महाभारतMahābhārata

MBh, 15, 2

1933 of 1995 · 28 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

एवं सम्पूजितो राजा पाण्डवैर् अम्बिकासुतः । (१।२)

evaṃ sampūjito rājā pāṇḍavair ambikāsutaḥ |

1.3१.३

विजहार यथापूर्वम् ऋषिभिः पर्युपासितः ॥ (१।३)

vijahāra yathāpūrvam ṛṣibhiḥ paryupāsitaḥ ||

2.1२.१

ब्रह्मदेयाग्रहारांश्च प्रददौ स कुरूद्वहः । (२।१)

brahmadeyāgrahārāṃśca pradadau sa kurūdvahaḥ |

2.2२.२

तच्च कुन्तीसुतो राजा सर्वम् एवान्वमोदत ॥ (२।२)

tacca kuntīsuto rājā sarvam evānvamodata ||

3.1३.१

आनृशंस्यपरो राजा प्रीयमाणो युधिष्ठिरः । (३।१)

ānṛśaṃsyaparo rājā prīyamāṇo yudhiṣṭhiraḥ |

3.2३.२

उवाच स तदा भ्रातॄन् अमात्यांश्च महीपतिः ॥ (३।२)

uvāca sa tadā bhrātṝn amātyāṃśca mahīpatiḥ ||

4.1४.१

मया चैव भवद्भिश्च मान्य एष नराधिपः । (४।१)

mayā caiva bhavadbhiśca mānya eṣa narādhipaḥ |

4.2४.२

निदेशे धृतराष्ट्रस्य यः स्थास्यति स मे सुहृत् । (४।२)

nideśe dhṛtarāṣṭrasya yaḥ sthāsyati sa me suhṛt |

4.3४.३

विपरीतश्च मे शत्रुर् निरस्यश्च भवेन्नरः ॥ (४।३)

viparītaśca me śatrur nirasyaśca bhavennaraḥ ||

5.1५.१

परिदृष्टेषु चाहःसु पुत्राणां श्राद्धकर्मणि । (५।१)

paridṛṣṭeṣu cāhaḥsu putrāṇāṃ śrāddhakarmaṇi |

5.2५.२

ददातु राजा सर्वेषां यावद् अस्य चिकीर्षितम् ॥ (५।२)

dadātu rājā sarveṣāṃ yāvad asya cikīrṣitam ||

6.1६.१

ततः स राजा कौरव्यो धृतराष्ट्रो महामनाः । (६।१)

tataḥ sa rājā kauravyo dhṛtarāṣṭro mahāmanāḥ |

6.2६.२

ब्राह्मणेभ्यो महार्हेभ्यो ददौ वित्तान्यनेकशः ॥ (६।२)

brāhmaṇebhyo mahārhebhyo dadau vittānyanekaśaḥ ||

7.1७.१

धर्मराजश्च भीमश्च सव्यसाची यमावपि । (७।१)

dharmarājaśca bhīmaśca savyasācī yamāvapi |

7.2७.२

तत् सर्वम् अन्ववर्तन्त धृतराष्ट्रव्यपेक्षया ॥ (७।२)

tat sarvam anvavartanta dhṛtarāṣṭravyapekṣayā ||

8.1८.१

कथं नु राजा वृद्धः सन् पुत्रशोकसमाहतः । (८।१)

kathaṃ nu rājā vṛddhaḥ san putraśokasamāhataḥ |

8.2८.२

शोकम् अस्मत्कृतं प्राप्य न म्रियेतेति चिन्त्यते ॥ (८।२)

śokam asmatkṛtaṃ prāpya na mriyeteti cintyate ||

9.1९.१

यावद्धि कुरुमुख्यस्य जीवत्पुत्रस्य वै सुखम् । (९।१)

yāvaddhi kurumukhyasya jīvatputrasya vai sukham |

9.2९.२

बभूव तद् अवाप्नोतु भोगांश्चेति व्यवस्थिताः ॥ (९।२)

babhūva tad avāpnotu bhogāṃśceti vyavasthitāḥ ||

10.1१०.१

ततस्ते सहिताः सर्वे भ्रातरः पञ्च पाण्डवाः । (१०।१)

tataste sahitāḥ sarve bhrātaraḥ pañca pāṇḍavāḥ |

10.2१०.२

तथाशीलाः समातस्थुर् धृतराष्ट्रस्य शासने ॥ (१०।२)

tathāśīlāḥ samātasthur dhṛtarāṣṭrasya śāsane ||

11.1११.१

धृतराष्ट्रश्च तान् वीरान् विनीतान् विनये स्थितान् । (११।१)

dhṛtarāṣṭraśca tān vīrān vinītān vinaye sthitān |

11.2११.२

शिष्यवृत्तौ स्थितान्नित्यं गुरुवत् पर्यपश्यत ॥ (११।२)

śiṣyavṛttau sthitānnityaṃ guruvat paryapaśyata ||

12.1१२.१

गान्धारी चैव पुत्राणां विविधैः श्राद्धकर्मभिः । (१२।१)

gāndhārī caiva putrāṇāṃ vividhaiḥ śrāddhakarmabhiḥ |

12.2१२.२

आनृण्यम् अगमत् कामान् विप्रेभ्यः प्रतिपाद्य वै ॥ (१२।२)

ānṛṇyam agamat kāmān viprebhyaḥ pratipādya vai ||

13.1१३.१

एवं धर्मभृतां श्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः । (१३।१)

evaṃ dharmabhṛtāṃ śreṣṭho dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ |

13.2१३.२

भ्रातृभिः सहितो धीमान् पूजयामास तं नृपम् ॥ (१३।२)

bhrātṛbhiḥ sahito dhīmān pūjayāmāsa taṃ nṛpam ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 15, 2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit