धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

प्रतिज्ञाते तु भीष्मेण तस्मिन् युद्धे सुदारुणे । (१।२)

क्रोधितो मम पुत्रेण दुःखितेन विशेषतः ॥ (१।३)

भीष्मः किम् अकरोत् तत्र पाण्डवेयेषु संजय । (२।१)

पितामहे वा पाञ्चालास्तन्ममाचक्ष्व संजय ॥ (२।२)

संजय उवाच । (३।१)

गतपूर्वाह्णभूयिष्ठे तस्मिन्न् अहनि भारत । (३।२)

जयं प्राप्तेषु हृष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु ॥ (३।३)

सर्वधर्मविशेषज्ञः पिता देवव्रतस्तव । (४।१)

अभ्ययाज्जवनैर् अश्वैः पाण्डवानाम् अनीकिनीम् । (४।२)

महत्या सेनया गुप्तस्तव पुत्रैश्च सर्वशः ॥ (४।३)

प्रावर्तत ततो युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । (५।१)

अस्माकं पाण्डवैः सार्धम् अनयात् तव भारत ॥ (५।२)

धनुषां कूजतां तत्र तलानां चाभिहन्यताम् । (६।१)

महान् समभवच्छब्दो गिरीणाम् इव दीर्यताम् ॥ (६।२)

तिष्ठ स्थितो ऽस्मि विद्ध्येनं निवर्तस्व स्थिरो भव । (७।१)

स्थितो ऽस्मि प्रहरस्वेति शब्दाः श्रूयन्त सर्वशः ॥ (७।२)

काञ्चनेषु तनुत्रेषु किरीटेषु ध्वजेषु च । (८।१)

शिलानाम् इव शैलेषु पतितानाम् अभूत् स्वनः ॥ (८।२)

पतितान्युत्तमाङ्गानि बाहवश्च विभूषिताः । (९।१)

व्यचेष्टन्त महीं प्राप्य शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ (९।२)

हृतोत्तमाङ्गाः केचित् तु तथैवोद्यतकार्मुकाः । (१०।१)

प्रगृहीतायुधाश्चापि तस्थुः पुरुषसत्तमाः ॥ (१०।२)

प्रावर्तत महावेगा नदी रुधिरवाहिनी । (११।१)

मातङ्गाङ्गशिलारौद्रा मांसशोणितकर्दमा ॥ (११।२)

वराश्वनरनागानां शरीरप्रभवा तदा । (१२।१)

परलोकार्णवमुखी गृध्रगोमायुमोदिनी ॥ (१२।२)

न दृष्टं न श्रुतं चापि युद्धम् एतादृशं नृप । (१३।१)

यथा तव सुतानां च पाण्डवानां च भारत ॥ (१३।२)

नासीद् रथपथस्तत्र योधैर् युधि निपातितैः । (१४।१)

गजैश्च पतितैर् नीलैर् गिरिशृङ्गैर् इवावृतम् ॥ (१४।२)

विकीर्णैः कवचैश्चित्रैर् ध्वजैश्छत्रैश्च मारिष । (१५।१)

शुशुभे तद् रणस्थानं शरदीव नभस्तलम् ॥ (१५।२)

विनिर्भिन्नाः शरैः केचिद् अन्तपीडाविकर्षिणः । (१६।१)

अभीताः समरे शत्रून् अभ्यधावन्त दंशिताः ॥ (१६।२)

तात भ्रातः सखे बन्धो वयस्य मम मातुल । (१७।१)

मा मां परित्यजेत्यन्ये चुक्रुशुः पतिता रणे ॥ (१७।२)

आधावाभ्येहि मा गच्छ किं भीतो ऽसि क्व यास्यसि । (१८।१)

स्थितो ऽहं समरे मा भैर् इति चान्ये विचुक्रुशुः ॥ (१८।२)

तत्र भीष्मः शांतनवो नित्यं मण्डलकार्मुकः । (१९।१)

मुमोच बाणान् दीप्ताग्रान् अहीन् आशीविषान् इव ॥ (१९।२)

शरैर् एकायनीकुर्वन् दिशः सर्वा यतव्रतः । (२०।१)

