MBh, 5, 96
Select a line for its word-by-word analysis.
वरुणं गच्छता द्रष्टुं समागच्छद् यदृच्छया ॥ (१।३)
varuṇaṃ gacchatā draṣṭuṃ samāgacchad yadṛcchayā ||
नारदो ऽथाब्रवीद् एनं क्व भवान् गन्तुम् उद्यतः । (२।१)
nārado 'thābravīd enaṃ kva bhavān gantum udyataḥ |
स्वेन वा सूत कार्येण शासनाद् वा शतक्रतोः ॥ (२।२)
svena vā sūta kāryeṇa śāsanād vā śatakratoḥ ||
यथावत् सर्वम् आचष्ट स्वकार्यं वरुणं प्रति ॥ (३।२)
yathāvat sarvam ācaṣṭa svakāryaṃ varuṇaṃ prati ||
अहं ते सर्वम् आख्यास्ये दर्शयन् वसुधातलम् । (५।१)
ahaṃ te sarvam ākhyāsye darśayan vasudhātalam |
दृष्ट्वा तत्र वरं कंचिद् रोचयिष्याव मातले ॥ (५।२)
dṛṣṭvā tatra varaṃ kaṃcid rocayiṣyāva mātale ||
जानंश्चकार व्याख्यानं यन्तुः सर्वम् अशेषतः ॥ (९।२)
jānaṃścakāra vyākhyānaṃ yantuḥ sarvam aśeṣataḥ ||
पश्योदकपतेः स्थानं सर्वतोभद्रम् ऋद्धिमत् ॥ (१०।३)
paśyodakapateḥ sthānaṃ sarvatobhadram ṛddhimat ||
एषो ऽस्य पुत्रो ऽभिमतः पुष्करः पुष्करेक्षणः । (१२।१)
eṣo 'sya putro 'bhimataḥ puṣkaraḥ puṣkarekṣaṇaḥ |
रूपवान् दर्शनीयश्च सोमपुत्र्या वृतः पतिः ॥ (१२।२)
rūpavān darśanīyaśca somaputryā vṛtaḥ patiḥ ||
ज्योत्स्नाकालीति याम् आहुर् द्वितीयां रूपतः श्रियम् । (१३।१)
jyotsnākālīti yām āhur dvitīyāṃ rūpataḥ śriyam |
आदित्यस्यैव गोः पुत्रो ज्येष्ठः पुत्रः कृतः स्मृतः ॥ (१३।२)
ādityasyaiva goḥ putro jyeṣṭhaḥ putraḥ kṛtaḥ smṛtaḥ ||
भवनं पश्य वारुण्या यद् एतत् सर्वकाञ्चनम् । (१४।१)
bhavanaṃ paśya vāruṇyā yad etat sarvakāñcanam |
यां प्राप्य सुरतां प्राप्ताः सुराः सुरपतेः सखे ॥ (१४।२)
yāṃ prāpya suratāṃ prāptāḥ surāḥ surapateḥ sakhe ||
अग्निर् एष महार्चिष्माञ् जागर्ति वरुणह्रदे । (१८।१)
agnir eṣa mahārciṣmāñ jāgarti varuṇahrade |
वैष्णवं चक्रम् आविद्धं विधूमेन हविष्मता ॥ (१८।२)
vaiṣṇavaṃ cakram āviddhaṃ vidhūmena haviṣmatā ||
रक्ष्यते दैवतैर् नित्यं यतस्तद् गाण्डिवं धनुः ॥ (१९।२)
rakṣyate daivatair nityaṃ yatastad gāṇḍivaṃ dhanuḥ ||
एष कृत्ये समुत्पन्ने तत् तद् धारयते बलम् । (२०।१)
eṣa kṛtye samutpanne tat tad dhārayate balam |
अशास्यान् अपि शास्त्येष रक्षोबन्धुषु राजसु । (२१।१)
aśāsyān api śāstyeṣa rakṣobandhuṣu rājasu |
सृष्टः प्रथमजो दण्डो ब्रह्मणा ब्रह्मवादिना ॥ (२१।२)
sṛṣṭaḥ prathamajo daṇḍo brahmaṇā brahmavādinā ||
एतच्छत्रं नरेन्द्राणां महच्छक्रेण भाषितम् । (२२।१)
etacchatraṃ narendrāṇāṃ mahacchakreṇa bhāṣitam |
एतत् सलिलराजस्य छत्रं छत्रगृहे स्थितम् । (२३।१)
etat salilarājasya chatraṃ chatragṛhe sthitam |
एतच्छत्रात् परिभ्रष्टं सलिलं सोमनिर्मलम् । (२४।१)
etacchatrāt paribhraṣṭaṃ salilaṃ somanirmalam |
तमसा मूर्छितं याति येन नार्छति दर्शनम् ॥ (२४।२)
tamasā mūrchitaṃ yāti yena nārchati darśanam ||
तव कार्योपरोधस्तु तस्माद् गच्छाव माचिरम् ॥ (२५।२)
tava kāryoparodhastu tasmād gacchāva māciram ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.