व्यास उवाच । (१।१)

द्वितीयम् आयुषो भागं गृहमेधी गृहे वसेत् । (१।२)

धर्मलब्धैर् युतो दारैर् अग्नीन् उत्पाद्य सुव्रतः ॥ (१।३)

गृहस्थवृत्तयश्चैव चतस्रः कविभिः स्मृताः । (२।१)

कुसूलधान्यः प्रथमः कुम्भीधान्यस्त्वनन्तरम् ॥ (२।२)

अश्वस्तनो ऽथ कापोतीम् आश्रितो वृत्तिम् आहरेत् । (३।१)

तेषां परः परो ज्यायान् धर्मतो लोकजित्तमः ॥ (३।२)

षट्कर्मा वर्तयत्येकस् त्रिभिर् अन्यः प्रवर्तते । (४।१)

द्वाभ्याम् एकश्चतुर्थस्तु ब्रह्मसत्रे व्यवस्थितः । (४।२)

गृहमेधिव्रतान्यत्र महान्तीह प्रचक्षते ॥ (४।३)

नात्मार्थं पाचयेद् अन्नं न वृथा घातयेत् पशून् । (५।१)

प्राणी वा यदि वाप्राणी संस्कारं यजुषार्हति ॥ (५।२)

न दिवा प्रस्वपेज्जातु न पूर्वापररात्रयोः । (६।१)

न भुञ्जीतान्तराकाले नानृतावाह्वयेत् स्त्रियम् ॥ (६।२)

नास्यानश्नन् वसेद् विप्रो गृहे कश्चिद् अपूजितः । (७।१)

तथास्यातिथयः पूज्या हव्यकव्यवहाः सदा ॥ (७।२)

वेदविद्याव्रतस्नाताः श्रोत्रिया वेदपारगाः । (८।१)

स्वधर्मजीविनो दान्ताः क्रियावन्तस्तपस्विनः । (८।२)

तेषां हव्यं च कव्यं चाप्यर्हणार्थं विधीयते ॥ (८।३)

न खरैः सम्प्रयातस्य स्वधर्माज्ञानकस्य च । (९।१)

अपविद्धाग्निहोत्रस्य गुरोर् वालीककारिणः ॥ (९।२)

संविभागो ऽत्र भूतानां सर्वेषाम् एव शिष्यते । (१०।१)

तथैवापचमानेभ्यः प्रदेयं गृहमेधिना ॥ (१०।२)

विघसाशी भवेन्नित्यं नित्यं चामृतभोजनः । (११।१)

अमृतं यज्ञशेषं स्याद् भोजनं हविषा समम् । (११।२)

भृत्यशेषं तु यो ऽश्नाति तम् आहुर् विघसाशिनम् ॥ (११।३)

स्वदारनिरतो दान्तो ह्यनसूयुर् जितेन्द्रियः । (१२।१)

ऋत्विक्पुरोहिताचार्यैर् मातुलातिथिसंश्रितैः ॥ (१२।२)

वृद्धबालातुरैर् वैद्यैर् ज्ञातिसंबन्धिबान्धवैः । (१३।१)

मातापितृभ्यां जामीभिर् भ्रात्रा पुत्रेण भार्यया ॥ (१३।२)

दुहित्रा दासवर्गेण विवादं न समाचरेत् । (१४।१)

एतान् विमुच्य संवादान् सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ (१४।२)

एतैर् जितैस्तु जयति सर्वांल् लोकान् न संशयः । (१५।१)

आचार्यो ब्रह्मलोकेशः प्राजापत्ये पिता प्रभुः ॥ (१५।२)

अतिथिस्त्विन्द्रलोकेशो देवलोकस्य चर्त्विजः । (१६।१)

जामयो ऽप्सरसां लोके वैश्वदेवे तु ज्ञातयः ॥ (१६।२)

संबन्धिबान्धवा दिक्षु पृथिव्यां मातृमातुलौ । (१७।१)

वृद्धबालातुरकृशास्त्वाकाशे प्रभविष्णवः ॥ (१७।२)

भ्राता ज्येष्ठः समः पित्रा भार्या पुत्रः स्वका तनुः । (१८।१)

छाया स्वा दाशवर्गस्तु दुहिता कृपणं परम् ॥ (१८।२)

तस्माद् एतैर् अधिक्षिप्तः सहेन्नित्यम् असंज्वरः । (१९।१)

गृहधर्मरतो विद्वान् धर्मनित्यो जितक्लमः ॥ (१९।२)

न चार्थबद्धः कर्माणि धर्मं वा कंचिद् आचरेत् । (२०।१)

गृहस्थवृत्तयस्तिस्रस् तासां निःश्रेयसं परम् ॥ (२०।२)

परस्परं तथैवाहुश्चातुराश्रम्यम् एव तत् । (२१।१)

ये चोक्ता नियमास्तेषां सर्वं कार्यं बुभूषता ॥ (२१।२)

कुम्भीधान्यैर् उञ्छशिलैः कापोतीं चास्थितैस्तथा । (२२।१)

यस्मिंश्चैते वसन्त्यर्हास्तद् राष्ट्रम् अभिवर्धते ॥ (२२।२)

दश पूर्वान् दश परान् पुनाति च पितामहान् । (२३।१)

गृहस्थवृत्तयस्त्वेता वर्तयेद् यो गतव्यथः ॥ (२३।२)

स चक्रचरलोकानां सदृशीं प्राप्नुयाद् गतिम् । (२४।१)

यतेन्द्रियाणाम् अथवा गतिर् एषा विधीयते ॥ (२४।२)

स्वर्गलोको गृहस्थानाम् उदारमनसां हितः । (२५।१)

स्वर्गो विमानसंयुक्तो वेददृष्टः सुपुष्पितः ॥ (२५।२)

स्वर्गलोके गृहस्थानां प्रतिष्ठा नियतात्मनाम् । (२६।१)

ब्रह्मणा विहिता श्रेणिर् एषा यस्मात् प्रमुच्यते । (२६।२)

द्वितीयं क्रमशः प्राप्य स्वर्गलोके महीयते ॥ (२६।३)

अतः परं परमम् उदारम् आश्रमं तृतीयम् आहुस्त्यजतां कलेवरम् । (२७।१)

वनौकसां गृहपतिनाम् अनुत्तमं शृणुष्वैतत् क्लिष्टशरीरकारिणाम् ॥ (२७।२)