धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

सूर्योदये संजय के नु पूर्वं युयुत्सवो हृष्यमाणा इवासन् । (१।२)

मामका वा भीष्मनेत्राः समीके पाण्डवा वा भीमनेत्रास्तदानीम् ॥ (१।३)

केषां जघन्यौ सोमसूर्यौ सवायू केषां सेनां श्वापदा व्याभषन्त । (२।१)

केषां यूनां मुखवर्णाः प्रसन्नाः सर्वं ह्येतद् ब्रूहि तत्त्वं यथावत् ॥ (२।२)

संजय उवाच । (३।१)

उभे सेने तुल्यम् इवोपयाते उभे व्यूहे हृष्टरूपे नरेन्द्र । (३।२)

उभे चित्रे वनराजिप्रकाशे तथैवोभे नागरथाश्वपूर्णे ॥ (३।३)

उभे सेने बृहती भीमरूपे तथैवोभे भारत दुर्विषह्ये । (४।१)

तथैवोभे स्वर्गजयाय सृष्टे तथा ह्युभे सत्पुरुषार्यगुप्ते ॥ (४।२)

पश्चान्मुखाः कुरवो धार्तराष्ट्राः स्थिताः पार्थाः प्राङ्मुखा योत्स्यमानाः । (५।१)

दैत्येन्द्रसेनेव च कौरवाणां देवेन्द्रसेनेव च पाण्डवानाम् ॥ (५।२)

शुक्रो वायुः पृष्ठतः पाण्डवानां धार्तराष्ट्राञ् श्वापदा व्याभषन्त । (६।१)

गजेन्द्राणां मदगन्धांश्च तीव्रान् न सेहिरे तव पुत्रस्य नागाः ॥ (६।२)

दुर्योधनो हस्तिनं पद्मवर्णं सुवर्णकक्ष्यं जातिबलं प्रभिन्नम् । (७।१)

समास्थितो मध्यगतः कुरूणां संस्तूयमानो बन्दिभिर् मागधैश्च ॥ (७।२)

चन्द्रप्रभं श्वेतम् अस्यातपत्रं सौवर्णी स्रग् भ्राजते चोत्तमाङ्गे । (८।१)

तं सर्वतः शकुनिः पार्वतीयैः सार्धं गान्धारैः पाति गान्धारराजः ॥ (८।२)

भीष्मो ऽग्रतः सर्वसैन्यस्य वृद्धः श्वेतच्छत्रः श्वेतधनुः सशङ्खः । (९।१)

श्वेतोष्णीषः पाण्डुरेण ध्वजेन श्वेतैर् अश्वैः श्वेतशैलप्रकाशः ॥ (९।२)

तस्य सैन्यं धार्तराष्ट्राश्च सर्वे बाह्लीकानाम् एकदेशः शलश्च । (१०।१)

ये चाम्बष्ठाः क्षत्रिया ये च सिन्धौ तथा सौवीराः पञ्चनदाश्च शूराः ॥ (१०।२)

शोणैर् हयै रुक्मरथो महात्मा द्रोणो महाबाहुर् अदीनसत्त्वः । (११।१)

आस्ते गुरुः प्रयशाः सर्वराज्ञां पश्चाच्चमूम् इन्द्र इवाभिरक्षन् ॥ (११।२)

वार्द्धक्षत्रिः सर्वसैन्यस्य मध्ये भूरिश्रवाः पुरुमित्रो जयश्च । (१२।१)

शाल्वा मत्स्याः केकयाश्चापि सर्वे गजानीकैर् भ्रातरो योत्स्यमानाः ॥ (१२।२)

शारद्वतश् चोत्तरधूर् महात्मा महेष्वासो गौतमश्चित्रयोधी । (१३।१)

शकैः किरातैर् यवनैः पह्लवैश्च सार्धं चमूम् उत्तरतो ऽभिपाति ॥ (१३।२)

महारथैर् अन्धकवृष्णिभोजैः सौराष्ट्रकैर् नैरृतैर् आत्तशस्त्रैः । (१४।१)

बृहद्बलः कृतवर्माभिगुप्तो बलं त्वदीयं दक्षिणतो ऽभिपाति ॥ (१४।२)

संशप्तकानाम् अयुतं रथानां मृत्युर् जयो वार्जुनस्येति सृष्टाः । (१५।१)

येनार्जुनस्तेन राजन् कृतास्त्राः प्रयाता वै ते त्रिगर्ताश्च शूराः ॥ (१५।२)

साग्रं शतसहस्रं तु नागानां तव भारत । (१६।१)

नागे नागे रथशतं शतं चाश्वा रथे रथे ॥ (१६।२)

अश्वे ऽश्वे दश धानुष्का धानुष्के दश चर्मिणः । (१७।१)

एवं व्यूढान्यनीकानि भीष्मेण तव भारत ॥ (१७।२)

अव्यूहन् मानुषं व्यूहं दैवं गान्धर्वम् आसुरम् । (१८।१)

दिवसे दिवसे प्राप्ते भीष्मः शांतनवो ऽग्रणीः ॥ (१८।२)

महारथौघविपुलः समुद्र इव पर्वणि । (१९।१)

भीष्मेण धार्तराष्ट्राणां व्यूहः प्रत्यङ्मुखो युधि ॥ (१९।२)

अनन्तरूपा ध्वजिनी त्वदीया नरेन्द्र भीमा न तु पाण्डवानाम् । (२०।१)

तां त्वेव मन्ये बृहतीं दुष्प्रधृष्यां यस्या नेतारौ केशवश्चार्जुनश्च ॥ (२०।२)