर्तव्यम् अस्माभिर् भगवंस्तद् वदस्व नः ॥ (७७।३)

kathaṃ kartavyam asmābhir bhagavaṃstad vadasva naḥ ||

78.1७८.१

श्रीभगवान् उवाच । (७८।१)

śrībhagavān uvāca

78.2७८.२

यत्र वेदाश्च यज्ञाश्च तपः सत्यं दमस्तथा । (७८।२)

yatra vedāśca yajñāśca tapaḥ satyaṃ damastathā |

78.3७८.३

अहिंसाधर्मसंयुक्ताः प्रचरेयुः सुरोत्तमाः । (७८।३)

ahiṃsādharmasaṃyuktāḥ pracareyuḥ surottamāḥ |

78.4७८.४

स वै देशः सेवितव्यो मा वो ऽधर्मः पदा स्पृशेत् ॥ (७८।४)

sa vai deśaḥ sevitavyo mā vo 'dharmaḥ padā spṛśet ||

79.1७९.१

व्यास उवाच । (७९।१)

vyāsa uvāca

79.2७९.२

ते ऽनुशिष्टा भगवता देवाः सर्षिगणास्तथा । (७९।२)

te 'nuśiṣṭā bhagavatā devāḥ sarṣigaṇāstathā |

79.3७९.३

नमस्कृत्वा भगवते जग्मुर् देशान् यथेप्सितान् ॥ (७९।३)

namaskṛtvā bhagavate jagmur deśān yathepsitān ||

80.1८०.१

गतेषु त्रिदिवौकःसु ब्रह्मैकः पर्यवस्थितः । (८०।१)

gateṣu tridivaukaḥsu brahmaikaḥ paryavasthitaḥ |

80.2८०.२

दिदृक्षुर् भगवन्तं तम् अनिरुद्धतनौ स्थितम् ॥ (८०।२)

didṛkṣur bhagavantaṃ tam aniruddhatanau sthitam ||

81.1८१.१

तं देवो दर्शयामास कृत्वा हयशिरो महत् । (८१।१)

taṃ devo darśayāmāsa kṛtvā hayaśiro mahat |

81.2८१.२

साङ्गान् आवर्तयन् वेदान् कमण्डलुगणित्रधृक् ॥ (८१।२)

sāṅgān āvartayan vedān kamaṇḍalugaṇitradhṛk ||

82.1८२.१

ततो ऽश्वशिरसं दृष्ट्वा तं देवम् अमितौजसम् । (८२।१)

tato 'śvaśirasaṃ dṛṣṭvā taṃ devam amitaujasam |

82.2८२.२

लोककर्ता प्रभुर् ब्रह्मा लोकानां हितकाम्यया ॥ (८२।२)

lokakartā prabhur brahmā lokānāṃ hitakāmyayā ||

83.1८३.१

मूर्ध्ना प्रणम्य वरदं तस्थौ प्राञ्जलिर् अग्रतः । (८३।१)

mūrdhnā praṇamya varadaṃ tasthau prāñjalir agrataḥ |

83.2८३.२

स परिष्वज्य देवेन वचनं श्रावितस्तदा ॥ (८३।२)

sa pariṣvajya devena vacanaṃ śrāvitastadā ||

84.1८४.१

लोककार्यगतीः सर्वास्त्वं चिन्तय यथाविधि । (८४।१)

lokakāryagatīḥ sarvāstvaṃ cintaya yathāvidhi |

84.2८४.२

धाता त्वं सर्वभूतानां त्वं प्रभुर् जगतो गुरुः । (८४।२)

dhātā tvaṃ sarvabhūtānāṃ tvaṃ prabhur jagato guruḥ |

84.3८४.३

त्वय्यावेशितभारो ऽहं धृतिं प्राप्स्याम्यथाञ्जसा ॥ (८४।३)

tvayyāveśitabhāro 'haṃ dhṛtiṃ prāpsyāmyathāñjasā ||

85.1८५.१

यदा च सुरकार्यं ते अविषह्यं भविष्यति । (८५।१)

yadā ca surakāryaṃ te aviṣahyaṃ bhaviṣyati |

85.2८५.२

प्रादुर्भावं गमिष्यामि तदात्मज्ञानदेशिकः ॥ (८५।२)

prādurbhāvaṃ gamiṣyāmi tadātmajñānadeśikaḥ ||

86.1८६.१

एवम् उक्त्वा हयशिरास्तत्रैवान्तरधीयत । (८६।१)

evam uktvā hayaśirāstatraivāntaradhīyata |

86.2८६.२

तेनानुशिष्टो ब्रह्मापि स्वं लोकम् अचिराद् गतः ॥ (८६।२)

tenānuśiṣṭo brahmāpi svaṃ lokam acirād gataḥ ||

87.1८७.१

एवम् एष महाभागः पद्मनाभः सनातनः । (८७।१)

evam eṣa mahābhāgaḥ padmanābhaḥ sanātanaḥ |

87.2८७.२

यज्ञेष्वग्रहरः प्रोक्तो यज्ञधारी च नित्यदा ॥ (८७।२)

yajñeṣvagraharaḥ prokto yajñadhārī ca nityadā ||

88.1८८.१

निवृत्तिं चास्थितो धर्मं गतिम् अक्षयधर्मिणाम् । (८८।१)

nivṛttiṃ cāsthito dharmaṃ gatim akṣayadharmiṇām |

88.2८८.२

प्रवृत्तिधर्मान् विदधे कृत्वा लोकस्य चित्रताम् ॥ (८८।२)

pravṛttidharmān vidadhe kṛtvā lokasya citratām ||

89.1८९.१

स आदिः स मध्यः स चान्तः प्रजानां स धाता स धेयः स कर्ता स कार्यम् । (८९।१)

sa ādiḥ sa madhyaḥ sa cāntaḥ prajānāṃ sa dhātā sa dheyaḥ sa kartā sa kāryam |

89.2८९.२

युगान्ते स सुप्तः सुसंक्षिप्य लोकान् युगादौ प्रबुद्धो जगद्ध्युत्ससर्ज ॥ (८९।२)

yugānte sa suptaḥ susaṃkṣipya lokān yugādau prabuddho jagaddhyutsasarja ||

90.1९०.१

तस्मै नमध्वं देवाय निर्गुणाय गुणात्मने । (९०।१)

tasmai namadhvaṃ devāya nirguṇāya guṇātmane |

90.2९०.२

अजाय विश्वरूपाय धाम्ने सर्वदिवौकसाम् ॥ (९०।२)

ajāya viśvarūpāya dhāmne sarvadivaukasām ||

91.1९१.१

महाभूताधिपतये रुद्राणां पतये तथा । (९१।१)

mahābhūtādhipataye rudrāṇāṃ pataye tathā |

91.2९१.२

आदित्यपतये चैव वसूनां पतये तथा ॥ (९१।२)

ādityapataye caiva vasūnāṃ pataye tathā ||

92.1९२.१

अश्विभ्यां पतये चैव मरुतां पतये तथा । (९२।१)

aśvibhyāṃ pataye caiva marutāṃ pataye tathā |

92.2९२.२

वेदयज्ञाधिपतये वेदाङ्गपतये ऽपि च ॥ (९२।२)

vedayajñādhipataye vedāṅgapataye 'pi ca ||

93.1९३.१

समुद्रवासिने नित्यं हरये मुञ्जकेशिने । (९३।१)

samudravāsine nityaṃ haraye muñjakeśine |

93.2९३.२

शान्तये सर्वभूतानां मोक्षधर्मानुभाषिणे ॥ (९३।२)

śāntaye sarvabhūtānāṃ mokṣadharmānubhāṣiṇe ||

94.1९४.१

तपसां तेजसां चैव पतये यशसो ऽपि च । (९४।१)

tapasāṃ tejasāṃ caiva pataye yaśaso 'pi ca |

94.2९४.२

वाचश्च पतये नित्यं सरितां पतये तथा ॥ (९४।२)

vācaśca pataye nityaṃ saritāṃ pataye tathā ||

95.1९५.१

कपर्दिने वराहाय एकशृङ्गाय धीमते । (९५।१)

kapardine varāhāya ekaśṛṅgāya dhīmate |

95.2९५.२

विवस्वते ऽश्वशिरसे चतुर्मूर्तिधृते सदा ॥ (९५।२)

vivasvate 'śvaśirase caturmūrtidhṛte sadā ||

96.1९६.१

गुह्याय ज्ञानदृश्याय अक्षराय क्षराय च । (९६।१)

guhyāya jñānadṛśyāya akṣarāya kṣarāya ca |

96.2९६.२

एष देवः संचरति सर्वत्रगतिर् अव्ययः ॥ (९६।२)

eṣa devaḥ saṃcarati sarvatragatir avyayaḥ ||

97.1९७.१

एवम् एतत् पुरा दृष्टं मया वै ज्ञानचक्षुषा । (९७।१)

evam etat purā dṛṣṭaṃ mayā vai jñānacakṣuṣā |

97.2९७.२

कथितं तच्च वः सर्वं मया पृष्टेन तत्त्वतः ॥ (९७।२)

kathitaṃ tacca vaḥ sarvaṃ mayā pṛṣṭena tattvataḥ ||

98.1९८.१

क्रियतां मद्वचः शिष्याः सेव्यतां हरिर् ईश्वरः । (९८।१)

