युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

आचारस्य विधिं तात प्रोच्यमानं त्वयानघ । (१।२)

श्रोतुम् इच्छामि धर्मज्ञ सर्वज्ञो ह्यसि मे मतः ॥ (१।३)

भीष्म उवाच । (२।१)

दुराचारा दुर्विचेष्टा दुष्प्रज्ञाः प्रियसाहसाः । (२।२)

असन्तो ह्यभिविख्याताः सन्तश्चाचारलक्षणाः ॥ (२।३)

पुरीषं यदि वा मूत्रं ये न कुर्वन्ति मानवाः । (३।१)

राजमार्गे गवां मध्ये धान्यमध्ये च ते शुभाः ॥ (३।२)

शौचम् आवश्यकं कृत्वा देवतानां च तर्पणम् । (४।१)

धर्मम् आहुर् मनुष्याणाम् उपस्पृश्य नदीं तरेत् ॥ (४।२)

सूर्यं सदोपतिष्ठेत न स्वप्याद् भास्करोदये । (५।१)

सायं प्रातर् जपन् संध्यां तिष्ठेत् पूर्वां तथापराम् ॥ (५।२)

पञ्चार्द्रो भोजनं कुर्यात् प्राङ्मुखो मौनम् आस्थितः । (६।१)

न निन्देद् अन्नभक्ष्यांश्च स्वाद्वस्वादु च भक्षयेत् ॥ (६।२)

नार्द्रपाणिः समुत्तिष्ठेन्नार्द्रपादः स्वपेन्निशि । (७।१)

देवर्षिनारदप्रोक्तम् एतद् आचारलक्षणम् ॥ (७।२)

शुचिकामम् अनड्वाहं देवगोष्ठं चतुष्पथम् । (८।१)

ब्राह्मणं धार्मिकं चैव नित्यं कुर्यात् प्रदक्षिणम् ॥ (८।२)

अतिथीनां च सर्वेषां प्रेष्याणां स्वजनस्य च । (९।१)

सामान्यं भोजनं भृत्यैः पुरुषस्य प्रशस्यते ॥ (९।२)

सायं प्रातर् मनुष्याणाम् अशनं देवनिर्मितम् । (१०।१)

नान्तरा भोजनं दृष्टम् उपवासी तथा भवेत् ॥ (१०।२)

होमकाले तथा जुह्वन्न् ऋतुकाले तथा व्रजन् । (११।१)

अनन्यस्त्रीजनः प्राज्ञो ब्रह्मचारी तथा भवेत् ॥ (११।२)

अमृतं ब्राह्मणोच्छिष्टं जनन्या हृदयं कृतम् । (१२।१)

उपासीत जनः सत्यं सत्यं सन्त उपासते ॥ (१२।२)

यजुषा संस्कृतं मांसं निवृत्तो मांसभक्षणात् । (१३।१)

न भक्षयेद् वृथामांसं पृष्ठमांसं च वर्जयेत् ॥ (१३।२)

स्वदेशे परदेशे वा अतिथिं नोपवासयेत् । (१४।१)

काम्यं कर्मफलं लब्ध्वा गुरूणाम् उपपादयेत् ॥ (१४।२)

गुरुभ्य आसनं देयं कर्तव्यं चाभिवादनम् । (१५।१)

गुरून् अभ्यर्च्य युज्यन्ते आयुषा यशसा श्रिया ॥ (१५।२)

नेक्षेतादित्यम् उद्यन्तं न च नग्नां परस्त्रियम् । (१६।१)

मैथुनं समये धर्म्यं गुह्यं चैव समाचरेत् ॥ (१६।२)

तीर्थानां हृदयं तीर्थं शुचीनां हृदयं शुचिः । (१७।१)

सर्वम् आर्यकृतं शौचं वालसंस्पर्शनानि च ॥ (१७।२)

दर्शने दर्शने नित्यं सुखप्रश्नम् उदाहरेत् । (१८।१)

सायं प्रातश्च विप्राणां प्रदिष्टम् अभिवादनम् ॥ (१८।२)

देवगोष्ठे गवां मध्ये ब्राह्मणानां क्रियापथे । (१९।१)

स्वाध्याये भोजने चैव दक्षिणं पाणिम् उद्धरेत् ॥ (१९।२)

पण्यानां शोभनं पण्यं कृषीणां बाद्यते कृषिः । (२०।१)

बहुकारं च सस्यानां वाह्ये वाह्यं तथा गवाम् ॥ (२०।२)

सम्पन्नं भोजने नित्यं पानीये तर्पणं तथा । (२१।१)

सुशृतं पायसे ब्रूयाद् यवाग्वां कृसरे तथा ॥ (२१।२)

श्मश्रुकर्मणि सम्प्राप्ते क्षुते स्नाने ऽथ भोजने । (२२।१)

व्याधितानां च सर्वेषाम् आयुष्यम् अभिनन्दनम् ॥ (२२।२)

प्रत्यादित्यं न मेहेत न पश्येद् आत्मनः शकृत् । (२३।१)

सुतस्त्रिया च शयनं सहभोज्यं च वर्जयेत् ॥ (२३।२)

त्वंकारं नामधेयं च ज्येष्ठानां परिवर्जयेत् । (२४।१)

अवराणां समानानाम् उभयेषां न दुष्यति ॥ (२४।२)

हृदयं पापवृत्तानां पापम् आख्याति वैकृतम् । (२५।१)

ज्ञानपूर्वं विनश्यन्ति गूहमाना महाजने ॥ (२५।२)

ज्ञानपूर्वं कृतं पापं छादयन्त्यबहुश्रुताः । (२६।१)

नैनं मनुष्याः पश्यन्ति पश्यन्ति त्रिदिवौकसः ॥ (२६।२)

पापेन हि कृतं पापं पापम् एवानुवर्तते । (२७।१)

धार्मिकेण कृतो धर्मः कर्तारम् अनुवर्तते ॥ (२७।२)

पापं कृतं न स्मरतीह मूढो विवर्तमानस्य तद् एति कर्तुः । (२८।१)

राहुर् यथा चन्द्रम् उपैति चापि तथाबुधं पापम् उपैति कर्म ॥ (२८।२)

आशया संचितं द्रव्यं यत् काले नेह भुज्यते । (२९।१)

तद् बुधा न प्रशंसन्ति मरणं न प्रतीक्षते ॥ (२९।२)

मानसं सर्वभूतानां धर्मम् आहुर् मनीषिणः । (३०।१)

तस्मात् सर्वेषु भूतेषु मनसा शिवम् आचरेत् ॥ (३०।२)

एक एव चरेद् धर्मं नास्ति धर्मे सहायता । (३१।१)

केवलं विधिम् आसाद्य सहायः किं करिष्यति ॥ (३१।२)

देवा योनिर् मनुष्याणां देवानाम् अमृतं दिवि । (३२।१)

प्रेत्यभावे सुखं धर्माच्छश्वत् तैर् उपभुज्यते ॥ (३२।२)