भीष्म उवाच । (१।१)

गिरं तां मधुरां श्रुत्वा गौतमो विस्मितस्तदा । (१।२)

कौतूहलान्वितो राजन् राजधर्माणम् ऐक्षत ॥ (१।३)

राजधर्मोवाच । (२।१)

भोः कश्यपस्य पुत्रो ऽहं माता दाक्षायणी च मे । (२।२)

अतिथिस्त्वं गुणोपेतः स्वागतं ते द्विजर्षभ ॥ (२।३)

भीष्म उवाच । (३।१)

तस्मै दत्त्वा स सत्कारं विधिदृष्टेन कर्मणा । (३।२)

शालपुष्पमयीं दिव्यां बृसीं समुपकल्पयत् ॥ (३।३)

भगीरथरथाक्रान्तान् देशान् गङ्गानिषेवितान् । (४।१)

ये चरन्ति महामीनास्तांश्च तस्यान्वकल्पयत् ॥ (४।२)

वह्निं चापि सुसंदीप्तं मीनांश्चैव सुपीवरान् । (५।१)

स गौतमायातिथये न्यवेदयत काश्यपः ॥ (५।२)

भुक्तवन्तं च तं विप्रं प्रीतात्मानं महामनाः । (६।१)

क्लमापनयनार्थं स पक्षाभ्याम् अभ्यवीजयत् ॥ (६।२)

ततो विश्रान्तम् आसीनं गोत्रप्रश्नम् अपृच्छत । (७।१)

सो ऽब्रवीद् गौतमो ऽस्मीति ब्राह्म नान्यद् उदाहरत् ॥ (७।२)

तस्मै पर्णमयं दिव्यं दिव्यपुष्पाधिवासितम् । (८।१)

गन्धाढ्यं शयनं प्रादात् स शिश्ये तत्र वै सुखम् ॥ (८।२)

अथोपविष्टं शयने गौतमं बकराट् तदा । (९।१)

पप्रच्छ काश्यपो वाग्मी किम् आगमनकारणम् ॥ (९।२)

ततो ऽब्रवीद् गौतमस्तं दरिद्रो ऽहं महामते । (१०।१)

समुद्रगमनाकाङ्क्षी द्रव्यार्थम् इति भारत ॥ (१०।२)

तं काश्यपो ऽब्रवीत् प्रीतो नोत्कण्ठां कर्तुम् अर्हसि । (११।१)

कृतकार्यो द्विजश्रेष्ठ सद्रव्यो यास्यसे गृहान् ॥ (११।२)

चतुर्विधा ह्यर्थगतिर् बृहस्पतिमतं यथा । (१२।१)

पारंपर्यं तथा दैवं कर्म मित्रम् इति प्रभो ॥ (१२।२)

प्रादुर्भूतो ऽस्मि ते मित्रं सुहृत्त्वं च मम त्वयि । (१३।१)

सो ऽहं तथा यतिष्यामि भविष्यसि यथार्थवान् ॥ (१३।२)

ततः प्रभातसमये सुखं पृष्ट्वाब्रवीद् इदम् । (१४।१)

गच्छ सौम्य पथानेन कृतकृत्यो भविष्यसि ॥ (१४।२)

इतस्त्रियोजनं गत्वा राक्षसाधिपतिर् महान् । (१५।१)

विरूपाक्ष इति ख्यातः सखा मम महाबलः ॥ (१५।२)

तं गच्छ द्विजमुख्य त्वं मम वाक्यप्रचोदितः । (१६।१)

कामान् अभीप्सितांस्तुभ्यं दाता नास्त्यत्र संशयः ॥ (१६।२)

इत्युक्तः प्रययौ राजन् गौतमो विगतक्लमः । (१७।१)

फलान्यमृतकल्पानि भक्षयन् स्म यथेष्टतः ॥ (१७।२)

चन्दनागुरुमुख्यानि त्वक्पत्राणां वनानि च । (१८।१)

तस्मिन् पथि महाराज सेवमानो द्रुतं ययौ ॥ (१८।२)

ततो मेरुव्रजं नाम नगरं शैलतोरणम् । (१९।१)

शैलप्राकारवप्रं च शैलयन्त्रार्गलं तथा ॥ (१९।२)

विदितश्चाभवत् तस्य राक्षसेन्द्रस्य धीमतः । (२०।१)

प्रहितः सुहृदा राजन् प्रीयता वै प्रियातिथिः ॥ (२०।२)

ततः स राक्षसेन्द्रः स्वान् प्रेष्यान् आह युधिष्ठिर । (२१।१)

गौतमो नगरद्वाराच्छीघ्रम् आनीयताम् इति ॥ (२१।२)

ततः पुरवरात् तस्मात् पुरुषाः श्वेतवेष्टनाः । (२२।१)

गौतमेत्यभिभाषन्तः पुरद्वारम् उपागमन् ॥ (२२।२)

ते तम् ऊचुर् महाराज प्रेष्या रक्षःपतेर् द्विजम् । (२३।१)

त्वरस्व तूर्णम् आगच्छ राजा त्वां द्रष्टुम् इच्छति ॥ (२३।२)

राक्षसाधिपतिर् वीरो विरूपाक्ष इति श्रुतः । (२४।१)

स त्वां त्वरति वै द्रष्टुं तत् क्षिप्रं संविधीयताम् ॥ (२४।२)

ततः स प्राद्रवद् विप्रो विस्मयाद् विगतक्लमः । (२५।१)

गौतमो नगरर्द्धिं तां पश्यन् परमविस्मितः ॥ (२५।२)

तैर् एव सहितो राज्ञो वेश्म तूर्णम् उपाद्रवत् । (२६।१)

दर्शनं राक्षसेन्द्रस्य काङ्क्षमाणो द्विजस्तदा ॥ (२६।२)