kriyatāṃ madvacaḥ śiṣyāḥ sevyatāṃ harir īśvaraḥ |

98.2९८.२

गीयतां वेदशब्दैश्च पूज्यतां च यथाविधि ॥ (९८।२)

gīyatāṃ vedaśabdaiśca pūjyatāṃ ca yathāvidhi ||

99.1९९.१

वैशंपायन उवाच । (९९।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

99.2९९.२

इत्युक्तास्तु वयं तेन वेदव्यासेन धीमता । (९९।२)

ityuktāstu vayaṃ tena vedavyāsena dhīmatā |

99.3९९.३

सर्वे शिष्याः सुतश्चास्य शुकः परमधर्मवित् ॥ (९९।३)

sarve śiṣyāḥ sutaścāsya śukaḥ paramadharmavit ||

100.1१००.१

स चास्माकम् उपाध्यायः सहास्माभिर् विशां पते । (१००।१)

sa cāsmākam upādhyāyaḥ sahāsmābhir viśāṃ pate |

100.2१००.२

चतुर्वेदोद्गताभिश्च ऋग्भिस्तम् अभितुष्टुवे ॥ (१००।२)

caturvedodgatābhiśca ṛgbhistam abhituṣṭuve ||

101.1१०१.१

एतत् ते सर्वम् आख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । (१०१।१)

etat te sarvam ākhyātaṃ yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi |

101.2१०१.२

एवं मे ऽकथयद् राजन् पुरा द्वैपायनो गुरुः ॥ (१०१।२)

evaṃ me 'kathayad rājan purā dvaipāyano guruḥ ||

102.1१०२.१

यश्चेदं शृणुयान्नित्यं यश्चेदं परिकीर्तयेत् । (१०२।१)

yaścedaṃ śṛṇuyānnityaṃ yaścedaṃ parikīrtayet |

102.2१०२.२

नमो भगवते कृत्वा समाहितमना नरः ॥ (१०२।२)

namo bhagavate kṛtvā samāhitamanā naraḥ ||

103.1१०३.१

भवत्यरोगो द्युतिमान् बलरूपसमन्वितः । (१०३।१)

bhavatyarogo dyutimān balarūpasamanvitaḥ |

103.2१०३.२

आतुरो मुच्यते रोगाद् बद्धो मुच्येत बन्धनात् ॥ (१०३।२)

āturo mucyate rogād baddho mucyeta bandhanāt ||

104.1१०४.१

कामकामी लभेत् कामं दीर्घम् आयुर् अवाप्नुयात् । (१०४।१)

kāmakāmī labhet kāmaṃ dīrgham āyur avāpnuyāt |

104.2१०४.२

ब्राह्मणः सर्ववेदी स्यात् क्षत्रियो विजयी भवेत् । (१०४।२)

brāhmaṇaḥ sarvavedī syāt kṣatriyo vijayī bhavet |

104.3१०४.३

वैश्यो विपुललाभः स्याच्छूद्रः सुखम् अवाप्नुयात् ॥ (१०४।३)

vaiśyo vipulalābhaḥ syācchūdraḥ sukham avāpnuyāt ||

105.1१०५.१

अपुत्रो लभते पुत्रं कन्या चैवेप्सितं पतिम् । (१०५।१)

aputro labhate putraṃ kanyā caivepsitaṃ patim |

105.2१०५.२

लग्नगर्भा विमुच्येत गर्भिणी जनयेत् सुतम् । (१०५।२)

lagnagarbhā vimucyeta garbhiṇī janayet sutam |

105.3१०५.३

वन्ध्या प्रसवम् आप्नोति पुत्रपौत्रसमृद्धिमत् ॥ (१०५।३)

vandhyā prasavam āpnoti putrapautrasamṛddhimat ||

106.1१०६.१

क्षेमेण गच्छेद् अध्वानम् इदं यः पठते पथि । (१०६।१)

kṣemeṇa gacched adhvānam idaṃ yaḥ paṭhate pathi |

106.2१०६.२

यो यं कामं कामयते स तम् आप्नोति च ध्रुवम् ॥ (१०६।२)

yo yaṃ kāmaṃ kāmayate sa tam āpnoti ca dhruvam ||

107.1१०७.१

इदं महर्षेर् वचनं विनिश्चितं महात्मनः पुरुषवरस्य कीर्तनम् । (१०७।१)

idaṃ maharṣer vacanaṃ viniścitaṃ mahātmanaḥ puruṣavarasya kīrtanam |

107.2१०७.२

समागमं चर्षिदिवौकसाम् इमं निशम्य भक्ताः सुसुखं लभन्ते ॥ (१०७।२)

samāgamaṃ carṣidivaukasām imaṃ niśamya bhaktāḥ susukhaṃ labhante ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 12, 327

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit