महाभारतMahābhārata

MBh, 3, 86

384 of 1995 · 49 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

धौम्य उवाच । (१।१)

dhaumya uvāca

1.2१.२

दक्षिणस्यां तु पुण्यानि शृणु तीर्थानि भारत । (१।२)

dakṣiṇasyāṃ tu puṇyāni śṛṇu tīrthāni bhārata |

1.3१.३

विस्तरेण यथाबुद्धि कीर्त्यमानानि भारत ॥ (१।३)

vistareṇa yathābuddhi kīrtyamānāni bhārata ||

2.1२.१

यस्याम् आख्यायते पुण्या दिशि गोदावरी नदी । (२।१)

yasyām ākhyāyate puṇyā diśi godāvarī nadī |

2.2२.२

बह्वारामा बहुजला तापसाचरिता शुभा ॥ (२।२)

bahvārāmā bahujalā tāpasācaritā śubhā ||

3.1३.१

वेण्णा भीमरथी चोभे नद्यौ पापभयापहे । (३।१)

veṇṇā bhīmarathī cobhe nadyau pāpabhayāpahe |

3.2३.२

मृगद्विजसमाकीर्णे तापसालयभूषिते ॥ (३।२)

mṛgadvijasamākīrṇe tāpasālayabhūṣite ||

4.1४.१

राजर्षेस् तत्र च सरिन्नृगस्य भरतर्षभ । (४।१)

rājarṣes tatra ca sarinnṛgasya bharatarṣabha |

4.2४.२

रम्यतीर्था बहुजला पयोष्णी द्विजसेविता ॥ (४।२)

ramyatīrthā bahujalā payoṣṇī dvijasevitā ||

5.1५.१

अपि चात्र महायोगी मार्कण्डेयो महातपाः । (५।१)

api cātra mahāyogī mārkaṇḍeyo mahātapāḥ |

5.2५.२

अनुवंश्यां जगौ गाथां नृगस्य धरणीपतेः ॥ (५।२)

anuvaṃśyāṃ jagau gāthāṃ nṛgasya dharaṇīpateḥ ||

6.1६.१

नृगस्य यजमानस्य प्रत्यक्षम् इति नः श्रुतम् । (६।१)

nṛgasya yajamānasya pratyakṣam iti naḥ śrutam |

6.2६.२

अमाद्यद् इन्द्रः सोमेन दक्षिणाभिर् द्विजातयः ॥ (६।२)

amādyad indraḥ somena dakṣiṇābhir dvijātayaḥ ||

7.1७.१

माठरस्य वनं पुण्यं बहुमूलफलं शिवम् । (७।१)

māṭharasya vanaṃ puṇyaṃ bahumūlaphalaṃ śivam |

7.2७.२

यूपश् च भरतश्रेष्ठ वरुणस्रोतसे गिरौ ॥ (७।२)

yūpaś ca bharataśreṣṭha varuṇasrotase girau ||

8.1८.१

प्रवेण्युत्तरपार्श्वे तु पुण्ये कण्वाश्रमे तथा । (८।१)

praveṇyuttarapārśve tu puṇye kaṇvāśrame tathā |

8.2८.२

तापसानाम् अरण्यानि कीर्तितानि यथाश्रुति ॥ (८।२)

tāpasānām araṇyāni kīrtitāni yathāśruti ||

9.1९.१

वेदी शूर्पारके तात जमदग्नेर् महात्मनः । (९।१)

vedī śūrpārake tāta jamadagner mahātmanaḥ |

9.2९.२

रम्या पाषाणतीर्था च पुरश्चन्द्रा च भारत ॥ (९।२)

ramyā pāṣāṇatīrthā ca puraścandrā ca bhārata ||

10.1१०.१

अशोकतीर्थं मर्त्येषु कौन्तेय बहुलाश्रमम् । (१०।१)

aśokatīrthaṃ martyeṣu kaunteya bahulāśramam |

10.2१०.२

अगस्त्यतीर्थं पाण्ड्येषु वारुणं च युधिष्ठिर ॥ (१०।२)

agastyatīrthaṃ pāṇḍyeṣu vāruṇaṃ ca yudhiṣṭhira ||

11.1११.१

कुमार्यः कथिताः पुण्याः पाण्ड्येष्वेव नरर्षभ । (११।१)

kumāryaḥ kathitāḥ puṇyāḥ pāṇḍyeṣveva nararṣabha |

11.2११.२

ताम्रपर्णीं तु कौन्तेय कीर्तयिष्यामि तां शृणु ॥ (११।२)

tāmraparṇīṃ tu kaunteya kīrtayiṣyāmi tāṃ śṛṇu ||

12.1१२.१

यत्र देवैस् तपस् तप्तं महद् इच्छद्भिर् आश्रमे । (१२।१)

yatra devais tapas taptaṃ mahad icchadbhir āśrame |

12.2१२.२

गोकर्णम् इति विख्यातं त्रिषु लोकेषु भारत ॥ (१२।२)

gokarṇam iti vikhyātaṃ triṣu lokeṣu bhārata ||

13.1१३.१

शीततोयो बहुजलः पुण्यस् तात शिवश् च सः । (१३।१)