जघान पाण्डवरथान् आदिश्यादिश्य भारत ॥ (२०।२)

स नृत्यन् वै रथोपस्थे दर्शयन् पाणिलाघवम् । (२१।१)

अलातचक्रवद् राजंस्तत्र तत्र स्म दृश्यते ॥ (२१।२)

तम् एकं समरे शूरं पाण्डवाः सृञ्जयास्तथा । (२२।१)

अनेकशतसाहस्रं समपश्यन्त लाघवात् ॥ (२२।२)

मायाकृतात्मानम् इव भीष्मं तत्र स्म मेनिरे । (२३।१)

पूर्वस्यां दिशि तं दृष्ट्वा प्रतीच्यां ददृशुर् जनाः ॥ (२३।२)

उदीच्यां चैनम् आलोक्य दक्षिणस्यां पुनः प्रभो । (२४।१)

एवं स समरे वीरो गाङ्गेयः प्रत्यदृश्यत ॥ (२४।२)

न चैनं पाण्डवेयानां कश्चिच्छक्नोति वीक्षितुम् । (२५।१)

विशिखान् एव पश्यन्ति भीष्मचापच्युतान् बहून् ॥ (२५।२)

कुर्वाणं समरे कर्म सूदयानं च वाहिनीम् । (२६।१)

व्याक्रोशन्त रणे तत्र वीरा बहुविधं बहु । (२६।२)

अमानुषेण रूपेण चरन्तं पितरं तव ॥ (२६।३)

शलभा इव राजानः पतन्ति विधिचोदिताः । (२७।१)

भीष्माग्निम् अभि संक्रुद्धं विनाशाय सहस्रशः ॥ (२७।२)

न हि मोघः शरः कश्चिद् आसीद् भीष्मस्य संयुगे । (२८।१)

नरनागाश्वकायेषु बहुत्वाल् लघुवेधिनः ॥ (२८।२)

भिनत्त्येकेन बाणेन सुमुक्तेन पतत्रिणा । (२९।१)

गजकङ्कटसंनाहं वज्रेणेवाचलोत्तमम् ॥ (२९।२)

द्वौ त्रीन् अपि गजारोहान् पिण्डितान् वर्मितान् अपि । (३०।१)

नाराचेन सुतीक्ष्णेन निजघान पिता तव ॥ (३०।२)

यो यो भीष्मं नरव्याघ्रम् अभ्येति युधि कश्चन । (३१।१)

मुहूर्तदृष्टः स मया पातितो भुवि दृश्यते ॥ (३१।२)

एवं सा धर्मराजस्य वध्यमाना महाचमूः । (३२।१)

भीष्मेणातुलवीर्येण व्यशीर्यत सहस्रधा ॥ (३२।२)

प्रकीर्यत महासेना शरवर्षाभितापिता । (३३।१)

पश्यतो वासुदेवस्य पार्थस्य च महात्मनः ॥ (३३।२)

यतमानापि ते वीरा द्रवमाणान्महारथान् । (३४।१)

नाशक्नुवन् वारयितुं भीष्मबाणप्रपीडिताः ॥ (३४।२)

महेन्द्रसमवीर्येण वध्यमाना महाचमूः । (३५।१)

अभज्यत महाराज न च द्वौ सह धावतः ॥ (३५।२)

आविद्धनरनागाश्वं पतितध्वजकूबरम् । (३६।१)

अनीकं पाण्डुपुत्राणां हाहाभूतम् अचेतनम् ॥ (३६।२)

जघानात्र पिता पुत्रं पुत्रश्च पितरं तथा । (३७।१)

प्रियं सखायं चाक्रन्दे सखा दैवबलात्कृतः ॥ (३७।२)

विमुच्य कवचान् अन्ये पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः । (३८।१)

प्रकीर्य केशान् धावन्तः प्रत्यदृश्यन्त भारत ॥ (३८।२)

तद् गोकुलम् इवोद्भ्रान्तम् उद्भ्रान्तरथयूथपम् । (३९।१)

ददृशे पाण्डुपुत्रस्य सैन्यम् आर्तस्वरं तदा ॥ (३९।२)

प्रभज्यमानं तत् सैन्यं दृष्ट्वा देवकिनन्दनः । (४०।१)

