वैशंपायन उवाच । (१।१)

अर्जुनस्य वचः श्रुत्वा भीमसेनो ऽत्यमर्षणः । (१।२)

धैर्यम् आस्थाय तेजस्वी ज्येष्ठं भ्रातरम् अब्रवीत् ॥ (१।३)

राजन् विदितधर्मो ऽसि न ते ऽस्त्यविदितं भुवि । (२।१)

उपशिक्षाम ते वृत्तं सदैव न च शक्नुमः ॥ (२।२)

न वक्ष्यामि न वक्ष्यामीत्येवं मे मनसि स्थितम् । (३।१)

अतिदुःखात् तु वक्ष्यामि तन्निबोध जनाधिप ॥ (३।२)

भवतस्तु प्रमोहेन सर्वं संशयितं कृतम् । (४।१)

विक्लवत्वं च नः प्राप्तम् अबलत्वं तथैव च ॥ (४।२)

कथं हि राजा लोकस्य सर्वशास्त्रविशारदः । (५।१)

मोहम् आपद्यते दैन्याद् यथा कुपुरुषस्तथा ॥ (५।२)

आगतिश्च गतिश्चैव लोकस्य विदिता तव । (६।१)

आयत्यां च तदात्वे च न ते ऽस्त्यविदितं प्रभो ॥ (६।२)

एवं गते महाराज राज्यं प्रति जनाधिप । (७।१)

हेतुम् अत्र प्रवक्ष्यामि तद् इहैकमनाः शृणु ॥ (७।२)

द्विविधो जायते व्याधिः शारीरो मानसस्तथा । (८।१)

परस्परं तयोर् जन्म निर्द्वंद्वं नोपलभ्यते ॥ (८।२)

शारीराज्जायते व्याधिर् मानसो नात्र संशयः । (९।१)

मानसाज्जायते व्याधिः शारीर इति निश्चयः ॥ (९।२)

शारीरमानसे दुःखे यो ऽतीते अनुशोचति । (१०।१)

दुःखेन लभते दुःखं द्वावनर्थौ प्रपद्यते ॥ (१०।२)

शीतोष्णे चैव वायुश्च त्रयः शारीरजा गुणाः । (११।१)

तेषां गुणानां साम्यं च तद् आहुः स्वस्थलक्षणम् ॥ (११।२)

तेषाम् अन्यतमोत्सेके विधानम् उपदिश्यते । (१२।१)

उष्णेन बाध्यते शीतं शीतेनोष्णं प्रबाध्यते ॥ (१२।२)

सत्त्वं रजस्तमश्चैव मानसाः स्युस्त्रयो गुणाः । (१३।१)

हर्षेण बाध्यते शोको हर्षः शोकेन बाध्यते ॥ (१३।२)

कश्चित् सुखे वर्तमानो दुःखस्य स्मर्तुम् इच्छति । (१४।१)

कश्चिद् दुःखे वर्तमानः सुखस्य स्मर्तुम् इच्छति ॥ (१४।२)

स त्वं न दुःखी दुःखस्य न सुखी च सुखस्य च । (१५।१)

न दुःखी सुखजातस्य न सुखी दुःखजस्य वा ॥ (१५।२)

स्मर्तुम् अर्हसि कौरव्य दिष्टं तु बलवत्तरम् । (१६।१)

अथवा ते स्वभावो ऽयं येन पार्थिव कृष्यसे ॥ (१६।२)

दृष्ट्वा सभागतां कृष्णाम् एकवस्त्रां रजस्वलाम् । (१७।१)

मिषतां पाण्डुपुत्राणां न तस्य स्मर्तुम् अर्हसि ॥ (१७।२)

प्रव्राजनं च नगराद् अजिनैश्च निवासनम् । (१८।१)

महारण्यनिवासश्च न तस्य स्मर्तुम् अर्हसि ॥ (१८।२)

जटासुरात् परिक्लेशं चित्रसेनेन चाहवम् । (१९।१)

सैन्धवाच्च परिक्लेशं कथं विस्मृतवान् असि । (१९।२)

पुनर् अज्ञातचर्यायां कीचकेन पदा वधम् ॥ (१९।३)

यच्च ते द्रोणभीष्माभ्यां युद्धम् आसीद् अरिंदम । (२०।१)

मनसैकेन ते युद्धम् इदं घोरम् उपस्थितम् ॥ (२०।२)

यत्र नास्ति शरैः कार्यं न मित्रैर् न च बन्धुभिः । (२१।१)

आत्मनैकेन योद्धव्यं तत् ते युद्धम् उपस्थितम् ॥ (२१।२)

तस्मिन्न् अनिर्जिते युद्धे प्राणान् यदि ह मोक्ष्यसे । (२२।१)

अन्यं देहं समास्थाय पुनस्तेनैव योत्स्यसे ॥ (२२।२)

तस्माद् अद्यैव गन्तव्यं युद्धस्य भरतर्षभ । (२३।१)

एतज्जित्वा महाराज कृतकृत्यो भविष्यसि ॥ (२३।२)

एतां बुद्धिं विनिश्चित्य भूतानाम् आगतिं गतिम् । (२४।१)

पितृपैतामहे वृत्ते शाधि राज्यं यथोचितम् ॥ (२४।२)

दिष्ट्या दुर्योधनः पापो निहतः सानुगो युधि । (२५।१)

द्रौपद्याः केशपक्षस्य दिष्ट्या त्वं पदवीं गतः ॥ (२५।२)

यजस्व वाजिमेधेन विधिवद् दक्षिणावता । (२६।१)

वयं ते किंकराः पार्थ वासुदेवश्च वीर्यवान् ॥ (२६।२)