वैशंपायन उवाच । (१।१)

ततो युधिष्ठिरो राजा शरतल्पे पितामहम् । (१।२)

पुनर् एव महातेजाः पप्रच्छ वदतां वरम् ॥ (१।३)

ऋषयो ब्राह्मणा देवाः प्रशंसन्ति महामते । (२।१)

अहिंसालक्षणं धर्मं वेदप्रामाण्यदर्शनात् ॥ (२।२)

कर्मणा मनुजः कुर्वन् हिंसां पार्थिवसत्तम । (३।१)

वाचा च मनसा चैव कथं दुःखात् प्रमुच्यते ॥ (३।२)

भीष्म उवाच । (४।१)

चतुर्विधेयं निर्दिष्टा अहिंसा ब्रह्मवादिभिः । (४।२)

एषैकतो ऽपि विभ्रष्टा न भवत्यरिसूदन ॥ (४।३)

यथा सर्वश्चतुष्पादस्त्रिभिः पादैर् न तिष्ठति । (५।१)

तथैवेयं महीपाल प्रोच्यते कारणैस्त्रिभिः ॥ (५।२)

यथा नागपदे ऽन्यानि पदानि पदगामिनाम् । (६।१)

सर्वाण्येवापिधीयन्ते पदजातानि कौञ्जरे । (६।२)

एवं लोकेष्वहिंसा तु निर्दिष्टा धर्मतः परा ॥ (६।३)

कर्मणा लिप्यते जन्तुर् वाचा च मनसैव च ॥ (७।१)

पूर्वं तु मनसा त्यक्त्वा तथा वाचाथ कर्मणा । (८।१)

त्रिकारणं तु निर्दिष्टं श्रूयते ब्रह्मवादिभिः ॥ (८।२)

मनोवाचि तथास्वादे दोषा ह्येषु प्रतिष्ठिताः । (९।१)

न भक्षयन्त्यतो मांसं तपोयुक्ता मनीषिणः ॥ (९।२)

दोषांस्तु भक्षणे राजन्मांसस्येह निबोध मे । (१०।१)

पुत्रमांसोपमं जानन् खादते यो विचेतनः ॥ (१०।२)

मातापितृसमायोगे पुत्रत्वं जायते यथा । (११।१)

रसं च प्रति जिह्वायाः प्रज्ञानं जायते तथा । (११।२)

तथा शास्त्रेषु नियतं रागो ह्यास्वादिताद् भवेत् ॥ (११।३)

असंस्कृताः संस्कृताश्च लवणालवणास्तथा । (१२।१)

प्रज्ञायन्ते यथा भावास्तथा चित्तं निरुध्यते ॥ (१२।२)

भेरीशङ्खमृदङ्गाद्यांस्तन्त्रीशब्दांश्च पुष्कलान् । (१३।१)

निषेविष्यन्ति वै मन्दा मांसभक्षाः कथं नराः ॥ (१३।२)

अचिन्तितम् अनुद्दिष्टम् असंकल्पितम् एव च । (१४।१)

रसं गृद्ध्याभिभूता वै प्रशंसन्ति फलार्थिनः । (१४।२)

प्रशंसा ह्येव मांसस्य दोषकर्मफलान्विता ॥ (१४।३)

जीवितं हि परित्यज्य बहवः साधवो जनाः । (१५।१)

स्वमांसैः परमांसानि परिपाल्य दिवं गताः ॥ (१५।२)

एवम् एषा महाराज चतुर्भिः कारणैर् वृता । (१६।१)

अहिंसा तव निर्दिष्टा सर्वधर्मार्थसंहिता ॥ (१६।२)