śītatoyo bahujalaḥ puṇyas tāta śivaś ca saḥ |

13.2१३.२

ह्रदः परमदुष्प्रापो मानुषैर् अकृतात्मभिः ॥ (१३।२)

hradaḥ paramaduṣprāpo mānuṣair akṛtātmabhiḥ ||

14.1१४.१

तत्रैव तृणसोमाग्नेः सम्पन्नफलमूलवान् । (१४।१)

tatraiva tṛṇasomāgneḥ sampannaphalamūlavān |

14.2१४.२

आश्रमो ऽगस्त्यशिष्यस्य पुण्यो देवसभे गिरौ ॥ (१४।२)

āśramo 'gastyaśiṣyasya puṇyo devasabhe girau ||

15.1१५.१

वैडूर्यपर्वतस् तत्र श्रीमान् मणिमयः शिवः । (१५।१)

vaiḍūryaparvatas tatra śrīmān maṇimayaḥ śivaḥ |

15.2१५.२

अगस्त्यस्याश्रमश् चैव बहुमूलफलोदकः ॥ (१५।२)

agastyasyāśramaś caiva bahumūlaphalodakaḥ ||

16.1१६.१

सुराष्ट्रेष्वपि वक्ष्यामि पुण्यान्यायतनानि च । (१६।१)

surāṣṭreṣvapi vakṣyāmi puṇyānyāyatanāni ca |

16.2१६.२

आश्रमान् सरितः शैलान् सरांसि च नराधिप ॥ (१६।२)

āśramān saritaḥ śailān sarāṃsi ca narādhipa ||

17.1१७.१

चमसोन्मज्जनं विप्रास् तत्रापि कथयन्त्युत । (१७।१)

camasonmajjanaṃ viprās tatrāpi kathayantyuta |

17.2१७.२

प्रभासं चोदधौ तीर्थं त्रिदशानां युधिष्ठिर ॥ (१७।२)

prabhāsaṃ codadhau tīrthaṃ tridaśānāṃ yudhiṣṭhira ||

18.1१८.१

तत्र पिण्डारकं नाम तापसाचरितं शुभम् । (१८।१)

tatra piṇḍārakaṃ nāma tāpasācaritaṃ śubham |

18.2१८.२

उज्जयन्तश् च शिखरी क्षिप्रं सिद्धिकरो महान् ॥ (१८।२)

ujjayantaś ca śikharī kṣipraṃ siddhikaro mahān ||

19.1१९.१

तत्र देवर्षिवर्येण नारदेनानुकीर्तितः । (१९।१)

tatra devarṣivaryeṇa nāradenānukīrtitaḥ |

19.2१९.२

पुराणः श्रूयते श्लोकस् तं निबोध युधिष्ठिर ॥ (१९।२)

purāṇaḥ śrūyate ślokas taṃ nibodha yudhiṣṭhira ||

20.1२०.१

पुण्ये गिरौ सुराष्ट्रेषु मृगपक्षिनिषेविते । (२०।१)

puṇye girau surāṣṭreṣu mṛgapakṣiniṣevite |

20.2२०.२

उज्जयन्ते स्म तप्ताङ्गो नाकपृष्ठे महीयते ॥ (२०।२)

ujjayante sma taptāṅgo nākapṛṣṭhe mahīyate ||

21.1२१.१

पुण्या द्वारवती तत्र यत्रास्ते मधुसूदनः । (२१।१)

puṇyā dvāravatī tatra yatrāste madhusūdanaḥ |

21.2२१.२

साक्षाद् देवः पुराणो ऽसौ स हि धर्मः सनातनः ॥ (२१।२)

sākṣād devaḥ purāṇo 'sau sa hi dharmaḥ sanātanaḥ ||

22.1२२.१

ये च वेदविदो विप्रा ये चाध्यात्मविदो जनाः । (२२।१)

ye ca vedavido viprā ye cādhyātmavido janāḥ |

22.2२२.२

ते वदन्ति महात्मानं कृष्णं धर्मं सनातनम् ॥ (२२।२)

te vadanti mahātmānaṃ kṛṣṇaṃ dharmaṃ sanātanam ||

23.1२३.१

पवित्राणां हि गोविन्दः पवित्रं परम् उच्यते । (२३।१)

pavitrāṇāṃ hi govindaḥ pavitraṃ param ucyate |

23.2२३.२

पुण्यानाम् अपि पुण्यो ऽसौ मङ्गलानां च मङ्गलम् ॥ (२३।२)

puṇyānām api puṇyo 'sau maṅgalānāṃ ca maṅgalam ||

24.1२४.१

त्रैलोक्यं पुण्डरीकाक्षो देवदेवः सनातनः । (२४।१)

trailokyaṃ puṇḍarīkākṣo devadevaḥ sanātanaḥ |

24.2२४.२

आस्ते हरिर् अचिन्त्यात्मा तत्रैव मधुसूदनः ॥ (२४।२)

āste harir acintyātmā tatraiva madhusūdanaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 3, 86

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit