संजय उवाच । (१।१)

ततो मुहूर्तात् तुमुलः शब्दो हृदयकम्पनः । (१।२)

अश्रूयत महाराज योधानां प्रयुयुत्सताम् ॥ (१।३)

शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैर् वारणानां च बृंहितैः । (२।१)

रथानां नेमिघोषैश्च दीर्यतीव वसुंधरा ॥ (२।२)

हयानां हेषमाणानां योधानां तत्र गर्जताम् । (३।१)

क्षणेन खं दिशश्चैव शब्देनापूरितं तदा ॥ (३।२)

पुत्राणां तव दुर्धर्ष पाण्डवानां तथैव च । (४।१)

समकम्पन्त सैन्यानि परस्परसमागमे ॥ (४।२)

तत्र नागा रथाश्चैव जाम्बूनदविभूषिताः । (५।१)

भ्राजमाना व्यदृश्यन्त मेघा इव सविद्युतः ॥ (५।२)

ध्वजा बहुविधाकारास्तावकानां नराधिप । (६।१)

काञ्चनाङ्गदिनो रेजुर् ज्वलिता इव पावकाः ॥ (६।२)

स्वेषां चैव परेषां च समदृश्यन्त भारत । (७।१)

महेन्द्रकेतवः शुभ्रा महेन्द्रसदनेष्विव ॥ (७।२)

काञ्चनैः कवचैर् वीरा ज्वलनार्कसमप्रभैः । (८।१)

संनद्धाः प्रत्यदृश्यन्त ग्रहाः प्रज्वलिता इव ॥ (८।२)

उद्यतैर् आयुधैश्चित्रैस्तलबद्धाः पताकिनः । (९।१)

ऋषभाक्षा महेष्वासाश्चमूमुखगता बभुः ॥ (९।२)

पृष्ठगोपास्तु भीष्मस्य पुत्रास्तव नराधिप । (१०।१)

दुःशासनो दुर्विषहो दुर्मुखो दुःसहस्तथा ॥ (१०।२)

विविंशतिश्चित्रसेनो विकर्णश्च महारथः । (११।१)

सत्यव्रतः पुरुमित्रो जयो भूरिश्रवाः शलः ॥ (११।२)

रथा विंशतिसाहस्रास्तथैषाम् अनुयायिनः । (१२।१)

अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयो ऽथ वसातयः ॥ (१२।२)

शाल्वा मत्स्यास्तथाम्बष्ठास्त्रिगर्ताः केकयास्तथा । (१३।१)

सौवीराः कितवाः प्राच्याः प्रतीच्योदीच्यमालवाः ॥ (१३।२)

द्वादशैते जनपदाः सर्वे शूरास्तनुत्यजः । (१४।१)

महता रथवंशेन ते ऽभ्यरक्षन् पितामहम् ॥ (१४।२)

अनीकं दशसाहस्रं कुञ्जराणां तरस्विनाम् । (१५।१)

मागधो येन नृपतिस्तद् रथानीकम् अन्वयात् ॥ (१५।२)

रथानां चक्ररक्षाश्च पादरक्षाश्च दन्तिनाम् । (१६।१)

अभूवन् वाहिनीमध्ये शतानाम् अयुतानि षट् ॥ (१६।२)

पादाताश्चाग्रतो ऽगच्छन् धनुश्चर्मासिपाणयः । (१७।१)

अनेकशतसाहस्रा नखरप्रासयोधिनः ॥ (१७।२)

अक्षौहिण्यो दशैका च तव पुत्रस्य भारत । (१८।१)

अदृश्यन्त महाराज गङ्गेव यमुनान्तरे ॥ (१८।२)