युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

आनृशंस्यं विजानामि दर्शनेन सतां सदा । (१।२)

नृशंसान्न विजानामि तेषां कर्म च भारत ॥ (१।३)

कण्टकान् कूपम् अग्निं च वर्जयन्ति यथा नराः । (२।१)

तथा नृशंसकर्माणं वर्जयन्ति नरा नरम् ॥ (२।२)

नृशंसो ह्यधमो नित्यं प्रेत्य चेह च भारत । (३।१)

तस्माद् ब्रवीहि कौरव्य तस्य धर्मविनिश्चयम् ॥ (३।२)

भीष्म उवाच । (४।१)

स्पृहास्यान्तर्हिता चैव विदितार्था च कर्मणा । (४।२)

आक्रोष्टा क्रुश्यते चैव बन्धिता बध्यते च यः ॥ (४।३)

दत्तानुकीर्तिर् विषमः क्षुद्रो नैकृतिकः शठः । (५।१)

असंभोगी च मानी च तथा सङ्गी विकत्थनः ॥ (५।२)

सर्वातिशङ्की परुषो बालिशः कृपणस्तथा । (६।१)

वर्गप्रशंसी सततम् आश्रमद्वेषसंकरी ॥ (६।२)

हिंसाविहारी सततम् अविशेषगुणागुणः । (७।१)

बह्वलीको मनस्वी च लुब्धो ऽत्यर्थं नृशंसकृत् ॥ (७।२)

धर्मशीलं गुणोपेतं पाप इत्यवगच्छति । (८।१)

आत्मशीलानुमानेन न विश्वसिति कस्यचित् ॥ (८।२)

परेषां यत्र दोषः स्यात् तद् गुह्यं संप्रकाशयेत् । (९।१)

समानेष्वेव दोषेषु वृत्त्यर्थम् उपघातयेत् ॥ (९।२)

तथोपकारिणं चैव मन्यते वञ्चितं परम् । (१०।१)

दत्त्वापि च धनं काले संतपत्युपकारिणे ॥ (१०।२)

भक्ष्यं भोज्यम् अथो लेह्यं यच्चान्यत् साधु भोजनम् । (११।१)

प्रेक्षमाणेषु यो ऽश्नीयान्नृशंस इति तं विदुः ॥ (११।२)

ब्राह्मणेभ्यः प्रदायाग्रं यः सुहृद्भिः सहाश्नुते । (१२।१)

स प्रेत्य लभते स्वर्गम् इह चानन्त्यम् अश्नुते ॥ (१२।२)

एष ते भरतश्रेष्ठ नृशंसः परिकीर्तितः । (१३।१)

सदा विवर्जनीयो वै पुरुषेण बुभूषता ॥ (१३।२)