संजय उवाच । (१।१)

हिरण्वत्यां निविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु । (१।२)

दुर्योधनो महाराज कर्णेन सह भारत ॥ (१।३)

सौबलेन च राजेन्द्र तथा दुःशासनेन च । (२।१)

आहूयोपह्वरे राजन्न् उलूकम् इदम् अब्रवीत् ॥ (२।२)

उलूक गच्छ कैतव्य पाण्डवान् सहसोमकान् । (३।१)

गत्वा मम वचो ब्रूहि वासुदेवस्य शृण्वतः ॥ (३।२)

इदं तत् समनुप्राप्तं वर्षपूगाभिचिन्तितम् । (४।१)

पाण्डवानां कुरूणां च युद्धं लोकभयंकरम् ॥ (४।२)

यद् एतत् कत्थनावाक्यं संजयो महद् अब्रवीत् । (५।१)

मध्ये कुरूणां कौन्तेय तस्य कालो ऽयम् आगतः । (५।२)

यथा वः सम्प्रतिज्ञातं तत् सर्वं क्रियताम् इति ॥ (५।३)

अमर्षं राज्यहरणं वनवासं च पाण्डव । (६।१)

द्रौपद्याश्च परिक्लेशं संस्मरन् पुरुषो भव ॥ (६।२)

यदर्थं क्षत्रिया सूते गर्भं तद् इदम् आगतम् । (७।१)

बलं वीर्यं च शौर्यं च परं चाप्यस्त्रलाघवम् । (७।२)

पौरुषं दर्शयन् युद्धे कोपस्य कुरु निष्कृतिम् ॥ (७।३)

परिक्लिष्टस्य दीनस्य दीर्घकालोषितस्य च । (८।१)

न स्फुटेद्धृदयं कस्य ऐश्वर्याद् भ्रंशितस्य च ॥ (८।२)

कुले जातस्य शूरस्य परवित्तेषु गृध्यतः । (९।१)

आच्छिन्नं राज्यम् आक्रम्य कोपं कस्य न दीपयेत् ॥ (९।२)

यत् तद् उक्तं महद् वाक्यं कर्मणा तद् विभाव्यताम् । (१०।१)

अकर्मणा कत्थितेन सन्तः कुपुरुषं विदुः ॥ (१०।२)

अमित्राणां वशे स्थानं राज्यस्य च पुनर्भवः । (११।१)

द्वावर्थौ युध्यमानस्य तस्मात् कुरुत पौरुषम् ॥ (११।२)

अस्मान् वा त्वं पराजित्य प्रशाधि पृथिवीम् इमाम् । (१२।१)

अथवा निहतो ऽस्माभिर् वीरलोकं गमिष्यसि ॥ (१२।२)

राष्ट्रात् प्रव्राजनं क्लेशं वनवासं च पाण्डव । (१३।१)

कृष्णायाश्च परिक्लेशं संस्मरन् पुरुषो भव ॥ (१३।२)

अप्रियाणां च वचने प्रव्रजत्सु पुनः पुनः । (१४।१)

अमर्षं दर्शयाद्य त्वम् अमर्षो ह्येव पौरुषम् ॥ (१४।२)

क्रोधो बलं तथा वीर्यं ज्ञानयोगो ऽस्त्रलाघवम् । (१५।१)

इह ते पार्थ दृश्यन्तां संग्रामे पुरुषो भव ॥ (१५।२)

तं च तूबरकं मूढं बह्वाशिनम् अविद्यकम् । (१६।१)

उलूक मद्वचो ब्रूया असकृद् भीमसेनकम् ॥ (१६।२)

अशक्तेनैव यच्छप्तं सभामध्ये वृकोदर । (१७।१)

दुःशासनस्य रुधिरं पीयतां यदि शक्यते ॥ (१७।२)

लोहाभिहारो निर्वृत्तः कुरुक्षेत्रम् अकर्दमम् । (१८।१)

पुष्टास्ते ऽश्वा भृता योधाः श्वो युध्यस्व सकेशवः ॥ (१८।२)