भीष्म उवाच । (१।१)

अत्राप्युदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् । (१।२)

बृहस्पतेश्च संवादं शक्रस्य च युधिष्ठिर ॥ (१।३)

शक्र उवाच । (२।१)

किं स्विद् एकपदं ब्रह्मन् पुरुषः सम्यग् आचरन् । (२।२)

प्रमाणं सर्वभूतानां यशश्चैवाप्नुयान्महत् ॥ (२।३)

बृहस्पतिर् उवाच । (३।१)

सान्त्वम् एकपदं शक्र पुरुषः सम्यग् आचरन् । (३।२)

प्रमाणं सर्वभूतानां यशश्चैवाप्नुयान्महत् ॥ (३।३)

एतद् एकपदं शक्र सर्वलोकसुखावहम् । (४।१)

आचरन् सर्वभूतेषु प्रियो भवति सर्वदा ॥ (४।२)

यो हि नाभाषते किंचित् सततं भ्रुकुटीमुखः । (५।१)

द्वेष्यो भवति भूतानां स सान्त्वम् इह नाचरन् ॥ (५।२)

यस्तु पूर्वम् अभिप्रेक्ष्य पूर्वम् एवाभिभाषते । (६।१)

स्मितपूर्वाभिभाषी च तस्य लोकः प्रसीदति ॥ (६।२)

दानम् एव हि सर्वत्र सान्त्वेनानभिजल्पितम् । (७।१)

न प्रीणयति भूतानि निर्व्यञ्जनम् इवाशनम् ॥ (७।२)

अदाता ह्यपि भूतानां मधुराम् ईरयन् गिरम् । (८।१)

सर्वलोकम् इमं शक्र सान्त्वेन कुरुते वशे ॥ (८।२)

तस्मात् सान्त्वं प्रकर्तव्यं दण्डम् आधित्सताम् इह । (९।१)

फलं च जनयत्येवं न चास्योद्विजते जनः ॥ (९।२)

सुकृतस्य हि सान्त्वस्य श्लक्ष्णस्य मधुरस्य च । (१०।१)

सम्यग् आसेव्यमानस्य तुल्यं जातु न विद्यते ॥ (१०।२)

भीष्म उवाच । (११।१)

इत्युक्तः कृतवान् सर्वं तथा शक्रः पुरोधसा । (११।२)

तथा त्वम् अपि कौन्तेय सम्यग् एतत् समाचर ॥ (११।३)