युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

विधिं गवां परम् अहं श्रोतुम् इच्छामि तत्त्वतः । (१।२)

येन ताञ्शाश्वतांल्लोकान् अखिलान् अश्नुवीमहि ॥ (१।३)

भीष्म उवाच । (२।१)

न गोदानात् परं किंचिद् विद्यते वसुधाधिप । (२।२)

गौर् हि न्यायागता दत्ता सद्यस्तारयते कुलम् ॥ (२।३)

सताम् अर्थे सम्यग् उत्पादितो यः स वै कॢप्तः सम्यग् इष्टः प्रजाभ्यः । (३।१)

तस्मात् पूर्वं ह्यादिकाले प्रवृत्तं गवां दाने शृणु राजन् विधिं मे ॥ (३।२)

पुरा गोषूपनीतासु गोषु संदिग्धदर्शिना । (४।१)

मान्धात्रा प्रकृतं प्रश्नं बृहस्पतिर् अभाषत ॥ (४।२)

द्विजातिम् अभिसत्कृत्य श्वः कालम् अभिवेद्य च । (५।१)

प्रदानार्थे नियुञ्जीत रोहिणीं नियतव्रतः ॥ (५।२)

आह्वानं च प्रयुञ्जीत समङ्गे बहुलेति च । (६।१)

प्रविश्य च गवां मध्यम् इमां श्रुतिम् उदाहरेत् ॥ (६।२)

गौर् मे माता गोवृषभः पिता मे दिवं शर्म जगती मे प्रतिष्ठा । (७।१)

प्रपद्यैवं शर्वरीम् उष्य गोषु मुनिर् वाणीम् उत्सृजेद् गोप्रदाने ॥ (७।२)

स ताम् एकां निशां गोभिः समसख्यः समव्रतः । (८।१)

ऐकात्म्यगमनात् सद्यः कल्मषाद् विप्रमुच्यते ॥ (८।२)

उत्सृष्टवृषवत्सा हि प्रदेया सूर्यदर्शने । (९।१)

त्रिविधं प्रतिपत्तव्यम् अर्थवादाशिषः स्तवाः ॥ (९।२)

ऊर्जस्विन्य ऊर्जमेधाश्च यज्ञो गर्भो ऽमृतस्य जगतश्च प्रतिष्ठा । (१०।१)

क्षितौ राधःप्रभवः शश्वद् एव प्राजापत्याः सर्वम् इत्यर्थवादः ॥ (१०।२)

गावो ममैनः प्रणुदन्तु सौर्यास् तथा सौम्याः स्वर्गयानाय सन्तु । (११।१)

आम्नाता मे ददतीर् आश्रयं तु तथानुक्ताः सन्तु सर्वाशिषो मे ॥ (११।२)

शेषोत्सर्गे कर्मभिर् देहमोक्षे सरस्वत्यः श्रेयसि सम्प्रवृत्ताः । (१२।१)

यूयं नित्यं पुण्यकर्मोपवाह्या दिशध्वं मे गतिम् इष्टां प्रपन्नाः ॥ (१२।२)

या वै यूयं सो ऽहम् अद्यैकभावो युष्मान् दत्त्वा चाहम् आत्मप्रदाता । (१३।१)

मनश्च्युता मन एवोपपन्नाः संधुक्षध्वं सौम्यरूपोग्ररूपाः ॥ (१३।२)

एवं तस्याग्रे पूर्वम् अर्धं वदेत गवां दाता विधिवत् पूर्वदृष्टम् । (१४।१)

प्रतिब्रूयाच्छेषम् अर्धं द्विजातिः प्रतिगृह्णन् वै गोप्रदाने विधिज्ञः ॥ (१४।२)

गां ददानीति वक्तव्यम् अर्घ्यवस्त्रवसुप्रदः । (१५।१)

ऊधस्या भरितव्या च वैष्णवीति च चोदयेत् ॥ (१५।२)

नाम संकीर्तयेत् तस्या यथासंख्योत्तरं स वै । (१६।१)

फलं षड्विंशद् अष्टौ च सहस्राणि च विंशतिः ॥ (१६।२)

एवम् एतान् गुणान् वृद्धान् गवादीनां यथाक्रमम् । (१७।१)