उवाच पार्थं बीभत्सुं निगृह्य रथम् उत्तमम् ॥ (४०।२)

अयं स कालः सम्प्राप्तः पार्थ यः काङ्क्षितस्त्वया । (४१।१)

प्रहरास्मै नरव्याघ्र न चेन्मोहाद् विमुह्यसे ॥ (४१।२)

यत् त्वया कथितं वीर पुरा राज्ञां समागमे । (४२।१)

भीष्मद्रोणमुखान् सर्वान् धार्तराष्ट्रस्य सैनिकान् ॥ (४२।२)

सानुबन्धान् हनिष्यामि ये मां योत्स्यन्ति संयुगे । (४३।१)

इति तत् कुरु कौन्तेय सत्यं वाक्यम् अरिंदम ॥ (४३।२)

बीभत्सो पश्य सैन्यं स्वं भज्यमानं समन्ततः । (४४।१)

द्रवतश्च महीपालान् सर्वान् यौधिष्ठिरे बले ॥ (४४।२)

दृष्ट्वा हि समरे भीष्मं व्यात्ताननम् इवान्तकम् । (४५।१)

भयार्ताः संप्रणश्यन्ति सिंहं क्षुद्रमृगा इव ॥ (४५।२)

एवम् उक्तः प्रत्युवाच वासुदेवं धनंजयः । (४६।१)

चोदयाश्वान् यतो भीष्मो विगाह्यैतद् बलार्णवम् ॥ (४६।२)

ततो ऽश्वान् रजतप्रख्यांश्चोदयामास माधवः । (४७।१)

यतो भीष्मरथो राजन् दुष्प्रेक्ष्यो रश्मिमान् इव ॥ (४७।२)

ततस्तत् पुनर् आवृत्तं युधिष्ठिरबलं महत् । (४८।१)

दृष्ट्वा पार्थं महाबाहुं भीष्मायोद्यन्तम् आहवे ॥ (४८।२)

ततो भीष्मः कुरुश्रेष्ठः सिंहवद् विनदन्मुहुः । (४९।१)

धनंजयरथं तूर्णं शरवर्षैर् अवाकिरत् ॥ (४९।२)

क्षणेन स रथस्तस्य सहयः सहसारथिः । (५०।१)

शरवर्षेण महता संछन्नो न प्रकाशते ॥ (५०।२)

वासुदेवस्त्वसंभ्रान्तो धैर्यम् आस्थाय सत्त्ववान् । (५१।१)

चोदयामास तान् अश्वान् वितुन्नान् भीष्मसायकैः ॥ (५१।२)

ततः पार्थो धनुर् गृह्य दिव्यं जलदनिस्वनम् । (५२।१)

पातयामास भीष्मस्य धनुश्छित्त्वा त्रिभिः शरैः ॥ (५२।२)

स छिन्नधन्वा कौरव्यः पुनर् अन्यन्महद् धनुः । (५३।१)

निमेषान्तरमात्रेण सज्यं चक्रे पिता तव ॥ (५३।२)

विचकर्ष ततो दोर्भ्यां धनुर् जलदनिस्वनम् । (५४।१)

अथास्य तद् अपि क्रुद्धश्चिछेद धनुर् अर्जुनः ॥ (५४।२)

तस्य तत् पूजयामास लाघवं शंतनोः सुतः । (५५।१)

साधु पार्थ महाबाहो साधु भो पाण्डुनन्दन ॥ (५५।२)

त्वय्येवैतद् युक्तरूपं महत् कर्म धनंजय । (५६।१)

प्रीतो ऽस्मि सुदृढं पुत्र कुरु युद्धं मया सह ॥ (५६।२)

इति पार्थं प्रशस्याथ प्रगृह्यान्यन्महद् धनुः । (५७।१)

मुमोच समरे वीरः शरान् पार्थरथं प्रति ॥ (५७।२)

अदर्शयद् वासुदेवो हययाने परं बलम् । (५८।१)

मोघान् कुर्वञ् शरांस्तस्य मण्डलान्यचरल् लघु ॥ (५८।२)

तथापि भीष्मः सुदृढं वासुदेवधनंजयौ । (५९।१)

विव्याध निशितैर् बाणैः सर्वगात्रेषु मारिष ॥ (५९।२)

शुशुभाते नरव्याघ्रौ तौ भीष्मशरविक्षतौ । (६०।१)

गोवृषाविव नर्दन्तौ विषाणोल्लिखिताङ्कितौ ॥ (६०।२)

पुनश्चापि सुसंक्रुद्धः शरैः संनतपर्वभिः । (६१।१)

कृष्णयोर् युधि संरब्धो भीष्मो व्यावारयद् दिशः ॥ (६१।२)

वार्ष्णेयं च शरैस्तीक्ष्णैः कम्पयामास रोषितः । (६२।१)

मुहुर् अभ्युत्स्मयन् भीष्मः प्रहस्य स्वनवत् तदा ॥ (६२।२)

ततः कृष्णस्तु समरे दृष्ट्वा भीष्मपराक्रमम् । (६३।१)

सम्प्रेक्ष्य च महाबाहुः पार्थस्य मृदुयुद्धताम् ॥ (६३।२)

भीष्मं च शरवर्षाणि सृजन्तम् अनिशं युधि । (६४।१)

प्रतपन्तम् इवादित्यं मध्यम् आसाद्य सेनयोः ॥ (६४।२)

वरान् वरान् विनिघ्नन्तं पाण्डुपुत्रस्य सैनिकान् । (६५।१)

युगान्तम् इव कुर्वाणं भीष्मं यौधिष्ठिरे बले ॥ (६५।२)

अमृष्यमाणो भगवान् केशवः परवीरहा । (६६।१)

अचिन्तयद् अमेयात्मा नास्ति यौधिष्ठिरं बलम् ॥ (६६।२)

एकाह्ना हि रणे भीष्मो नाशयेद् देवदानवान् । (६७।१)

किमु पाण्डुसुतान् युद्धे सबलान् सपदानुगान् ॥ (६७।२)

द्रवते च महत् सैन्यं पाण्डवस्य महात्मनः । (६८।१)

एते च कौरवास्तूर्णं प्रभग्नान् दृश्य सोमकान् । (६८।२)

आद्रवन्ति रणे हृष्टा हर्षयन्तः पितामहम् ॥ (६८।३)

सो ऽहं भीष्मं निहन्म्यद्य पाण्डवार्थाय दंशितः । (६९।१)

भारम् एतं विनेष्यामि पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ (६९।२)

अर्जुनो ऽपि शरैस्तीक्ष्णैर् वध्यमानो हि संयुगे । (७०।१)

कर्तव्यं नाभिजानाति रणे भीष्मस्य गौरवात् ॥ (७०।२)

तथा चिन्तयतस्तस्य भूय एव पितामहः । (७१।१)

प्रेषयामास संक्रुद्धः शरान् पार्थरथं प्रति ॥ (७१।२)

तेषां बहुत्वाद्धि भृशं शराणां दिशो ऽथ सर्वाः पिहिता बभूवुः । (७२।१)

न चान्तरिक्षं न दिशो न भूमिर् न भास्करो ऽदृश्यत रश्मिमाली । (७२।२)

ववुश्च वातास्तुमुलाः सधूमा दिशश्च सर्वाः क्षुभिता बभूवुः ॥ (७२।३)

द्रोणो विकर्णो ऽथ जयद्रथश्च भूरिश्रवाः कृतवर्मा कृपश्च । (७३।१)

श्रुतायुर् अम्बष्ठपतिश्च राजा विन्दानुविन्दौ च सुदक्षिणश्च ॥ (७३।२)

प्राच्याश्च सौवीरगणाश्च सर्वे वसातयः क्षुद्रकमालवाश्च । (७४।१)

किरीटिनं त्वरमाणाभिसस्रुर् निदेशगाः शांतनवस्य राज्ञः ॥ (७४।२)

तं वाजिपादातरथौघजालैर् अनेकसाहस्रशतैर् ददर्श । (७५।१)

किरीटिनं संपरिवार्यमाणं शिनेर् नप्ता वारणयूथपैश्च ॥ (७५।२)

ततस्तु दृष्ट्वार्जुनवासुदेवौ पदातिनागाश्वरथैः समन्तात् । (७६।१)

