MBh, 3, 172
Select a line for its word-by-word analysis.
तस्यां रजन्यां व्युष्टायां धर्मराजो युधिष्ठिरः । (१।२)
tasyāṃ rajanyāṃ vyuṣṭāyāṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ |
उत्थायावश्यकार्याणि कृतवान् भ्रातृभिः सह ॥ (१।३)
utthāyāvaśyakāryāṇi kṛtavān bhrātṛbhiḥ saha ||
ततः संचोदयामास सो ऽर्जुनं भ्रातृनन्दनम् । (२।१)
tataḥ saṃcodayāmāsa so 'rjunaṃ bhrātṛnandanam |
दर्शयास्त्राणि कौन्तेय यैर् जिता दानवास्त्वया ॥ (२।२)
darśayāstrāṇi kaunteya yair jitā dānavāstvayā ||
ततो धनंजयो राजन् देवैर् दत्तानि पाण्डवः । (३।१)
tato dhanaṃjayo rājan devair dattāni pāṇḍavaḥ |
शोशुभ्यमानः कौन्तेय आनुपूर्व्यान् महाभुजः । (६।१)
śośubhyamānaḥ kaunteya ānupūrvyān mahābhujaḥ |
अथ प्रयोक्ष्यमाणेन दिव्यान्यस्त्राणि तेन वै । (७।१)
atha prayokṣyamāṇena divyānyastrāṇi tena vai |
समाक्रान्ता मही पद्भ्यां समकम्पत सद्रुमा ॥ (७।२)
samākrāntā mahī padbhyāṃ samakampata sadrumā ||
न वेदाः प्रतिभान्ति स्म द्विजातीनां कथंचन ॥ (९।२)
na vedāḥ pratibhānti sma dvijātīnāṃ kathaṃcana ||
पीड्यमानाः समुत्थाय पाण्डवं पर्यवारयन् ॥ (१०।२)
pīḍyamānāḥ samutthāya pāṇḍavaṃ paryavārayan ||
वेपमानाः प्राञ्जलयस् ते सर्वे पिहिताननाः । (११।१)
vepamānāḥ prāñjalayas te sarve pihitānanāḥ |
दह्यमानास् तदास्त्रैस् तैर् याचन्ति स्म धनंजयम् ॥ (११।२)
dahyamānās tadāstrais tair yācanti sma dhanaṃjayam ||
ततो ब्रह्मर्षयश्चैव सिद्धाश्चैव सुरर्षयः । (१२।१)
tato brahmarṣayaścaiva siddhāścaiva surarṣayaḥ |
यक्षराक्षसगन्धर्वास् तथैव च पतत्रिणः ॥ (१३।२)
yakṣarākṣasagandharvās tathaiva ca patatriṇaḥ ||
ततो वायुर् महाराज दिव्यैर् माल्यैः सुगन्धिभिः । (१५।१)
tato vāyur mahārāja divyair mālyaiḥ sugandhibhiḥ |
अभितः पाण्डवांश्चित्रैर् अवचक्रे समन्ततः ॥ (१५।२)
abhitaḥ pāṇḍavāṃścitrair avacakre samantataḥ ||
जगुश्च गाथा विविधा गन्धर्वाः सुरचोदिताः । (१६।१)
jaguśca gāthā vividhā gandharvāḥ suracoditāḥ |
ननृतुः संघशश् चैव राजन्न् अप्सरसां गणाः ॥ (१६।२)
nanṛtuḥ saṃghaśaś caiva rājann apsarasāṃ gaṇāḥ ||
तस्मिंस् तु तुमुले काले नारदः सुरचोदितः । (१७।१)
tasmiṃs tu tumule kāle nāradaḥ suracoditaḥ |
अर्जुनार्जुन मा युङ्क्ष्व दिव्यान्यस्त्राणि भारत । (१८।१)
arjunārjuna mā yuṅkṣva divyānyastrāṇi bhārata |
प्रयोगे सुमहान् दोषो ह्यस्त्राणां कुरुनन्दन ॥ (१९।२)
prayoge sumahān doṣo hyastrāṇāṃ kurunandana ||
बलवन्ति सुखार्हाणि भविष्यन्ति न संशयः ॥ (२०।२)
balavanti sukhārhāṇi bhaviṣyanti na saṃśayaḥ ||
अरक्ष्यमाणान्येतानि त्रैलोक्यस्यापि पाण्डव । (२१।१)
arakṣyamāṇānyetāni trailokyasyāpi pāṇḍava |
भवन्ति स्म विनाशाय मैवं भूयः कृथाः क्वचित् ॥ (२१।२)
bhavanti sma vināśāya maivaṃ bhūyaḥ kṛthāḥ kvacit ||
अजातशत्रो त्वं चैव द्रक्ष्यसे तानि संयुगे । (२२।१)
ajātaśatro tvaṃ caiva drakṣyase tāni saṃyuge |
निवार्याथ ततः पार्थं सर्वे देवा यथागतम् । (२३।१)
nivāryātha tataḥ pārthaṃ sarve devā yathāgatam |
जग्मुर् अन्ये च ये तत्र समाजग्मुर् नरर्षभ ॥ (२३।२)
jagmur anye ca ye tatra samājagmur nararṣabha ||
तेषु सर्वेषु कौरव्य प्रतियातेषु पाण्डवाः । (२४।१)
teṣu sarveṣu kauravya pratiyāteṣu pāṇḍavāḥ |
तस्मिन्न् एव वने हृष्टास् त ऊषुः सह कृष्णया ॥ (२४।२)
tasminn eva vane hṛṣṭās ta ūṣuḥ saha kṛṣṇayā ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.