पराशर उवाच । (१।१)

मनोरथरथं प्राप्य इन्द्रियार्थहयं नरः । (१।२)

रश्मिभिर् ज्ञानसम्भूतैर् यो गच्छति स बुद्धिमान् ॥ (१।३)

सेवाश्रितेन मनसा वृत्तिहीनस्य शस्यते । (२।१)

द्विजातिहस्तान्निर्वृत्ता न तु तुल्यात् परस्परम् ॥ (२।२)

आयुर् नसुलभं लब्ध्वा नावकर्षेद् विशां पते । (३।१)

उत्कर्षार्थं प्रयतते नरः पुण्येन कर्मणा ॥ (३।२)

वर्णेभ्यो ऽपि परिभ्रष्टः स वै संमानम् अर्हति । (४।१)

न तु यः सत्क्रियां प्राप्य राजसं कर्म सेवते ॥ (४।२)

वर्णोत्कर्षम् अवाप्नोति नरः पुण्येन कर्मणा । (५।१)

दुर्लभं तम् अलब्धा हि हन्यात् पापेन कर्मणा ॥ (५।२)

अज्ञानाद्धि कृतं पापं तपसैवाभिनिर्णुदेत् । (६।१)

पापं हि कर्म फलति पापम् एव स्वयं कृतम् । (६।२)

तस्मात् पापं न सेवेत कर्म दुःखफलोदयम् ॥ (६।३)

पापानुबन्धं यत् कर्म यद्यपि स्यान्महाफलम् । (७।१)

न तत् सेवेत मेधावी शुचिः कुसलिलं यथा ॥ (७।२)

किंकष्टम् अनुपश्यामि फलं पापस्य कर्मणः । (८।१)

प्रत्यापन्नस्य हि सतो नात्मा तावद् विरोचते ॥ (८।२)

प्रत्यापत्तिश्च यस्येह बालिशस्य न जायते । (९।१)

तस्यापि सुमहांस्तापः प्रस्थितस्योपजायते ॥ (९।२)

विरक्तं शोध्यते वस्त्रं न तु कृष्णोपसंहितम् । (१०।१)

प्रयत्नेन मनुष्येन्द्र पापम् एवं निबोध मे ॥ (१०।२)

स्वयं कृत्वा तु यः पापं शुभम् एवानुतिष्ठति । (११।१)

प्रायश्चित्तं नरः कर्तुम् उभयं सो ऽश्नुते पृथक् ॥ (११।२)

अज्ञानात् तु कृतां हिंसाम् अहिंसा व्यपकर्षति । (१२।१)

ब्राह्मणाः शास्त्रनिर्देशाद् इत्याहुर् ब्रह्मवादिनः ॥ (१२।२)

तथा कामकृतं चास्य विहिंसैवापकर्षति । (१३।१)

इत्याहुर् धर्मशास्त्रज्ञा ब्राह्मणा वेदपारगाः ॥ (१३।२)

अहं तु तावत् पश्यामि कर्म यद् वर्तते कृतम् । (१४।१)

गुणयुक्तं प्रकाशं च पापेनानुपसंहितम् ॥ (१४।२)

यथा सूक्ष्माणि कर्माणि फलन्तीह यथातथम् । (१५।१)

बुद्धियुक्तानि तानीह कृतानि मनसा सह ॥ (१५।२)

भवत्यल्पफलं कर्म सेवितं नित्यम् उल्बणम् । (१६।१)

अबुद्धिपूर्वं धर्मज्ञ कृतम् उग्रेण कर्मणा ॥ (१६।२)

कृतानि यानि कर्माणि दैवतैर् मुनिभिस्तथा । (१७।१)

नाचरेत् तानि धर्मात्मा श्रुत्वा चापि न कुत्सयेत् ॥ (१७।२)

संचिन्त्य मनसा राजन् विदित्वा शक्तिम् आत्मनः । (१८।१)

करोति यः शुभं कर्म स वै भद्राणि पश्यति ॥ (१८।२)

नवे कपाले सलिलं संन्यस्तं हीयते यथा । (१९।१)

नवेतरे तथाभावं प्राप्नोति सुखभावितम् ॥ (१९।२)

सतोये ऽन्यत् तु यत् तोयं तस्मिन्न् एव प्रसिच्यते । (२०।१)

वृद्धे वृद्धिम् अवाप्नोति सलिले सलिलं यथा ॥ (२०।२)

एवं कर्माणि यानीह बुद्धियुक्तानि भूपते । (२१।१)

नसमानीह हीनानि तानि पुण्यतमान्यपि ॥ (२१।२)

राज्ञा जेतव्याः सायुधाश्चोन्नताश्च सम्यक् कर्तव्यं पालनं च प्रजानाम् । (२२।१)

अग्निश्चेयो बहुभिश्चापि यज्ञैर् अन्ते मध्ये वा वनम् आश्रित्य स्थेयम् ॥ (२२।२)

दमान्वितः पुरुषो धर्मशीलो भूतानि चात्मानम् इवानुपश्येत् । (२३।१)

गरीयसः पूजयेद् आत्मशक्त्या सत्येन शीलेन सुखं नरेन्द्र ॥ (२३।२)