अभिद्रुतौ शस्त्रभृतां वरिष्ठौ शिनिप्रवीरो ऽभिससार तूर्णम् ॥ (७६।२)

स तान्यनीकानि महाधनुष्माञ् शिनिप्रवीरः सहसाभिपत्य । (७७।१)

चकार साहाय्यम् अथार्जुनस्य विष्णुर् यथा वृत्रनिषूदनस्य ॥ (७७।२)

विशीर्णनागाश्वरथध्वजौघं भीष्मेण वित्रासितसर्वयोधम् । (७८।१)

युधिष्ठिरानीकम् अभिद्रवन्तं प्रोवाच संदृश्य शिनिप्रवीरः ॥ (७८।२)

क्व क्षत्रिया यास्यथ नैष धर्मः सतां पुरस्तात् कथितः पुराणैः । (७९।१)

मा स्वां प्रतिज्ञां जहत प्रवीराः स्वं वीरधर्मं परिपालयध्वम् ॥ (७९।२)

तान् वासवान् अन्तरजो निशम्य नरेन्द्रमुख्यान् द्रवतः समन्तात् । (८०।१)

पार्थस्य दृष्ट्वा मृदुयुद्धतां च भीष्मं च संख्ये समुदीर्यमाणम् ॥ (८०।२)

अमृष्यमाणः स ततो महात्मा यशस्विनं सर्वदशार्हभर्ता । (८१।१)

उवाच शैनेयम् अभिप्रशंसन् दृष्ट्वा कुरून् आपततः समन्तात् ॥ (८१।२)

ये यान्ति यान्त्वेव शिनिप्रवीर ये ऽपि स्थिताः सात्वत ते ऽपि यान्तु । (८२।१)

भीष्मं रथात् पश्य निपात्यमानं द्रोणं च संख्ये सगणं मयाद्य ॥ (८२।२)

नासौ रथः सात्वत कौरवाणां क्रुद्धस्य मुच्येत रणे ऽद्य कश्चित् । (८३।१)

तस्माद् अहं गृह्य रथाङ्गम् उग्रं प्राणं हरिष्यामि महाव्रतस्य ॥ (८३।२)

निहत्य भीष्मं सगणं तथाजौ द्रोणं च शैनेय रथप्रवीरम् । (८४।१)

प्रीतिं करिष्यामि धनंजयस्य राज्ञश्च भीमस्य तथाश्विनोश्च ॥ (८४।२)

निहत्य सर्वान् धृतराष्ट्रपुत्रांस् तत्पक्षिणो ये च नरेन्द्रमुख्याः । (८५।१)

राज्येन राजानम् अजातशत्रुं संपादयिष्याम्यहम् अद्य हृष्टः ॥ (८५।२)

ततः सुनाभं वसुदेवपुत्रः सूर्यप्रभं वज्रसमप्रभावम् । (८६।१)

क्षुरान्तम् उद्यम्य भुजेन चक्रं रथाद् अवप्लुत्य विसृज्य वाहान् ॥ (८६।२)

संकम्पयन् गां चरणैर् महात्मा वेगेन कृष्णः प्रससार भीष्मम् । (८७।१)

मदान्धम् आजौ समुदीर्णदर्पः सिंहो जिघांसन्न् इव वारणेन्द्रम् ॥ (८७।२)

सो ऽभ्यद्रवद् भीष्मम् अनीकमध्ये क्रुद्धो महेन्द्रावरजः प्रमाथी । (८८।१)

व्यालम्बिपीतान्तपटश्चकाशे घनो यथा खे ऽचिरभापिनद्धः ॥ (८८।२)

सुदर्शनं चास्य रराज शौरेस् तच्चक्रपद्मं सुभुजोरुनालम् । (८९।१)

यथादिपद्मं तरुणार्कवर्णं रराज नारायणनाभिजातम् ॥ (८९।२)

तत् कृष्णकोपोदयसूर्यबुद्धं क्षुरान्ततीक्ष्णाग्रसुजातपत्रम् । (९०।१)

तस्यैव देहोरुसरःप्ररूढं रराज नारायणबाहुनालम् ॥ (९०।२)

