महाभारतMahābhārata

MBh, 1, 35

35 of 1995 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सूत उवाच । (१।१)

sūta uvāca

1.2१.२

एलापत्रस्य तु वचः श्रुत्वा नागा द्विजोत्तम । (१।२)

elāpatrasya tu vacaḥ śrutvā nāgā dvijottama |

1.3१.३

सर्वे प्रहृष्टमनसः साधु साध्वित्यपूजयन् ॥ (१।३)

sarve prahṛṣṭamanasaḥ sādhu sādhvityapūjayan ||

2.1२.१

ततः प्रभृति तां कन्यां वासुकिः पर्यरक्षत । (२।१)

tataḥ prabhṛti tāṃ kanyāṃ vāsukiḥ paryarakṣata |

2.2२.२

जरत्कारुं स्वसारं वै परं हर्षम् अवाप च ॥ (२।२)

jaratkāruṃ svasāraṃ vai paraṃ harṣam avāpa ca ||

3.1३.१

ततो नातिमहान् कालः समतीत इवाभवत् । (३।१)

tato nātimahān kālaḥ samatīta ivābhavat |

3.2३.२

अथ देवासुराः सर्वे ममन्थुर् वरुणालयम् ॥ (३।२)

atha devāsurāḥ sarve mamanthur varuṇālayam ||

4.1४.१

तत्र नेत्रम् अभून् नागो वासुकिर् बलिनां वरः । (४।१)

tatra netram abhūn nāgo vāsukir balināṃ varaḥ |

4.2४.२

समाप्यैव च तत् कर्म पितामहम् उपागमन् ॥ (४।२)

samāpyaiva ca tat karma pitāmaham upāgaman ||

5.1५.१

देवा वासुकिना सार्धं पितामहम् अथाब्रुवन् । (५।१)

devā vāsukinā sārdhaṃ pitāmaham athābruvan |

5.2५.२

भगवञ् शापभीतो ऽयं वासुकिस्तप्यते भृशम् ॥ (५।२)

bhagavañ śāpabhīto 'yaṃ vāsukistapyate bhṛśam ||

6.1६.१

तस्येदं मानसं शल्यं समुद्धर्तुं त्वम् अर्हसि । (६।१)

tasyedaṃ mānasaṃ śalyaṃ samuddhartuṃ tvam arhasi |

6.2६.२

जनन्याः शापजं देव ज्ञातीनां हितकाङ्क्षिणः ॥ (६।२)

jananyāḥ śāpajaṃ deva jñātīnāṃ hitakāṅkṣiṇaḥ ||

7.1७.१

हितो ह्ययं सदास्माकं प्रियकारी च नागराट् । (७।१)

hito hyayaṃ sadāsmākaṃ priyakārī ca nāgarāṭ |

7.2७.२

कुरु प्रसादं देवेश शमयास्य मनोज्वरम् ॥ (७।२)

kuru prasādaṃ deveśa śamayāsya manojvaram ||

8.1८.१

ब्रह्मोवाच । (८।१)

brahmovāca |

8.2८.२

मयैवैतद् वितीर्णं वै वचनं मनसामराः । (८।२)

mayaivaitad vitīrṇaṃ vai vacanaṃ manasāmarāḥ |

8.3८.३

एलापत्रेण नागेन यद् अस्याभिहितं पुरा । (८।३)

elāpatreṇa nāgena yad asyābhihitaṃ purā |

8.4८.४

मातृशापो नान्यथायं कर्तुं शक्यो मया सुराः । (८।४)

mātṛśāpo nānyathāyaṃ kartuṃ śakyo mayā surāḥ |

8.5८.५

यस्मान् माता गुरुतरी सर्वेषाम् एव देहिनाम् ॥ (८।५)

yasmān mātā gurutarī sarveṣām eva dehinām ||

9.1९.१

तत् करोत्वेष नागेन्द्रः प्राप्तकालं वचस्तथा । (९।१)

tat karotveṣa nāgendraḥ prāptakālaṃ vacastathā |

9.2९.२

विनशिष्यन्ति ये पापा न तु ये धर्मचारिणः ॥ (९।२)

vinaśiṣyanti ye pāpā na tu ye dharmacāriṇaḥ ||

10.1१०.१

उत्पन्नः स जरत्कारुस्तपस्युग्रे रतो द्विजः । (१०।१)

utpannaḥ sa jaratkārustapasyugre rato dvijaḥ |

10.2१०.२

तस्यैष भगिनीं काले जरत्कारुं प्रयच्छतु ॥ (१०।२)

tasyaiṣa bhaginīṃ kāle jaratkāruṃ prayacchatu ||

11.1११.१

यद् एलापत्रेण वचस्तदोक्तं भुजगेन ह । (११।१)

yad elāpatreṇa vacastadoktaṃ bhujagena ha |

11.2११.२

पन्नगानां हितं देवास्तत् तथा न तद् अन्यथा ॥ (११।२)

pannagānāṃ hitaṃ devāstat tathā na tad anyathā ||

12.1१२.१

सूत उवाच । (१२।१)

sūta uvāca

12.2१२.२

एतच्छ्रुत्वा स नागेन्द्रः पितामहवचस्तदा । (१२।२)

etacchrutvā sa nāgendraḥ pitāmahavacastadā |

12.3१२.३

संदिश्य पन्नगान् सर्वान् वासुकिः शापमोहितः । (१२।३)

saṃdiśya pannagān sarvān vāsukiḥ śāpamohitaḥ |

12.4१२.४

स्वसारम् उद्यम्य तदा जरत्कारुम् ऋषिं प्रति । (१२।४)

svasāram udyamya tadā jaratkārum ṛṣiṃ prati |

12.5१२.५

सर्पान् बहूञ् जरत्कारौ नित्ययुक्तान् समादधत् ॥ (१२।५)

sarpān bahūñ jaratkārau nityayuktān samādadhat ||

13.1१३.१

जरत्कारुर् यदा भार्याम् इच्छेद् वरयितुं प्रभुः । (१३।१)

jaratkārur yadā bhāryām icched varayituṃ prabhuḥ |

13.2१३.२

शीघ्रम् एत्य ममाख्येयं तन् नः श्रेयो भविष्यति ॥ (१३।२)

śīghram etya mamākhyeyaṃ tan naḥ śreyo bhaviṣyati ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 1, 35

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit