संजय उवाच । (१।१)

शरविक्षतगात्रस्तु प्रत्यमित्रम् अवस्थितम् । (१।२)

अभिमन्युः स्मयन् धीमान् दुःशासनम् अथाब्रवीत् ॥ (१।३)

दिष्ट्या पश्यामि संग्रामे मानिनं शत्रुम् आगतम् । (२।१)

निष्ठुरं त्यक्तधर्माणम् आक्रोशनपरायणम् ॥ (२।२)

यत् सभायां त्वया राज्ञो धृतराष्ट्रस्य शृण्वतः । (३।१)

कोपितः परुषैर् वाक्यैर् धर्मराजो युधिष्ठिरः । (३।२)

जयोन्मत्तेन भीमश्च बह्वबद्धं प्रभाषता ॥ (३।३)

परवित्तापहारस्य क्रोधस्याप्रशमस्य च । (४।१)

लोभस्य ज्ञाननाशस्य द्रोहस्यात्याहितस्य च ॥ (४।२)

पितॄणां मम राज्यस्य हरणस्योग्रधन्विनाम् । (५।१)

तत् त्वाम् इदम् अनुप्राप्तं तत् कोपाद् वै महात्मनाम् ॥ (५।२)

सद्यश्चोग्रम् अधर्मस्य फलं प्राप्नुहि दुर्मते । (६।१)

शासितास्म्यद्य ते बाणैः सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ (६।२)

अद्याहम् अनृणस्तस्य कोपस्य भविता रणे । (७।१)

अमर्षितायाः कृष्णायाः काङ्क्षितस्य च मे पितुः ॥ (७।२)

अद्य कौरव्य भीमस्य भवितास्म्यनृणो युधि । (८।१)

न हि मे मोक्ष्यसे जीवन् यदि नोत्सृजसे रणम् ॥ (८।२)

एवम् उक्त्वा महाबाहुर् बाणं दुःशासनान्तकम् । (९।१)

संदधे परवीरघ्नः कालाग्न्यनिलवर्चसम् ॥ (९।२)

तस्योरस्तूर्णम् आसाद्य जत्रुदेशे विभिद्य तम् । (१०।१)

अथैनं पञ्चविंशत्या पुनश्चैव समर्पयत् ॥ (१०।२)

स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशत् । (११।१)

दुःशासनो महाराज कश्मलं चाविशन्महत् ॥ (११।२)

सारथिस्त्वरमाणस्तु दुःशासनम् अचेतसम् । (१२।१)

रणमध्याद् अपोवाह सौभद्रशरपीडितम् ॥ (१२।२)

पाण्डवा द्रौपदेयाश्च विराटश्च समीक्ष्य तम् । (१३।१)

पाञ्चालाः केकयाश्चैव सिंहनादम् अथानदन् ॥ (१३।२)

वादित्राणि च सर्वाणि नानालिङ्गानि सर्वशः । (१४।१)

प्रावादयन्त संहृष्टाः पाण्डूनां तत्र सैनिकाः ॥ (१४।२)

पश्यन्तः स्मयमानाश्च सौभद्रस्य विचेष्टितम् । (१५।१)

अत्यन्तवैरिणं दृप्तं दृष्ट्वा शत्रुं पराजितम् ॥ (१५।२)

धर्ममारुतशक्राणाम् अश्विनोः प्रतिमास्तथा । (१६।१)

धारयन्तो ध्वजाग्रेषु द्रौपदेया महारथाः ॥ (१६।२)

सात्यकिश्चेकितानश्च धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ । (१७।१)

केकया धृष्टकेतुश्च मत्स्यपाञ्चालसृञ्जयाः ॥ (१७।२)

पाण्डवाश्च मुदा युक्ता युधिष्ठिरपुरोगमाः । (१८।१)

अभ्यवर्तन्त सहिता द्रोणानीकं बिभित्सवः ॥ (१८।२)

ततो ऽभवन्महद् युद्धं त्वदीयानां परैः सह । (१९।१)

जयम् आकाङ्क्षमाणानां शूराणाम् अनिवर्तिनाम् ॥ (१९।२)

दुर्योधनो महाराज राधेयम् इदम् अब्रवीत् । (२०।१)

पश्य दुःशासनं वीरम् अभिमन्युवशं गतम् ॥ (२०।२)

प्रतपन्तम् इवादित्यं निघ्नन्तं शात्रवान् रणे । (२१।१)

सौभद्रम् उद्यतास्त्रातुम् अभिधावन्ति पाण्डवाः ॥ (२१।२)

ततः कर्णः शरैस्तीक्ष्णैर् अभिमन्युं दुरासदम् । (२२।१)

अभ्यवर्षत संक्रुद्धः पुत्रस्य हितकृत् तव ॥ (२२।२)

तस्य चानुचरांस्तीक्ष्णैर् विव्याध परमेषुभिः । (२३।१)

अवज्ञापूर्वकं वीरः सौभद्रस्य रणाजिरे ॥ (२३।२)

अभिमन्युस्तु राधेयं त्रिसप्तत्या शिलीमुखैः । (२४।१)

अविध्यत् त्वरितो राजन् द्रोणं प्रेप्सुर् महामनाः ॥ (२४।२)

तं तदा नाशकत् कश्चिद् द्रोणाद् वारयितुं रणे । (२५।१)

आरुजन्तं रथश्रेष्ठान् वज्रहस्तम् इवासुरान् ॥ (२५।२)

ततः कर्णो जयप्रेप्सुर् मानी सर्वधनुर्भृताम् । (२६।१)

सौभद्रं शतशो ऽविध्यद् उत्तमास्त्राणि दर्शयन् ॥ (२६।२)

सो ऽस्त्रैर् अस्त्रविदां श्रेष्ठो रामशिष्यः प्रतापवान् । (२७।१)

समरे शत्रुदुर्धर्षम् अभिमन्युम् अपीडयत् ॥ (२७।२)

स तथा पीड्यमानस्तु राधेयेनास्त्रवृष्टिभिः । (२८।१)

समरे ऽमरसंकाशः सौभद्रो न व्यषीदत ॥ (२८।२)

ततः शिलाशितैस्तीक्ष्णैर् भल्लैः संनतपर्वभिः । (२९।१)

छित्त्वा धनूंषि शूराणाम् आर्जुनिः कर्णम् आर्दयत् । (२९।२)

स ध्वजं कार्मुकं चास्य छित्त्वा भूमौ न्यपातयत् ॥ (२९।३)

ततः कृच्छ्रगतं कर्णं दृष्ट्वा कर्णाद् अनन्तरः । (३०।१)

सौभद्रम् अभ्ययात् तूर्णं दृढम् उद्यम्य कार्मुकम् ॥ (३०।२)

तत उच्चुक्रुशुः पार्थास्तेषां चानुचरा जनाः । (३१।१)

वादित्राणि च संजघ्नुः सौभद्रं चापि तुष्टुवुः ॥ (३१।२)