MBh, 14, 79
Select a line for its word-by-word analysis.
प्रतिलभ्य च सा संज्ञां देवी दिव्यवपुर्धरा । (२।१)
pratilabhya ca sā saṃjñāṃ devī divyavapurdharā |
उलूपीं पन्नगसुतां दृष्ट्वेदं वाक्यम् अब्रवीत् ॥ (२।२)
ulūpīṃ pannagasutāṃ dṛṣṭvedaṃ vākyam abravīt ||
ननु त्वम् आर्ये धर्मज्ञा ननु चासि पतिव्रता । (४।१)
nanu tvam ārye dharmajñā nanu cāsi pativratā |
यत् त्वत्कृते ऽयं पतितः पतिस्ते निहतो रणे ॥ (४।२)
yat tvatkṛte 'yaṃ patitaḥ patiste nihato raṇe ||
किं तु सर्वापराधो ऽयं यदि ते ऽद्य धनंजयः । (५।१)
kiṃ tu sarvāparādho 'yaṃ yadi te 'dya dhanaṃjayaḥ |
ननु त्वम् आर्ये धर्मज्ञा त्रैलोक्यविदिता शुभे । (६।१)
nanu tvam ārye dharmajñā trailokyaviditā śubhe |
यद् घातयित्वा भर्तारं पुत्रेणेह न शोचसि ॥ (६।२)
yad ghātayitvā bhartāraṃ putreṇeha na śocasi ||
पतिम् एव तु शोचामि यस्यातिथ्यम् इदं कृतम् ॥ (७।२)
patim eva tu śocāmi yasyātithyam idaṃ kṛtam ||
इत्युक्त्वा सा तदा देवीम् उलूपीं पन्नगात्मजाम् । (८।१)
ityuktvā sā tadā devīm ulūpīṃ pannagātmajām |
अयम् अश्वो ऽनुसर्तव्यः स शेषे किं महीतले ॥ (१०।२)
ayam aśvo 'nusartavyaḥ sa śeṣe kiṃ mahītale ||
त्वयि प्राणाः समायत्ताः कुरूणां कुरुनन्दन । (११।१)
tvayi prāṇāḥ samāyattāḥ kurūṇāṃ kurunandana |
स कस्मात् प्राणदो ऽन्येषां प्राणान् संत्यक्तवान् असि ॥ (११।२)
sa kasmāt prāṇado 'nyeṣāṃ prāṇān saṃtyaktavān asi ||
पुत्रं चैनं समुत्साह्य घातयित्वा न शोचसि ॥ (१२।२)
putraṃ cainaṃ samutsāhya ghātayitvā na śocasi ||
कामं स्वपितु बालो ऽयं भूमौ प्रेतगतिं गतः । (१३।१)
kāmaṃ svapitu bālo 'yaṃ bhūmau pretagatiṃ gataḥ |
नारीणां तु भवत्येतन्मा ते भूद् बुद्धिर् ईदृशी ॥ (१४।२)
nārīṇāṃ tu bhavatyetanmā te bhūd buddhir īdṛśī ||
सख्यं ह्येतत् कृतं धात्रा शाश्वतं चाव्ययं च ह । (१५।१)
sakhyaṃ hyetat kṛtaṃ dhātrā śāśvataṃ cāvyayaṃ ca ha |
सख्यं समभिजानीहि सत्यं संगतम् अस्तु ते ॥ (१५।२)
sakhyaṃ samabhijānīhi satyaṃ saṃgatam astu te ||
पुत्रेण घातयित्वेमं पतिं यदि न मे ऽद्य वै । (१६।१)
putreṇa ghātayitvemaṃ patiṃ yadi na me 'dya vai |
जीवन्तं दर्शयस्यद्य परित्यक्ष्यामि जीवितम् ॥ (१६।२)
jīvantaṃ darśayasyadya parityakṣyāmi jīvitam ||
इहैव प्रायम् आसिष्ये प्रेक्षन्त्यास्ते न संशयः ॥ (१७।२)
ihaiva prāyam āsiṣye prekṣantyāste na saṃśayaḥ ||
इत्युक्त्वा पन्नगसुतां सपत्नीं चैत्रवाहिनी । (१८।१)
ityuktvā pannagasutāṃ sapatnīṃ caitravāhinī |
ततः प्रायम् उपासीना तूष्णीम् आसीज्जनाधिप ॥ (१८।२)
tataḥ prāyam upāsīnā tūṣṇīm āsījjanādhipa ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.