तम् आत्तचक्रं प्रणदन्तम् उच्चैः क्रुद्धं महेन्द्रावरजं समीक्ष्य । (९१।१)

सर्वाणि भूतानि भृशं विनेदुः क्षयं कुरूणाम् इति चिन्तयित्वा ॥ (९१।२)

स वासुदेवः प्रगृहीतचक्रः संवर्तयिष्यन्न् इव जीवलोकम् । (९२।१)

अभ्युत्पतंल् लोकगुरुर् बभासे भूतानि धक्ष्यन्न् इव कालवह्निः ॥ (९२।२)

तम् आपतन्तं प्रगृहीतचक्रं समीक्ष्य देवं द्विपदां वरिष्ठम् । (९३।१)

असंभ्रमात् कार्मुकबाणपाणी रथे स्थितः शांतनवो ऽभ्युवाच ॥ (९३।२)

एह्येहि देवेश जगन्निवास नमो ऽस्तु ते शार्ङ्गरथाङ्गपाणे । (९४।१)

प्रसह्य मां पातय लोकनाथ रथोत्तमाद् भूतशरण्य संख्ये ॥ (९४।२)

त्वया हतस्येह ममाद्य कृष्ण श्रेयः परस्मिन्न् इह चैव लोके । (९५।१)

संभावितो ऽस्म्यन्धकवृष्णिनाथ लोकैस्त्रिभिर् वीर तवाभियानात् ॥ (९५।२)

रथाद् अवप्लुत्य ततस्त्वरावान् पार्थो ऽप्यनुद्रुत्य यदुप्रवीरम् । (९६।१)

जग्राह पीनोत्तमलम्बबाहुं बाह्वोर् हरिं व्यायतपीनबाहुः ॥ (९६।२)

निगृह्यमाणश्च तदादिदेवो भृशं सरोषः किल नाम योगी । (९७।१)

आदाय वेगेन जगाम विष्णुर् जिष्णुं महावात इवैकवृक्षम् ॥ (९७।२)

पार्थस्तु विष्टभ्य बलेन पादौ भीष्मान्तिकं तूर्णम् अभिद्रवन्तम् । (९८।१)

बलान्निजग्राह किरीटमाली पदे ऽथ राजन् दशमे कथंचित् ॥ (९८।२)

अवस्थितं च प्रणिपत्य कृष्णं प्रीतो ऽर्जुनः काञ्चनचित्रमाली । (९९।१)

उवाच कोपं प्रतिसंहरेति गतिर् भवान् केशव पाण्डवानाम् ॥ (९९।२)

न हास्यते कर्म यथाप्रतिज्ञं पुत्रैः शपे केशव सोदरैश्च । (१००।१)

अन्तं करिष्यामि यथा कुरूणां त्वयाहम् इन्द्रानुज सम्प्रयुक्तः ॥ (१००।२)

ततः प्रतिज्ञां समयं च तस्मै जनार्दनः प्रीतमना निशम्य । (१०१।१)

स्थितः प्रिये कौरवसत्तमस्य रथं सचक्रः पुनर् आरुरोह ॥ (१०१।२)

स तान् अभीषून् पुनर् आददानः प्रगृह्य शङ्खं द्विषतां निहन्ता । (१०२।१)

विनादयामास ततो दिशश्च स पाञ्चजन्यस्य रवेण शौरिः ॥ (१०२।२)

व्याविद्धनिष्काङ्गदकुण्डलं तं रजोविकीर्णाञ्चितपक्ष्मनेत्रम् । (१०३।१)

विशुद्धदंष्ट्रं प्रगृहीतशङ्खं विचुक्रुशुः प्रेक्ष्य कुरुप्रवीराः ॥ (१०३।२)

मृदङ्गभेरीपटहप्रणादा नेमिस्वना दुन्दुभिनिस्वनाश्च । (१०४।१)

ससिंहनादाश्च बभूवुर् उग्राः सर्वेष्वनीकेषु ततः कुरूणाम् ॥ (१०४।२)

गाण्डीवघोषः स्तनयित्नुकल्पो जगाम पार्थस्य नभो दिशश्च । (१०५।१)

