MBh, 5, 184
Select a line for its word-by-word analysis.
ततो ऽहं निशि राजेन्द्र प्रणम्य शिरसा तदा । (१।२)
tato 'haṃ niśi rājendra praṇamya śirasā tadā |
ब्राह्मणानां पितॄणां च देवतानां च सर्वशः ॥ (१।३)
brāhmaṇānāṃ pitṝṇāṃ ca devatānāṃ ca sarvaśaḥ ||
यदि शक्यो मया जेतुं जामदग्न्यः प्रतापवान् । (५।१)
yadi śakyo mayā jetuṃ jāmadagnyaḥ pratāpavān |
ततो ऽहं निशि राजेन्द्र प्रसुप्तः शरविक्षतः । (६।१)
tato 'haṃ niśi rājendra prasuptaḥ śaravikṣataḥ |
ततो ऽहं विप्रमुख्यैस्तैर् यैर् अस्मि पतितो रथात् । (७।१)
tato 'haṃ vipramukhyaistair yair asmi patito rathāt |
उत्थापितो धृतश्चैव मा भैर् इति च सान्त्वितः ॥ (७।२)
utthāpito dhṛtaścaiva mā bhair iti ca sāntvitaḥ ||
परिवार्याब्रुवन् वाक्यं तन्निबोध कुरूद्वह ॥ (८।२)
parivāryābruvan vākyaṃ tannibodha kurūdvaha ||
उत्तिष्ठ मा भैर् गाङ्गेय भयं ते नास्ति किंचन । (९।१)
uttiṣṭha mā bhair gāṅgeya bhayaṃ te nāsti kiṃcana |
रक्षामहे नरव्याघ्र स्वशरीरं हि नो भवान् ॥ (९।२)
rakṣāmahe naravyāghra svaśarīraṃ hi no bhavān ||
न त्वां रामो रणे जेता जामदग्न्यः कथंचन । (१०।१)
na tvāṃ rāmo raṇe jetā jāmadagnyaḥ kathaṃcana |
इदम् अस्त्रं सुदयितं प्रत्यभिज्ञास्यते भवान् । (११।१)
idam astraṃ sudayitaṃ pratyabhijñāsyate bhavān |
विदितं हि तवाप्येतत् पूर्वस्मिन् देहधारणे ॥ (११।२)
viditaṃ hi tavāpyetat pūrvasmin dehadhāraṇe ||
प्राजापत्यं विश्वकृतं प्रस्वापं नाम भारत । (१२।१)
prājāpatyaṃ viśvakṛtaṃ prasvāpaṃ nāma bhārata |
न हीदं वेद रामो ऽपि पृथिव्यां वा पुमान् क्वचित् ॥ (१२।२)
na hīdaṃ veda rāmo 'pi pṛthivyāṃ vā pumān kvacit ||
न च रामः क्षयं गन्ता तेनास्त्रेण नराधिप ॥ (१३।२)
na ca rāmaḥ kṣayaṃ gantā tenāstreṇa narādhipa ||
एनसा च न योगं त्वं प्राप्स्यसे जातु मानद । (१४।१)
enasā ca na yogaṃ tvaṃ prāpsyase jātu mānada |
स्वप्स्यते जामदग्न्यो ऽसौ त्वद्बाणबलपीडितः ॥ (१४।२)
svapsyate jāmadagnyo 'sau tvadbāṇabalapīḍitaḥ ||
ततो जित्वा त्वम् एवैनं पुनर् उत्थापयिष्यसि । (१५।१)
tato jitvā tvam evainaṃ punar utthāpayiṣyasi |
एवं कुरुष्व कौरव्य प्रभाते रथम् आस्थितः । (१६।१)
evaṃ kuruṣva kauravya prabhāte ratham āsthitaḥ |
प्रसुप्तं वा मृतं वापि तुल्यं मन्यामहे वयम् ॥ (१६।२)
prasuptaṃ vā mṛtaṃ vāpi tulyaṃ manyāmahe vayam ||
न च रामेण मर्तव्यं कदाचिद् अपि पार्थिव । (१७।१)
na ca rāmeṇa martavyaṃ kadācid api pārthiva |
ततः समुत्पन्नम् इदं प्रस्वापं युज्यताम् इति ॥ (१७।२)
tataḥ samutpannam idaṃ prasvāpaṃ yujyatām iti ||
इत्युक्त्वान्तर्हिता राजन् सर्व एव द्विजोत्तमाः । (१८।१)
ityuktvāntarhitā rājan sarva eva dvijottamāḥ |
अष्टौ सदृशरूपास्ते सर्वे भास्वरमूर्तयः ॥ (१८।२)
aṣṭau sadṛśarūpāste sarve bhāsvaramūrtayaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.