MBh, 3, 142
Select a line for its word-by-word analysis.
नास्ति भूतस्य नाशो वै पश्यतास्मान् वनेचरान् ॥ (१।३)
nāsti bhūtasya nāśo vai paśyatāsmān vanecarān ||
दुर्बलाः क्लेशिताः स्मेति यद् ब्रवीथेतरेतरम् । (२।१)
durbalāḥ kleśitāḥ smeti yad bravīthetaretaram |
तस्य दर्शनतृष्णं मां सानुजं वनम् आस्थितम् । (४।१)
tasya darśanatṛṣṇaṃ māṃ sānujaṃ vanam āsthitam |
नकुलात् पूर्वजं पार्थं न पश्याम्यमितौजसम् । (५।१)
nakulāt pūrvajaṃ pārthaṃ na paśyāmyamitaujasam |
पञ्च वर्षाण्यहं वीरं सत्यसंधं धनंजयम् । (७।१)
pañca varṣāṇyahaṃ vīraṃ satyasaṃdhaṃ dhanaṃjayam |
तं वै श्यामं गुडाकेशं सिंहविक्रान्तगामिनम् । (८।१)
taṃ vai śyāmaṃ guḍākeśaṃ siṃhavikrāntagāminam |
कृतास्त्रं निपुणं युद्धे प्रतिमानं धनुष्मताम् । (९।१)
kṛtāstraṃ nipuṇaṃ yuddhe pratimānaṃ dhanuṣmatām |
चरन्तम् अरिसंघेषु कालं क्रुद्धम् इवान्तकम् । (१०।१)
carantam arisaṃgheṣu kālaṃ kruddham ivāntakam |
प्रभिन्नम् इव मातंगं सिंहस्कन्धं धनंजयम् ॥ (१०।२)
prabhinnam iva mātaṃgaṃ siṃhaskandhaṃ dhanaṃjayam ||
यमयोः पूर्वजः पार्थः श्वेताश्वो ऽमितविक्रमः ॥ (११।२)
yamayoḥ pūrvajaḥ pārthaḥ śvetāśvo 'mitavikramaḥ ||
अजेयम् उग्रधन्वानं तं न पश्यामि फल्गुनम् ॥ (१२।२)
ajeyam ugradhanvānaṃ taṃ na paśyāmi phalgunam ||
सततं यः क्षमाशीलः क्षिप्यमाणो ऽप्यणीयसा । (१३।१)
satataṃ yaḥ kṣamāśīlaḥ kṣipyamāṇo 'pyaṇīyasā |
शत्रोर् अपि प्रपन्नस्य सो ऽनृशंसः प्रतापवान् । (१५।१)
śatror api prapannasya so 'nṛśaṃsaḥ pratāpavān |
सर्वेषाम् आश्रयो ऽस्माकं रणे ऽरीणां प्रमर्दिता । (१६।१)
sarveṣām āśrayo 'smākaṃ raṇe 'rīṇāṃ pramarditā |
आहर्ता सर्वरत्नानां सर्वेषां नः सुखावहः ॥ (१६।२)
āhartā sarvaratnānāṃ sarveṣāṃ naḥ sukhāvahaḥ ||
रत्नानि यस्य वीर्येण दिव्यान्यासन् पुरा मम । (१७।१)
ratnāni yasya vīryeṇa divyānyāsan purā mama |
सर्वरत्नमयी ख्याता त्रिषु लोकेषु पाण्डव ॥ (१८।२)
sarvaratnamayī khyātā triṣu lokeṣu pāṇḍava ||
अजेयम् अजितं युद्धे तं न पश्यामि फल्गुनम् ॥ (१९।२)
ajeyam ajitaṃ yuddhe taṃ na paśyāmi phalgunam ||
संकर्षणं महावीर्यं त्वां च भीमापराजितम् । (२०।१)
saṃkarṣaṇaṃ mahāvīryaṃ tvāṃ ca bhīmāparājitam |
यस्य बाहुबले तुल्यः प्रभावे च पुरंदरः । (२१।१)
yasya bāhubale tulyaḥ prabhāve ca puraṃdaraḥ |
जवे वायुर् मुखे सोमः क्रोधे मृत्युः सनातनः ॥ (२१।२)
jave vāyur mukhe somaḥ krodhe mṛtyuḥ sanātanaḥ ||
ते वयं तं नरव्याघ्रं सर्वे वीर दिदृक्षवः । (२२।१)
te vayaṃ taṃ naravyāghraṃ sarve vīra didṛkṣavaḥ |
प्रवेक्ष्यामो महाबाहो पर्वतं गन्धमादनम् ॥ (२२।२)
pravekṣyāmo mahābāho parvataṃ gandhamādanam ||
तं सदाध्युषितं यक्षैर् द्रक्ष्यामो गिरिम् उत्तमम् ॥ (२३।२)
taṃ sadādhyuṣitaṃ yakṣair drakṣyāmo girim uttamam ||
कुबेरनलिनीं रम्यां राक्षसैर् अभिरक्षिताम् । (२४।१)
kuberanalinīṃ ramyāṃ rākṣasair abhirakṣitām |
पद्भिर् एव गमिष्यामस् तप्यमाना महत् तपः ॥ (२४।२)
padbhir eva gamiṣyāmas tapyamānā mahat tapaḥ ||
सायुधा बद्धनिस्त्रिंशाः सह विप्रैर् महाव्रतैः ॥ (२६।२)
sāyudhā baddhanistriṃśāḥ saha viprair mahāvrataiḥ ||
मक्षिकान् मशकान् दंशान् व्याघ्रान् सिंहान् सरीसृपान् । (२७।१)
makṣikān maśakān daṃśān vyāghrān siṃhān sarīsṛpān |
प्राप्नोत्यनियतः पार्थ नियतस् तान् न पश्यति ॥ (२७।२)
prāpnotyaniyataḥ pārtha niyatas tān na paśyati ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.