गोप्रदाता समाप्नोति समस्तान् अष्टमे क्रमे ॥ (१७।२)

गोदः शीली निर्भयश्चार्घदाता न स्याद् दुःखी वसुदाता च कामी । (१८।१)

ऊधस्योढा भारत यश्च विद्वान् व्याख्यातास्ते वैष्णवाश्चन्द्रलोकाः ॥ (१८।२)

गा वै दत्त्वा गोव्रती स्यात् त्रिरात्रं निशां चैकां संवसेतेह ताभिः । (१९।१)

काम्याष्टम्यां वर्तितव्यं त्रिरात्रं रसैर् वा गोः शकृता प्रस्नवैर् वा ॥ (१९।२)

वेदव्रती स्याद् वृषभप्रदाता वेदावाप्तिर् गोयुगस्य प्रदाने । (२०।१)

तथा गवां विधिम् आसाद्य यज्वा लोकान् अग्र्यान् विन्दते नाविधिज्ञः ॥ (२०।२)

कामान् सर्वान् पार्थिवान् एकसंस्थान् यो वै दद्यात् कामदुघां च धेनुम् । (२१।१)

सम्यक् ताः स्युर् हव्यकव्यौघवत्यस् तासाम् उक्ष्णां ज्यायसां संप्रदानम् ॥ (२१।२)

न चाशिष्यायाव्रतायोपकुर्यान् नाश्रद्दधानाय न वक्रबुद्धये । (२२।१)

गुह्यो ह्ययं सर्वलोकस्य धर्मो नेमं धर्मं यत्र तत्र प्रजल्पेत् ॥ (२२।२)

सन्ति लोके श्रद्दधाना मनुष्याः सन्ति क्षुद्रा राक्षसा मानुषेषु । (२३।१)

येषां दानं दीयमानं ह्यनिष्टं नास्तिक्यं चाप्याश्रयन्ते ह्यपुण्याः ॥ (२३।२)

बार्हस्पत्यं वाक्यम् एतन्निशम्य ये राजानो गोप्रदानानि कृत्वा । (२४।१)

लोकान् प्राप्ताः पुण्यशीलाः सुवृत्तास् तान्मे राजन् कीर्त्यमानान्निबोध ॥ (२४।२)

उशीनरो विष्वगश्वो नृगश्च भगीरथो विश्रुतो यौवनाश्वः । (२५।१)

मान्धाता वै मुचुकुन्दश्च राजा भूरिद्युम्नो नैषधः सोमकश्च ॥ (२५।२)

पुरूरवा भरतश्चक्रवर्ती यस्यान्वये भारताः सर्व एव । (२६।१)

तथा वीरो दाशरथिश्च रामो ये चाप्यन्ये विश्रुताः कीर्तिमन्तः ॥ (२६।२)

तथा राजा पृथुकर्मा दिलीपो दिवं प्राप्तो गोप्रदाने विधिज्ञः । (२७।१)

यज्ञैर् दानैस्तपसा राजधर्मैर् मान्धाताभूद् गोप्रदानैश्च युक्तः ॥ (२७।२)

तस्मात् पार्थ त्वम् अपीमां मयोक्तां बार्हस्पतीं भारतीं धारयस्व । (२८।१)

द्विजाग्र्येभ्यः सम्प्रयच्छ प्रतीतो गाः पुण्या वै प्राप्य राज्यं कुरूणाम् ॥ (२८।२)

वैशंपायन उवाच । (२९।१)

तथा सर्वं कृतवान् धर्मराजो भीष्मेणोक्तो विधिवद् गोप्रदाने । (२९।२)

स मान्धातुर् देवदेवोपदिष्टं सम्यग् धर्मं धारयामास राजा ॥ (२९।३)

इति नृप सततं गवां प्रदाने यवशकलान् सह गोमयैः पिबानः । (३०।१)

क्षितितलशयनः शिखी यतात्मा वृष इव राजवृषस्तदा बभूव ॥ (३०।२)

स नृपतिर् अभवत् सदैव ताभ्यः प्रयतमना ह्यभिसंस्तुवंश्च गा वै । (३१।१)

नृपधुरि च न गाम् अयुङ्क्त भूयस् तुरगवरैर् अगमच्च यत्र तत्र ॥ (३१।२)