जग्मुश्च बाणा विमलाः प्रसन्नाः सर्वा दिशः पाण्डवचापमुक्ताः ॥ (१०५।२)

तं कौरवाणाम् अधिपो बलेन भीष्मेण भूरिश्रवसा च सार्धम् । (१०६।१)

अभ्युद्ययावुद्यतबाणपाणिः कक्षं दिधक्षन्न् इव धूमकेतुः ॥ (१०६।२)

अथार्जुनाय प्रजहार भल्लान् भूरिश्रवाः सप्त सुवर्णपुङ्खान् । (१०७।१)

दुर्योधनस्तोमरम् उग्रवेगं शल्यो गदां शांतनवश्च शक्तिम् ॥ (१०७।२)

स सप्तभिः सप्त शरप्रवेकान् संवार्य भूरिश्रवसा विसृष्टान् । (१०८।१)

शितेन दुर्योधनबाहुमुक्तं क्षुरेण तत् तोमरम् उन्ममाथ ॥ (१०८।२)

ततः शुभाम् आपततीं स शक्तिं विद्युत्प्रभां शांतनवेन मुक्ताम् । (१०९।१)

गदां च मद्राधिपबाहुमुक्तां द्वाभ्यां शराभ्यां निचकर्त वीरः ॥ (१०९।२)

ततो भुजाभ्यां बलवद् विकृष्य चित्रं धनुर् गाण्डिवम् अप्रमेयम् । (११०।१)

माहेन्द्रम् अस्त्रं विधिवत् सुघोरं प्रादुश्चकाराद्भुतम् अन्तरिक्षे ॥ (११०।२)

तेनोत्तमास्त्रेण ततो महात्मा सर्वाण्यनीकानि महाधनुष्मान् । (१११।१)

शरौघजालैर् विमलाग्निवर्णैर् निवारयामास किरीटमाली ॥ (१११।२)

शिलीमुखाः पार्थधनुःप्रमुक्ता रथान् ध्वजाग्राणि धनूंषि बाहून् । (११२।१)

निकृत्य देहान् विविशुः परेषां नरेन्द्रनागेन्द्रतुरंगमाणाम् ॥ (११२।२)

ततो दिशश्चानुदिशश्च पार्थः शरैः सुधारैर् निशितैर् वितत्य । (११३।१)

गाण्डीवशब्देन मनांसि तेषां किरीटमाली व्यथयांचकार ॥ (११३।२)

तस्मिंस्तथा घोरतमे प्रवृत्ते शङ्खस्वना दुन्दुभिनिस्वनाश्च । (११४।१)

अन्तर्हिता गाण्डिवनिस्वनेन बभूवुर् उग्राश्च रणप्रणादाः ॥ (११४।२)

गाण्डीवशब्दं तम् अथो विदित्वा विराटराजप्रमुखा नृवीराः । (११५।१)

पाञ्चालराजो द्रुपदश्च वीरस् तं देशम् आजग्मुर् अदीनसत्त्वाः ॥ (११५।२)

सर्वाणि सैन्यानि तु तावकानि यतो यतो गाण्डिवजः प्रणादः । (११६।१)

ततस्ततः संनतिम् एव जग्मुर् न तं प्रतीपो ऽभिससार कश्चित् ॥ (११६।२)

तस्मिन् सुघोरे नृपसंप्रहारे हताः प्रवीराः सरथाः ससूताः । (११७।१)

गजाश्च नाराचनिपाततप्ता महापताकाः शुभरुक्मकक्ष्याः ॥ (११७।२)

परीतसत्त्वाः सहसा निपेतुः किरीटिना भिन्नतनुत्रकायाः । (११८।१)

दृढाहताः पत्रिभिर् उग्रवेगैः पार्थेन भल्लैर् निशितैः शिताग्रैः ॥ (११८।२)

निकृत्तयन्त्रा निहतेन्द्रकीला ध्वजा महान्तो ध्वजिनीमुखेषु । (११९।१)

पदातिसंघाश्च रथाश्च संख्ये हयाश्च नागाश्च धनंजयेन ॥ (११९।२)

बाणाहतास्तूर्णम् अपेतसत्त्वा विष्टभ्य गात्राणि निपेतुर् उर्व्याम् । (१२०।१)

