वैशंपायन उवाच । (१।१)

कथयित्वा तु तत् सर्वं ब्राह्मणेभ्यः स भारत । (१।२)

प्रययौ हिमवत्पार्श्वं ततो वज्रधरात्मजः ॥ (१।३)

अगस्त्यवटम् आसाद्य वसिष्ठस्य च पर्वतम् । (२।१)

भृगुतुङ्गे च कौन्तेयः कृतवाञ् शौचम् आत्मनः ॥ (२।२)

प्रददौ गोसहस्राणि तीर्थेष्वायतनेषु च । (३।१)

निवेशांश्च द्विजातिभ्यः सो ऽददत् कुरुसत्तमः ॥ (३।२)

हिरण्यबिन्दोस्तीर्थे च स्नात्वा पुरुषसत्तमः । (४।१)

दृष्टवान् पर्वतश्रेष्ठं पुण्यान्यायतनानि च ॥ (४।२)

अवतीर्य नरश्रेष्ठो ब्राह्मणैः सह भारत । (५।१)

प्राचीं दिशम् अभिप्रेप्सुर् जगाम भरतर्षभः ॥ (५।२)

आनुपूर्व्येण तीर्थानि दृष्टवान् कुरुसत्तमः । (६।१)

नदीं चोत्पलिनीं रम्याम् अरण्यं नैमिषं प्रति ॥ (६।२)

नन्दाम् अपरनन्दां च कौशिकीं च यशस्विनीम् । (७।१)

महानदीं गयां चैव गङ्गाम् अपि च भारत ॥ (७।२)

एवं सर्वाणि तीर्थानि पश्यमानस्तथाश्रमान् । (८।१)

आत्मनः पावनं कुर्वन् ब्राह्मणेभ्यो ददौ वसु ॥ (८।२)

अङ्गवङ्गकलिङ्गेषु यानि पुण्यानि कानिचित् । (९।१)

जगाम तानि सर्वाणि तीर्थान्यायतनानि च । (९।२)

दृष्ट्वा च विधिवत् तानि धनं चापि ददौ ततः ॥ (९।३)

कलिङ्गराष्ट्रद्वारेषु ब्राह्मणाः पाण्डवानुगाः । (१०।१)

अभ्यनुज्ञाय कौन्तेयम् उपावर्तन्त भारत ॥ (१०।२)

स तु तैर् अभ्यनुज्ञातः कुन्तीपुत्रो धनंजयः । (११।१)

सहायैर् अल्पकैः शूरः प्रययौ येन सागरम् ॥ (११।२)

स कलिङ्गान् अतिक्रम्य देशान् आयतनानि च । (१२।१)

धर्म्याणि रमणीयानि प्रेक्षमाणो ययौ प्रभुः । (१२।२)

शूर्पाकारम् अथाप्लुत्य सागरानूपम् आश्रितः ॥ (१२।३)

महेन्द्रपर्वतं दृष्ट्वा तापसैर् उपशोभितम् । (१३।१)

गोदावर्यां ततः स्नात्वा ताम् अतीत्य महाबलः । (१३।२)

कावेरीं तां समासाद्य संगमे सागरस्य ह । (१३।३)

स्नात्वा सम्पूज्य देवांश्च पितॄंश्च ऋषिभिः सह । (१३।४)

समुद्रतीरेण शनैर् मणलूरं जगाम ह ॥ (१३।५)

तत्र सर्वाणि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । (१४।१)

अथ त्रयोदशे मासे मणलूरेश्वरं प्रभुम् । (१४।२)

अभिगम्य महाबाहुर् अभ्यगच्छन् महीपतिम् । (१४।३)

मणलूरेश्वरं राजन् धर्मज्ञं चित्रवाहनम् । (१४।४)

सर्वशास्त्रेषु नेतारं सर्वास्त्रज्ञम् अकल्मषम् । (१४।५)

धर्मे सत्ये दमे शौचे शौर्ये चैव विशेषतः । (१४।६)

द्विजराजऋषीणां च धार्मिकाणां महीतले । (१४।७)

कीर्तने चोपमाभूतं क्षत्रधर्मविदुत्तमम् । (१४।८)

स च तं प्रतिजग्राह विधिपूर्वेण पाण्डवम् ॥ (१४।९)

तस्य चित्राङ्गदा नाम दुहिता चारुदर्शना । (१५।१)

तां ददर्श पुरे तस्मिन् विचरन्तीं यदृच्छया ॥ (१५।२)

दृष्ट्वा च तां वरारोहां चकमे चैत्रवाहिनीम् । (१६।१)

अभिगम्य च राजानं ज्ञापयत् स्वं प्रयोजनम् । (१६।२)

देहि मे खल्विमां राजन् क्षत्रियाय महात्मने । (१६।३)

तच्छ्रुत्वा त्वब्रवीद् राजा कस्य पुत्रो ऽसि नाम किम् । (१६।४)

उवाच तं पाण्डवो ऽहं कुन्तीपुत्रो धनंजयः । (१६।५)

तम् उवाचाथ राजा स सान्त्वपूर्वम् इदं वचः ॥ (१६।६)

राजा प्रभंकरो नाम कुले अस्मिन् बभूव ह । (१७।१)

अपुत्रः प्रसवेनार्थी तपस्तेपे स उत्तमम् ॥ (१७।२)

उग्रेण तपसा तेन प्रणिपातेन शंकरः । (१८।१)

ईश्वरस्तोषितस्तेन महादेव उमापतिः ॥ (१८।२)

स तस्मै भगवान् प्रादाद् एकैकं प्रसवं कुले । (१९।१)

एकैकः प्रसवस्तस्माद् भवत्यस्मिन् कुले सदा ॥ (१९।२)

तेषां कुमाराः सर्वेषां पूर्वेषां मम जज्ञिरे । (२०।१)

कन्या तु मम जातेयं कुलस्योत्पादनी ध्रुवम् ॥ (२०।२)

पुत्रो ममेयम् इति मे भावना पुरुषोत्तम । (२१।१)

पुत्रिका हेतुविधिना संज्ञिता भरतर्षभ । (२१।२)

तस्माद् एकः सुतो यो ऽस्यां जायते भारत त्वया ॥ (२१।३)

एतच्छुल्कं भवत्वस्याः कुलकृज्जायताम् इह । (२२।१)

एतेन समयेनेमां प्रतिगृह्णीष्व पाण्डव ॥ (२२।२)

स तथेति प्रतिज्ञाय कन्यां तां प्रतिगृह्य च । (२३।१)

मासे त्रयोदशे पार्थः कृत्वा वैवाहिकीं क्रियाम् । (२३।२)

उवास नगरे तस्मिन् कौन्तेयस्त्रिहिमाः समाः । (२३।३)

तस्यां सुते समुत्पन्ने परिष्वज्य वराङ्गनाम् । (२३।४)

आमन्त्र्य नृपतिं तं तु जगाम परिवर्तितुम् ॥ (२३।५)