MBh, 14, 29
Select a line for its word-by-word analysis.
कार्तवीर्यस्य संवादं समुद्रस्य च भामिनि ॥ (१।३)
kārtavīryasya saṃvādaṃ samudrasya ca bhāmini ||
मा मुञ्च वीर नाराचान् ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ (४।२)
mā muñca vīra nārācān brūhi kiṃ karavāṇi te ||
मदाश्रयाणि भूतानि त्वद्विसृष्टैर् महेषुभिः । (५।१)
madāśrayāṇi bhūtāni tvadvisṛṣṭair maheṣubhiḥ |
वध्यन्ते राजशार्दूल तेभ्यो देह्यभयं विभो ॥ (५।२)
vadhyante rājaśārdūla tebhyo dehyabhayaṃ vibho ||
विद्यते तं ममाचक्ष्व यः समासीत मां मृधे ॥ (६।३)
vidyate taṃ mamācakṣva yaḥ samāsīta māṃ mṛdhe ||
तस्य पुत्रस्तवातिथ्यं यथावत् कर्तुम् अर्हति ॥ (७।३)
tasya putrastavātithyaṃ yathāvat kartum arhati ||
तं हतं पतितं दृष्ट्वा समेताः सर्वबान्धवाः । (१२।१)
taṃ hataṃ patitaṃ dṛṣṭvā sametāḥ sarvabāndhavāḥ |
असीन् आदाय शक्तीश्च भार्गवं पर्यवारयन् ॥ (१२।२)
asīn ādāya śaktīśca bhārgavaṃ paryavārayan ||
रामो ऽपि धनुर् आदाय रथम् आरुह्य सत्वरः । (१३।१)
rāmo 'pi dhanur ādāya ratham āruhya satvaraḥ |
विसृजञ् शरवर्षाणि व्यधमत् पार्थिवं बलम् ॥ (१३।२)
visṛjañ śaravarṣāṇi vyadhamat pārthivaṃ balam ||
ततस्तु क्षत्रियाः केचिज्जमदग्निं निहत्य च । (१४।१)
tatastu kṣatriyāḥ kecijjamadagniṃ nihatya ca |
विविशुर् गिरिदुर्गाणि मृगाः सिंहार्दिता इव ॥ (१४।२)
viviśur giridurgāṇi mṛgāḥ siṃhārditā iva ||
तेषां स्वविहितं कर्म तद्भयान्नानुतिष्ठताम् । (१५।१)
teṣāṃ svavihitaṃ karma tadbhayānnānutiṣṭhatām |
प्रजा वृषलतां प्राप्ता ब्राह्मणानाम् अदर्शनात् ॥ (१५।२)
prajā vṛṣalatāṃ prāptā brāhmaṇānām adarśanāt ||
त एते द्रमिडाः काशाः पुण्ड्राश्च शबरैः सह । (१६।१)
ta ete dramiḍāḥ kāśāḥ puṇḍrāśca śabaraiḥ saha |
वृषलत्वं परिगता व्युत्थानात् क्षत्रधर्मतः ॥ (१६।२)
vṛṣalatvaṃ parigatā vyutthānāt kṣatradharmataḥ ||
द्विजैर् उत्पादितं क्षत्रं जामदग्न्यो न्यकृन्तत ॥ (१७।२)
dvijair utpāditaṃ kṣatraṃ jāmadagnyo nyakṛntata ||
क्षत्रबन्धून् इमान् प्राणैर् विप्रयोज्य पुनः पुनः ॥ (१९।२)
kṣatrabandhūn imān prāṇair viprayojya punaḥ punaḥ ||
पितुर् वधम् अमृष्यंस्तु रामः प्रोवाच तान् ऋषीन् । (२१।१)
pitur vadham amṛṣyaṃstu rāmaḥ provāca tān ṛṣīn |
नार्हन्तीह भवन्तो मां निवारयितुम् इत्युत ॥ (२१।२)
nārhantīha bhavanto māṃ nivārayitum ityuta ||
नार्हसे क्षत्रबन्धूंस्त्वं निहन्तुं जयतां वर । (२२।२)
nārhase kṣatrabandhūṃstvaṃ nihantuṃ jayatāṃ vara |
न हि युक्तं त्वया हन्तुं ब्राह्मणेन सता नृपान् ॥ (२२।३)
na hi yuktaṃ tvayā hantuṃ brāhmaṇena satā nṛpān ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.