कुन्त्युवाच । (१।१)

कुतोमूलम् इदं दुःखं ज्ञातुम् इच्छामि तत्त्वतः । (१।२)

विदित्वा अपकर्षेयं शक्यं चेद् अपकर्षितुम् ॥ (१।३)

ब्राह्मण उवाच । (२।१)

उपपन्नं सताम् एतद् यद् ब्रवीषि तपोधने । (२।२)

न तु दुःखम् इदं शक्यं मानुषेण व्यपोहितुम् । (२।३)

तथापि तत्त्वम् आख्यास्ये एतद्दुःखस्य संभवम् । (२।४)

शक्यं वा यदि वाशक्यं शृणु भद्रे यथातथम् ॥ (२।५)

समीपे नगरस्यास्य बको वसति राक्षसः । (३।१)

इतो गव्यूतिमात्रे ऽस्ति यमुनागह्वरे गुहा । (३।२)

तस्यां घोरः स वसति जिघांसुः पुरुषादकः । (३।३)

बको नाम स नाम्ना वै दुष्टात्मा राक्षसाधमः । (३।४)

ईशो जनपदस्यास्य पुरस्य च महाबलः । (३।५)

प्रलम्बकः कामरूपी राक्षसो वै महाबलः । (३।६)

तेनोपसृष्टा नगरी वर्षम् अद्य त्रयोदशम् ॥ (३।७)

पुष्टो मानुषमांसेन दुर्बुद्धिः पुरुषादकः । (४।१)

रक्षत्यसुरराण् नित्यम् इमं जनपदं बली ॥ (४।२)

नगरं चैव देशं च रक्षोबलसमन्वितः । (५।१)

तत्कृते परचक्राच्च भूतेभ्यश्च न नो भयम् । (५।२)

पुरुषादकेन रौद्रेण भक्ष्यमाणा दुरात्मना । (५।३)

अनाथा नगरी नाथं त्रातारं नाधिगच्छति । (५।४)

गुहायां वसतस्तत्र बाधते सततं जनम् । (५।५)

स्त्रियो बालांश्च वृद्धांश्च यूनश्चापि दुरात्मवान् । (५।६)

अत्र मन्त्रैश्च होमैश्च भोजनैश्च स राक्षसः । (५।७)

ईडितो द्विजमुख्यैश्च पूजितश्च दुरात्मवान् । (५।८)

यदा च सकलान् एवं प्रसूदयति राक्षसः । (५।९)

अथैनं ब्राह्मणाः सर्वे समये समयोजयन् । (५।१०)

मास्मान् कामाद् वधी रक्षो दास्यामस्ते सदा वयम् । (५।११)

पर्यायेण यथाकामम् इह मांसोदनं प्रभो । (५।१२)

अन्नं मांससमायुक्तं तिलचूर्णसमन्वितम् । (५।१३)

सर्पिषा च समायुक्तं व्यञ्जनैश्च विभूषितम् । (५।१४)

स्रजश्चित्रास्तिलान् पिण्डांल् लाजापूपसुरासवान् । (५।१५)

शृताशृतान् पानकुम्भान् स्थूलमांसं शृताशृतम् । (५।१६)

सर्पिःकुम्भांश्च विविधान् अन्यांश्च विविधान् बहून् । (५।१७)

अद्य सिद्धैः समायुक्तैस्तिलचूर्णैः समाकुलान् । (५।१८)

कुलात् कुलाच्च पुरुषं बलीवर्दौ च कालकौ । (५।१९)

प्राप्स्यसि त्वम् असंक्रुद्धो रक्षोभागं प्रकल्पितम् । (५।२०)

तिष्ठेह समये ऽस्माकम् इत्ययाचन्त तं द्विजाः । (५।२१)

बाढम् इत्येव तद् रक्षस्तद्वचः प्रत्यगृह्णत । (५।२२)

परचक्रान् न बिभ्यंश्च रक्षणं स करोति च । (५।२३)

तस्मिन् भागे विनिर्दिष्टे चास्थितः समयं बली ॥ (५।२४)

वेतनं तस्य विहितं शालिवाहस्य भोजनम् । (६।१)

महिषौ पुरुषश्चैको यस्तद् आदाय गच्छति ॥ (६।२)

एकैकश्चैव पुरुषस्तत् प्रयच्छति भोजनम् । (७।१)

स वारो बहुभिर् वर्षैर् भवत्यसुतरो नरैः ॥ (७।२)

तद्विमोक्षाय ये चापि यतन्ते पुरुषाः क्वचित् । (८।१)

सपुत्रदारांस्तान् हत्वा तद् रक्षो भक्षयत्युत ॥ (८।२)

वेत्रकीयगृहे राजा नायं नयम् इहास्थितः । (९।१)

उपायं तं न कुरुते यत्नाद् अपि स मन्दधीः । (९।२)

अनामयं जनस्यास्य येन स्याद् अद्य शाश्वतम् ॥ (९।३)

एतदर्हा वयं नूनं वसामो दुर्बलस्य ये । (१०।१)

विषये नित्यम् उद्विग्नाः कुराजानम् उपाश्रिताः । (१०।२)

पुरातनस्य वासस्य गृहक्षेत्रादिकस्य च । (१०।३)

परित्यागं नेच्छमाना वसामो नगरे ततः । (१०।४)

एकचक्रापि वसतिः स्ववाचो दुष्परित्यजः । (१०।५)

दीयमाने नरकरे सततं बकराक्षसे ॥ (१०।६)

ब्राह्मणाः कस्य वक्तव्याः कस्य वा छन्दचारिणः । (११।१)

गुणैर् एते हि वास्यन्ते कामगाः पक्षिणो यथा ॥ (११।२)

राजानं प्रथमं विन्देत् ततो भार्यां ततो धनम् । (१२।१)

राजन्यसति लोके ऽस्मिन् कुतो भार्या कुतो धनम् । (१२।२)

त्रयस्य संचये चास्य ज्ञातीन् पुत्रांश्च धारयेत् ॥ (१२।३)

विपरीतं मया चेदं त्रयं सर्वम् उपार्जितम् । (१३।१)

त इमाम् आपदं प्राप्य भृशं तप्स्यामहे वयम् ॥ (१३।२)

सो ऽयम् अस्मान् अनुप्राप्तो वारः कुलविनाशनः । (१४।१)

भोजनं पुरुषश्चैकः प्रदेयं वेतनं मया ॥ (१४।२)

न च मे विद्यते वित्तं संक्रेतुं पुरुषं क्वचित् । (१५।१)

सुहृज्जनं प्रदातुं च न शक्ष्यामि कथंचन । (१५।२)

गतिं चापि न पश्यामि तस्मान् मोक्षाय रक्षसः ॥ (१५।३)

सो ऽहं दुःखार्णवे मग्नो महत्यसुतरे भृशम् । (१६।१)

सहैवैतैर् गमिष्यामि बान्धवैर् अद्य राक्षसम् । (१६।२)

ततो नः सहितान् क्षुद्रः सर्वान् एवोपभोक्ष्यति । (१६।३)

दुःखमूलम् इदं भद्रे मयोक्तं प्रश्नतो ऽनघे ॥ (१६।४)