बृहदश्व उवाच । (१।१)

प्रशान्ते तु पुरे हृष्टे सम्प्रवृत्ते महोत्सवे । (१।२)

महत्या सेनया राजा दमयन्तीम् उपानयत् ॥ (१।३)

दमयन्तीम् अपि पिता सत्कृत्य परवीरहा । (२।१)

प्रस्थापयद् अमेयात्मा भीमो भीमपराक्रमः ॥ (२।२)

आगतायां तु वैदर्भ्यां सपुत्रायां नलो नृपः । (३।१)

वर्तयामास मुदितो देवराड् इव नन्दने ॥ (३।२)

तथा प्रकाशतां यातो जम्बूद्वीपे ऽथ राजसु । (४।१)

पुनः स्वे चावसद् राज्ये प्रत्याहृत्य महायशाः ॥ (४।२)

ईजे च विविधैर् यज्ञैर् विधिवत् स्वाप्तदक्षिणैः । (५।१)

तथा त्वम् अपि राजेन्द्र ससुहृद् वक्ष्यसे ऽचिरात् ॥ (५।२)

दुःखम् एतादृशं प्राप्तो नलः परपुरंजयः । (६।१)

देवनेन नरश्रेष्ठ सभार्यो भरतर्षभ ॥ (६।२)

एकाकिनैव सुमहन् नलेन पृथिवीपते । (७।१)

दुःखम् आसादितं घोरं प्राप्तश् चाभ्युदयः पुनः ॥ (७।२)

त्वं पुनर् भ्रातृसहितः कृष्णया चैव पाण्डव । (८।१)

रमसे ऽस्मिन् महारण्ये धर्मम् एवानुचिन्तयन् ॥ (८।२)

ब्राह्मणैश् च महाभागैर् वेदवेदाङ्गपारगैः । (९।१)

नित्यम् अन्वास्यसे राजंस् तत्र का परिदेवना ॥ (९।२)

इतिहासम् इमं चापि कलिनाशनम् उच्यते । (१०।१)

शक्यम् आश्वासितुं श्रुत्वा त्वद्विधेन विशां पते ॥ (१०।२)

अस्थिरत्वं च संचिन्त्य पुरुषार्थस्य नित्यदा । (११।१)

तस्याये च व्यये चैव समाश्वसिहि मा शुचः ॥ (११।२)

ये चेदं कथयिष्यन्ति नलस्य चरितं महत् । (१२।१)

श्रोष्यन्ति चाप्यभीक्ष्णं वै नालक्ष्मीस् तान् भजिष्यति । (१२।२)

अर्थास् तस्योपपत्स्यन्ते धन्यतां च गमिष्यति ॥ (१२।३)

इतिहासम् इमं श्रुत्वा पुराणं शश्वद् उत्तमम् । (१३।१)

पुत्रान् पौत्रान् पशूंश् चैव वेत्स्यते नृषु चाग्र्यताम् । (१३।२)

अरोगः प्रीतिमांश् चैव भविष्यति न संशयः ॥ (१३।३)

भयं पश्यसि यच् च त्वम् आह्वयिष्यति मां पुनः । (१४।१)

अक्षज्ञ इति तत् ते ऽहं नाशयिष्यामि पार्थिव ॥ (१४।२)

वेदाक्षहृदयं कृत्स्नम् अहं सत्यपराक्रम । (१५।१)

उपपद्यस्व कौन्तेय प्रसन्नो ऽहं ब्रवीमि ते ॥ (१५।२)

वैशम्पायन उवाच । (१६।१)

ततो हृष्टमना राजा बृहदश्वम् उवाच ह । (१६।२)

भगवन्न् अक्षहृदयं ज्ञातुम् इच्छामि तत्त्वतः ॥ (१६।३)

ततो ऽक्षहृदयं प्रादात् पाण्डवाय महात्मने । (१७।१)

दत्त्वा चाश्वशिरो ऽगच्छद् उपस्प्रष्टुं महातपाः ॥ (१७।२)

बृहदश्वे गते पार्थम् अश्रौषीत् सव्यसाचिनम् । (१८।१)

वर्तमानं तपस्युग्रे वायुभक्षं मनीषिणम् ॥ (१८।२)

ब्राह्मणेभ्यस् तपस्विभ्यः संपतद्भ्यस् ततस् ततः । (१९।१)

तीर्थशैलवरेभ्यश् च समेतेभ्यो दृढव्रतः ॥ (१९।२)

इति पार्थो महाबाहुर् दुरापं तप आस्थितः । (२०।१)

न तथा दृष्टपूर्वो ऽन्यः कश्चिद् उग्रतपा इति ॥ (२०।२)

यथा धनंजयः पार्थस् तपस्वी नियतव्रतः । (२१।१)

मुनिर् एकचरः श्रीमान् धर्मो विग्रहवान् इव ॥ (२१।२)

तं श्रुत्वा पाण्डवो राजंस् तप्यमानं महावने । (२२।१)

अन्वशोचत कौन्तेयः प्रियं वै भ्रातरं जयम् ॥ (२२।२)

दह्यमानेन तु हृदा शरणार्थी महावने । (२३।१)

ब्राह्मणान् विविधज्ञानान् पर्यपृच्छद् युधिष्ठिरः ॥ (२३।२)