महाभारतMahābhārata

MBh, 12, 343

1671 of 1995 · 23 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अतिथिर् उवाच । (१।१)

atithir uvāca

1.2१.२

उपदेशं तु ते विप्र करिष्ये ऽहं यथागमम् । (१।२)

upadeśaṃ tu te vipra kariṣye 'haṃ yathāgamam |

1.3१.३

गुरुणा मे यथाख्यातम् अर्थतस्तच्च मे शृणु ॥ (१।३)

guruṇā me yathākhyātam arthatastacca me śṛṇu ||

2.1२.१

यत्र पूर्वाभिसर्गेण धर्मचक्रं प्रवर्तितम् । (२।१)

yatra pūrvābhisargeṇa dharmacakraṃ pravartitam |

2.2२.२

नैमिषे गोमतीतीरे तत्र नागाह्वयं पुरम् ॥ (२।२)

naimiṣe gomatītīre tatra nāgāhvayaṃ puram ||

3.1३.१

समग्रैस्त्रिदशैस्तत्र इष्टम् आसीद् द्विजर्षभ । (३।१)

samagraistridaśaistatra iṣṭam āsīd dvijarṣabha |

3.2३.२

यत्रेन्द्रातिक्रमं चक्रे मान्धाता राजसत्तमः ॥ (३।२)

yatrendrātikramaṃ cakre māndhātā rājasattamaḥ ||

4.1४.१

कृताधिवासो धर्मात्मा तत्र चक्षुःश्रवा महान् । (४।१)

kṛtādhivāso dharmātmā tatra cakṣuḥśravā mahān |

4.2४.२

पद्मनाभो महाभागः पद्म इत्येव विश्रुतः ॥ (४।२)

padmanābho mahābhāgaḥ padma ityeva viśrutaḥ ||

5.1५.१

स वाचा कर्मणा चैव मनसा च द्विजर्षभ । (५।१)

sa vācā karmaṇā caiva manasā ca dvijarṣabha |

5.2५.२

प्रसादयति भूतानि त्रिविधे वर्त्मनि स्थितः ॥ (५।२)

prasādayati bhūtāni trividhe vartmani sthitaḥ ||

6.1६.१

साम्ना दानेन भेदेन दण्डेनेति चतुर्विधम् । (६।१)

sāmnā dānena bhedena daṇḍeneti caturvidham |

6.2६.२

विषमस्थं जनं स्वं च चक्षुर्ध्यानेन रक्षति ॥ (६।२)

viṣamasthaṃ janaṃ svaṃ ca cakṣurdhyānena rakṣati ||

7.1७.१

तम् अभिक्रम्य विधिना प्रष्टुम् अर्हसि काङ्क्षितम् । (७।१)

tam abhikramya vidhinā praṣṭum arhasi kāṅkṣitam |

7.2७.२

स ते परमकं धर्मं नमिथ्या दर्शयिष्यति ॥ (७।२)

sa te paramakaṃ dharmaṃ namithyā darśayiṣyati ||

8.1८.१

स हि सर्वातिथिर् नागो बुद्धिशास्त्रविशारदः । (८।१)

sa hi sarvātithir nāgo buddhiśāstraviśāradaḥ |

8.2८.२

गुणैर् अनवमैर् युक्तः समस्तैर् आभिकामिकैः ॥ (८।२)

guṇair anavamair yuktaḥ samastair ābhikāmikaiḥ ||

9.1९.१

प्रकृत्या नित्यसलिलो नित्यम् अध्ययने रतः । (९।१)

prakṛtyā nityasalilo nityam adhyayane rataḥ |

9.2९.२

तपोदमाभ्यां संयुक्तो वृत्तेनानवरेण च ॥ (९।२)

tapodamābhyāṃ saṃyukto vṛttenānavareṇa ca ||

10.1१०.१

यज्वा दानरुचिः क्षान्तो वृत्ते च परमे स्थितः । (१०।१)

yajvā dānaruciḥ kṣānto vṛtte ca parame sthitaḥ |

10.2१०.२

सत्यवाग् अनसूयुश्च शीलवान् अभिसंश्रितः ॥ (१०।२)

satyavāg anasūyuśca śīlavān abhisaṃśritaḥ ||

11.1११.१

शेषान्नभोक्ता वचनानुकूलो हितार्जवोत्कृष्टकृताकृतज्ञः । (११।१)

śeṣānnabhoktā vacanānukūlo hitārjavotkṛṣṭakṛtākṛtajñaḥ |

11.2११.२

अवैरकृद् भूतहिते नियुक्तो गङ्गाह्रदाम्भो ऽभिजनोपपन्नः ॥ (११।२)

avairakṛd bhūtahite niyukto gaṅgāhradāmbho 'bhijanopapannaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 12, 343

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit