संजय उवाच । (१।१)

अथ राजन्महाबाहुः सात्यकिर् युद्धदुर्मदः । (१।२)

विकृष्य चापं समरे भारसाधनम् उत्तमम् ॥ (१।३)

प्रामुञ्चत् पुङ्खसंयुक्ताञ् शरान् आशीविषोपमान् । (२।१)

प्रकाशं लघु चित्रं च दर्शयन्न् अस्त्रलाघवम् ॥ (२।२)

तस्य विक्षिपतश्चापं शरान् अन्यांश्च मुञ्चतः । (३।१)

आददानस्य भूयश्च संदधानस्य चापरान् ॥ (३।२)

क्षिपतश्च शरान् अस्य रणे शत्रून् विनिघ्नतः । (४।१)

ददृशे रूपम् अत्यर्थं मेघस्येव प्रवर्षतः ॥ (४।२)

तम् उदीर्यन्तम् आलोक्य राजा दुर्योधनस्ततः । (५।१)

रथानाम् अयुतं तस्य प्रेषयामास भारत ॥ (५।२)

तांस्तु सर्वान्महेष्वासान् सात्यकिः सत्यविक्रमः । (६।१)

जघान परमेष्वासो दिव्येनास्त्रेण वीर्यवान् ॥ (६।२)

स कृत्वा दारुणं कर्म प्रगृहीतशरासनः । (७।१)

आससाद ततो वीरो भूरिश्रवसम् आहवे ॥ (७।२)

स हि संदृश्य सेनां तां युयुधानेन पातिताम् । (८।१)

अभ्यधावत संक्रुद्धः कुरूणां कीर्तिवर्धनः ॥ (८।२)

इन्द्रायुधसवर्णं तत् स विस्फार्य महद् धनुः । (९।१)

व्यसृजद् वज्रसंकाशाञ् शरान् आशीविषोपमान् । (९।२)

सहस्रशो महाराज दर्शयन् पाणिलाघवम् ॥ (९।३)

शरांस्तान्मृत्युसंस्पर्शान् सात्यकेस्तु पदानुगाः । (१०।१)

न विषेहुस्तदा राजन् दुद्रुवुस्ते समन्ततः । (१०।२)

विहाय समरे राजन् सात्यकिं युद्धदुर्मदम् ॥ (१०।३)

तं दृष्ट्वा युयुधानस्य सुता दश महाबलाः । (११।१)

महारथाः समाख्याताश्चित्रवर्मायुधध्वजाः ॥ (११।२)

समासाद्य महेष्वासं भूरिश्रवसम् आहवे । (१२।१)

ऊचुः सर्वे सुसंरब्धा यूपकेतुं महारणे ॥ (१२।२)

भो भो कौरवदायाद सहास्माभिर् महाबल । (१३।१)

एहि युध्यस्व संग्रामे समस्तैः पृथग् एव वा ॥ (१३।२)

अस्मान् वा त्वं पराजित्य यशः प्राप्नुहि संयुगे । (१४।१)

वयं वा त्वां पराजित्य प्रीतिं दास्यामहे पितुः ॥ (१४।२)

एवम् उक्तस्तदा शूरैस्तान् उवाच महाबलः । (१५।१)

वीर्यश्लाघी नरश्रेष्ठस्तान् दृष्ट्वा समुपस्थितान् ॥ (१५।२)

साध्विदं कथ्यते वीरा यद् एवं मतिर् अद्य वः । (१६।१)

युध्यध्वं सहिता यत्ता निहनिष्यामि वो रणे ॥ (१६।२)

एवम् उक्ता महेष्वासास्ते वीराः क्षिप्रकारिणः । (१७।१)

महता शरवर्षेण अभ्यवर्षन्न् अरिंदमम् ॥ (१७।२)

अपराह्णे महाराज संग्रामस्तुमुलो ऽभवत् । (१८।१)

एकस्य च बहूनां च समेतानां रणाजिरे ॥ (१८।२)

