संजय उवाच । (१।१)

तस्मिन् हते गजानीके पुत्रो दुर्योधनस्तव । (१।२)

भीमसेनं घ्नतेत्येवं सर्वसैन्यान्यचोदयत् ॥ (१।३)

ततः सर्वाण्यनीकानि तव पुत्रस्य शासनात् । (२।१)

अभ्यद्रवन् भीमसेनं नदन्तं भैरवान् रवान् ॥ (२।२)

तं बलौघम् अपर्यन्तं देवैर् अपि दुरुत्सहम् । (३।१)

आपतन्तं सुदुष्पारं समुद्रम् इव पर्वणि ॥ (३।२)

रथनागाश्वकलिलं शङ्खदुन्दुभिनादितम् । (४।१)

अथानन्तम् अपारं च नरेन्द्रस्तिमितह्रदम् ॥ (४।२)

तं भीमसेनः समरे महोदधिम् इवापरम् । (५।१)

सेनासागरम् अक्षोभ्यं वेलेव समवारयत् ॥ (५।२)

तद् आश्चर्यम् अपश्याम श्रद्धेयम् अपि चाद्भुतम् । (६।१)

भीमसेनस्य समरे राजन् कर्मातिमानुषम् ॥ (६।२)

उदीर्णां पृथिवीं सर्वां साश्वां सरथकुञ्जराम् । (७।१)

असंभ्रमं भीमसेनो गदया समताडयत् ॥ (७।२)

स संवार्य बलौघांस्तान् गदया रथिनां वरः । (८।१)

अतिष्ठत् तुमुले भीमो गिरिर् मेरुर् इवाचलः ॥ (८।२)

तस्मिन् सुतुमुले घोरे काले परमदारुणे । (९।१)

भ्रातरश्चैव पुत्राश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ॥ (९।२)

द्रौपदेयाभिमन्युश्च शिखण्डी च महारथः । (१०।१)

न प्राजहन् भीमसेनं भये जाते महाबलम् ॥ (१०।२)

ततः शैक्यायसीं गुर्वीं प्रगृह्य महतीं गदाम् । (११।१)

अवधीत् तावकान् योधान् दण्डपाणिर् इवान्तकः । (११।२)

पोथयन् रथवृन्दानि वाजिवृन्दानि चाभिभूः ॥ (११।३)

व्यचरत् समरे भीमो युगान्ते पावको यथा । (१२।१)

विनिघ्नन् समरे सर्वान् युगान्ते कालवद् विभुः ॥ (१२।२)

ऊरुवेगेन संकर्षन् रथजालानि पाण्डवः । (१३।१)

प्रमर्दयन् गजान् सर्वान्नड्वलानीव कुञ्जरः ॥ (१३।२)

मृद्नन् रथेभ्यो रथिनो गजेभ्यो गजयोधिनः । (१४।१)

सादिनश्चाश्वपृष्ठेभ्यो भूमौ चैव पदातिनः ॥ (१४।२)

तत्र तत्र हतैश्चापि मनुष्यगजवाजिभिः । (१५।१)

रणाङ्गणं तद् अभवन्मृत्योर् आघातसंनिभम् ॥ (१५।२)

पिनाकम् इव रुद्रस्य क्रुद्धस्याभिघ्नतः पशून् । (१६।१)

यमदण्डोपमाम् उग्राम् इन्द्राशनिसमस्वनाम् । (१६।२)

ददृशुर् भीमसेनस्य रौद्रां विशसनीं गदाम् ॥ (१६।३)

आविध्यतो गदां तस्य कौन्तेयस्य महात्मनः । (१७।१)

बभौ रूपं महाघोरं कालस्येव युगक्षये ॥ (१७।२)

तं तथा महतीं सेनां द्रावयन्तं पुनः पुनः । (१८।१)

दृष्ट्वा मृत्युम् इवायान्तं सर्वे विमनसो ऽभवन् ॥ (१८।२)

यतो यतः प्रेक्षते स्म गदाम् उद्यम्य पाण्डवः । (१९।१)

तेन तेन स्म दीर्यन्ते सर्वसैन्यानि भारत ॥ (१९।२)

प्रदारयन्तं सैन्यानि बलौघेनापराजितम् । (२०।१)

ग्रसमानम् अनीकानि व्यादितास्यम् इवान्तकम् ॥ (२०।२)

तं तथा भीमकर्माणं प्रगृहीतमहागदम् । (२१।१)

दृष्ट्वा वृकोदरं भीष्मः सहसैव समभ्ययात् ॥ (२१।२)

महता मेघघोषेण रथेनादित्यवर्चसा । (२२।१)

छादयञ् शरवर्षेण पर्जन्य इव वृष्टिमान् ॥ (२२।२)

तम् आयान्तं तथा दृष्ट्वा व्यात्ताननम् इवान्तकम् । (२३।१)

भीष्मं भीमो महाबाहुः प्रत्युदीयाद् अमर्षणः ॥ (२३।२)

तस्मिन् क्षणे सात्यकिः सत्यसंधः शिनिप्रवीरो ऽभ्यपतत् पितामहम् । (२४।१)

निघ्नन्न् अमित्रान् धनुषा दृढेन स कम्पयंस्तव पुत्रस्य सेनाम् ॥ (२४।२)

तं यान्तम् अश्वै रजतप्रकाशैः शरान् धमन्तं धनुषा दृढेन । (२५।१)

नाशक्नुवन् वारयितुं तदानीं सर्वे गणा भारत ये त्वदीयाः ॥ (२५।२)

अविध्यद् एनं निशितैः शराग्रैर् अलम्बुसो राजवरार्श्यशृङ्गिः । (२६।१)

तं वै चतुर्भिः प्रतिविध्य वीरो नप्ता शिनेर् अभ्यपतद् रथेन ॥ (२६।२)

अन्वागतं वृष्णिवरं निशम्य मध्ये रिपूणां परिवर्तमानम् । (२७।१)

प्रावर्तयन्तं कुरुपुंगवांश्च पुनः पुनश्च प्रणदन्तम् आजौ ॥ (२७।२)

नाशक्नुवन् वारयितुं वरिष्ठं मध्यंदिने सूर्यम् इवातपन्तम् । (२८।१)

न तत्र कश्चिन् न विषण्ण आसीद् ऋते राजन् सोमदत्तस्य पुत्रात् ॥ (२८।२)

स ह्याददानो धनुर् उग्रवेगं भूरिश्रवा भारत सौमदत्तिः । (२९।१)

दृष्ट्वा रथान् स्वान् व्यपनीयमानान् प्रत्युद्ययौ सात्यकिं योद्धुम् इच्छन् ॥ (२९।२)