भरद्वाज उवाच । (१।१)

प्रजाविसर्गं विविधं कथं स सृजते प्रभुः । (१।२)

मेरुमध्ये स्थितो ब्रह्मा तद् ब्रूहि द्विजसत्तम ॥ (१।३)

भृगुर् उवाच । (२।१)

प्रजाविसर्गं विविधं मानसो मनसासृजत् । (२।२)

संधुक्षणार्थं भूतानां सृष्टं प्रथमतो जलम् ॥ (२।३)

यत् प्राणाः सर्वभूतानां वर्धन्ते येन च प्रजाः । (३।१)

परित्यक्ताश्च नश्यन्ति तेनेदं सर्वम् आवृतम् ॥ (३।२)

पृथिवी पर्वता मेघा मूर्तिमन्तश्च ये परे । (४।१)

सर्वं तद् वारुणं ज्ञेयम् आपस् तस्तम्भिरे पुनः ॥ (४।२)

भरद्वाज उवाच । (५।१)

कथं सलिलम् उत्पन्नं कथं चैवाग्निमारुतौ । (५।२)

कथं च मेदिनी सृष्टेत्यत्र मे संशयो महान् ॥ (५।३)

भृगुर् उवाच । (६।१)

ब्रह्मकल्पे पुरा ब्रह्मन् ब्रह्मर्षीणां समागमे । (६।२)

लोकसंभवसंदेहः समुत्पन्नो महात्मनाम् ॥ (६।३)

ते ऽतिष्ठन् ध्यानम् आलम्ब्य मौनम् आस्थाय निश्चलाः । (७।१)

त्यक्ताहाराः पवनपा दिव्यं वर्षशतं द्विजाः ॥ (७।२)

तेषां धर्ममयी वाणी सर्वेषां श्रोत्रम् आगमत् । (८।१)

दिव्या सरस्वती तत्र संबभूव नभस्तलात् ॥ (८।२)

पुरा स्तिमितनिःशब्दम् आकाशम् अचलोपमम् । (९।१)

नष्टचन्द्रार्कपवनं प्रसुप्तम् इव संबभौ ॥ (९।२)

ततः सलिलम् उत्पन्नं तमसीवापरं तमः । (१०।१)

तस्माच्च सलिलोत्पीडाद् उदतिष्ठत मारुतः ॥ (१०।२)

यथा भाजनम् अच्छिद्रं निःशब्दम् इव लक्ष्यते । (११।१)

तच्चाम्भसा पूर्यमाणं सशब्दं कुरुते ऽनिलः ॥ (११।२)

तथा सलिलसंरुद्धे नभसो ऽन्ते निरन्तरे । (१२।१)

भित्त्वार्णवतलं वायुः समुत्पतति घोषवान् ॥ (१२।२)

स एष चरते वायुर् अर्णवोत्पीडसंभवः । (१३।१)

आकाशस्थानम् आसाद्य प्रशान्तिं नाधिगच्छति ॥ (१३।२)

तस्मिन् वाय्वम्बुसंघर्षे दीप्ततेजा महाबलः । (१४।१)

प्रादुर्भवत्यूर्ध्वशिखः कृत्वा वितिमिरं नभः ॥ (१४।२)

अग्निः पवनसंयुक्तः खात् समुत्पतते जलम् । (१५।१)

सो ऽग्निर् मारुतसंयोगाद् घनत्वम् उपपद्यते ॥ (१५।२)

तस्याकाशे निपतितः स्नेहस्तिष्ठति यो ऽपरः । (१६।१)

स संघातत्वम् आपन्नो भूमित्वम् उपगच्छति ॥ (१६।२)

रसानां सर्वगन्धानां स्नेहानां प्राणिनां तथा । (१७।१)

भूमिर् योनिर् इह ज्ञेया यस्यां सर्वं प्रसूयते ॥ (१७।२)