तम् एकं रथिनां श्रेष्ठं शरवर्षैर् अवाकिरन् । (१९।१)

प्रावृषीव महाशैलं सिषिचुर् जलदा नृप ॥ (१९।२)

तैस्तु मुक्ताञ् शरौघांस्तान् यमदण्डाशनिप्रभान् । (२०।१)

असंप्राप्तान् असंप्राप्तांश्चिछेदाशु महारथः ॥ (२०।२)

तत्राद्भुतम् अपश्याम सौमदत्तेः पराक्रमम् । (२१।१)

यद् एको बहुभिर् युद्धे समसजद् अभीतवत् ॥ (२१।२)

विसृज्य शरवृष्टिं तां दश राजन्महारथाः । (२२।१)

परिवार्य महाबाहुं निहन्तुम् उपचक्रमुः ॥ (२२।२)

सौमदत्तिस्ततः क्रुद्धस्तेषां चापानि भारत । (२३।१)

चिछेद दशभिर् बाणैर् निमेषेण महारथः ॥ (२३।२)

अथैषां छिन्नधनुषां भल्लैः संनतपर्वभिः । (२४।१)

चिछेद समरे राजञ् शिरांसि निशितैः शरैः । (२४।२)

ते हता न्यपतन् भूमौ वज्रभग्ना इव द्रुमाः ॥ (२४।३)

तान् दृष्ट्वा निहतान् वीरान् रणे पुत्रान्महाबलान् । (२५।१)

वार्ष्णेयो विनदन् राजन् भूरिश्रवसम् अभ्ययात् ॥ (२५।२)

रथं रथेन समरे पीडयित्वा महाबलौ । (२६।१)

तावन्योन्यस्य समरे निहत्य रथवाजिनः । (२६।२)

विरथावभिवल्गन्तौ समेयातां महारथौ ॥ (२६।३)

प्रगृहीतमहाखड्गौ तौ चर्मवरधारिणौ । (२७।१)

शुशुभाते नरव्याघ्रौ युद्धाय समवस्थितौ ॥ (२७।२)

ततः सात्यकिम् अभ्येत्य निस्त्रिंशवरधारिणम् । (२८।१)

भीमसेनस्त्वरन् राजन् रथम् आरोपयत् तदा ॥ (२८।२)

तवापि तनयो राजन् भूरिश्रवसम् आहवे । (२९।१)

आरोपयद् रथं तूर्णं पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ (२९।२)

तस्मिंस्तथा वर्तमाने रणे भीष्मं महारथम् । (३०।१)

अयोधयन्त संरब्धाः पाण्डवा भरतर्षभ ॥ (३०।२)

लोहितायति चादित्ये त्वरमाणो धनंजयः । (३१।१)

पञ्चविंशतिसाहस्रान्निजघान महारथान् ॥ (३१।२)

ते हि दुर्योधनादिष्टास्तदा पार्थनिबर्हणे । (३२।१)

सम्प्राप्यैव गता नाशं शलभा इव पावकम् ॥ (३२।२)

ततो मत्स्याः केकयाश्च धनुर्वेदविशारदाः । (३३।१)

परिवव्रुस्तदा पार्थं सहपुत्रं महारथम् ॥ (३३।२)

एतस्मिन्न् एव काले तु सूर्ये ऽस्तम् उपगच्छति । (३४।१)

सर्वेषाम् एव सैन्यानां प्रमोहः समजायत ॥ (३४।२)

अवहारं ततश्चक्रे पिता देवव्रतस्तव । (३५।१)

संध्याकाले महाराज सैन्यानां श्रान्तवाहनः ॥ (३५।२)

पाण्डवानां कुरूणां च परस्परसमागमे । (३६।१)

ते सेने भृशसंविग्ने ययतुः स्वं निवेशनम् ॥ (३६।२)

ततः स्वशिबिरं गत्वा न्यविशंस्तत्र भारत । (३७।१)

पाण्डवाः सृञ्जयैः सार्धं कुरवश्च यथाविधि ॥ (३७।२)