ऐन्द्रेण तेनास्त्रवरेण राजन् महाहवे भिन्नतनुत्रदेहाः ॥ (१२०।२)

ततः शरौघैर् निशितैः किरीटिना नृदेहशस्त्रक्षतलोहितोदा । (१२१।१)

नदी सुघोरा नरदेहफेना प्रवर्तिता तत्र रणाजिरे वै ॥ (१२१।२)

वेगेन सातीव पृथुप्रवाहा प्रसुस्रुता भैरवारावरूपा । (१२२।१)

परेतनागाश्वशरीररोधा नरान्त्रमज्जाभृतमांसपङ्का ॥ (१२२।२)

प्रभूतरक्षोगणभूतसेविता शिरःकपालाकुलकेशशाद्वला । (१२३।१)

शरीरसंघातसहस्रवाहिनी विशीर्णनानाकवचोर्मिसंकुला ॥ (१२३।२)

नराश्वनागास्थिनिकृत्तशर्करा विनाशपातालवती भयावहा । (१२४।१)

तां कङ्कमालावृतगृध्रकह्वैः क्रव्यादसंघैश्च तरक्षुभिश्च ॥ (१२४।२)

उपेतकूलां ददृशुः समन्तात् क्रूरां महावैतरणीप्रकाशाम् । (१२५।१)

प्रवर्तिताम् अर्जुनबाणसंघैर् मेदोवसासृक्प्रवहां सुभीमाम् ॥ (१२५।२)

ते चेदिपाञ्चालकरूषमत्स्याः पार्थाश्च सर्वे सहिताः प्रणेदुः । (१२६।१)

वित्रास्य सेनां ध्वजिनीपतीनां सिंहो मृगाणाम् इव यूथसंघान् । (१२६।२)

विनेदतुस्तावतिहर्षयुक्तौ गाण्डीवधन्वा च जनार्दनश्च ॥ (१२६।३)

ततो रविं संहृतरश्मिजालं दृष्ट्वा भृशं शस्त्रपरिक्षताङ्गाः । (१२७।१)

तद् ऐन्द्रम् अस्त्रं विततं सुघोरम् असह्यम् उद्वीक्ष्य युगान्तकल्पम् ॥ (१२७।२)

अथापयानं कुरवः सभीष्माः सद्रोणदुर्योधनबाह्लिकाश्च । (१२८।१)

चक्रुर् निशां संधिगतां समीक्ष्य विभावसोर् लोहितराजियुक्ताम् ॥ (१२८।२)

अवाप्य कीर्तिं च यशश्च लोके विजित्य शत्रूंश्च धनंजयो ऽपि । (१२९।१)

ययौ नरेन्द्रैः सह सोदरैश्च समाप्तकर्मा शिबिरं निशायाम् । (१२९।२)

ततः प्रजज्ञे तुमुलः कुरूणां निशामुखे घोरतरः प्रणादः ॥ (१२९।३)

रणे रथानाम् अयुतं निहत्य हता गजाः सप्तशतार्जुनेन । (१३०।१)

प्राच्याश्च सौवीरगणाश्च सर्वे निपातिताः क्षुद्रकमालवाश्च । (१३०।२)

महत् कृतं कर्म धनंजयेन कर्तुं यथा नार्हति कश्चिद् अन्यः ॥ (१३०।३)

श्रुतायुर् अम्बष्ठपतिश्च राजा तथैव दुर्मर्षणचित्रसेनौ । (१३१।१)

द्रोणः कृपः सैन्धवबाह्लिकौ च भूरिश्रवाः शल्यशलौ च राजन् । (१३१।२)

स्वबाहुवीर्येण जिताः सभीष्माः किरीटिना लोकमहारथेन ॥ (१३१।३)

इति ब्रुवन्तः शिबिराणि जग्मुः सर्वे गणा भारत ये त्वदीयाः । (१३२।१)

उल्कासहस्रैश्च सुसंप्रदीप्तैर् विभ्राजमानैश्च तथा प्रदीपैः । (१३२।२)

किरीटिवित्रासितसर्वयोधा चक्रे निवेशं ध्वजिनी कुरूणाम् ॥ (१३२।३)