संजय उवाच । (१।१)

तस्मिंस्तु निहते वीरे सौभद्रे रथयूथपे । (१।२)

विमुक्तरथसंनाहाः सर्वे निक्षिप्तकार्मुकाः ॥ (१।३)

उपोपविष्टा राजानं परिवार्य युधिष्ठिरम् । (२।१)

तद् एव दुःखं ध्यायन्तः सौभद्रगतमानसाः ॥ (२।२)

ततो युधिष्ठिरो राजा विललाप सुदुःखितः । (३।१)

अभिमन्यौ हते वीरे भ्रातुः पुत्रे महारथे ॥ (३।२)

द्रोणानीकम् असंबाधं मम प्रियचिकीर्षया । (४।१)

भित्त्वा व्यूहं प्रविष्टो ऽसौ गोमध्यम् इव केसरी ॥ (४।२)

यस्य शूरा महेष्वासाः प्रत्यनीकगता रणे । (५।१)

प्रभग्ना विनिवर्तन्ते कृतास्त्रा युद्धदुर्मदाः ॥ (५।२)

अत्यन्तशत्रुर् अस्माकं येन दुःशासनः शरैः । (६।१)

क्षिप्रं ह्यभिमुखः संख्ये विसंज्ञो विमुखीकृतः ॥ (६।२)

स तीर्त्वा दुस्तरं वीरो द्रोणानीकमहार्णवम् । (७।१)

प्राप्य दौःशासनिं कार्ष्णिर् यातो वैवस्वतक्षयम् ॥ (७।२)

कथं द्रक्ष्यामि कौन्तेयं सौभद्रे निहते ऽर्जुनम् । (८।१)

सुभद्रां वा महाभागां प्रियं पुत्रम् अपश्यतीम् ॥ (८।२)

किंस्विद् वयम् अपेतार्थम् अश्लिष्टम् असमञ्जसम् । (९।१)

तावुभौ प्रतिवक्ष्यामो हृषीकेशधनंजयौ ॥ (९।२)

अहम् एव सुभद्रायाः केशवार्जुनयोर् अपि । (१०।१)

प्रियकामो जयाकाङ्क्षी कृतवान् इदम् अप्रियम् ॥ (१०।२)

न लुब्धो बुध्यते दोषान्मोहाल् लोभः प्रवर्तते । (११।१)

मधुलिप्सुर् हि नापश्यं प्रपातम् इदम् ईदृशम् ॥ (११।२)

यो हि भोज्ये पुरस्कार्यो यानेषु शयनेषु च । (१२।१)

भूषणेषु च सो ऽस्माभिर् बालो युधि पुरस्कृतः ॥ (१२।२)

कथं हि बालस्तरुणो युद्धानाम् अविशारदः । (१३।१)

सदश्व इव संबाधे विषमे क्षेमम् अर्हति ॥ (१३।२)

नो चेद्धि वयम् अप्येनं महीम् अनुशयीमहि । (१४।१)

बीभत्सोः कोपदीप्तस्य दग्धाः कृपणचक्षुषा ॥ (१४।२)

अलुब्धो मतिमान् ह्रीमान् क्षमावान् रूपवान् बली । (१५।१)

वपुष्मान्मानकृद् वीरः प्रियः सत्यपरायणः ॥ (१५।२)

यस्य श्लाघन्ति विबुधाः कर्माण्यूर्जितकर्मणः । (१६।१)

निवातकवचाञ् जघ्ने कालकेयांश्च वीर्यवान् ॥ (१६।२)

महेन्द्रशत्रवो येन हिरण्यपुरवासिनः । (१७।१)

अक्ष्णोर् निमेषमात्रेण पौलोमाः सगणा हताः ॥ (१७।२)

परेभ्यो ऽप्यभयार्थिभ्यो यो ददात्यभयं विभुः । (१८।१)

तस्यास्माभिर् न शकितस्त्रातुम् अद्यात्मजो भयात् ॥ (१८।२)

भयं तु सुमहत् प्राप्तं धार्तराष्ट्रं महद् बलम् । (१९।१)

पार्थः पुत्रवधात् क्रुद्धः कौरवाञ् शोषयिष्यति ॥ (१९।२)

क्षुद्रः क्षुद्रसहायश्च स्वपक्षक्षयम् आतुरः । (२०।१)

व्यक्तं दुर्योधनो दृष्ट्वा शोचन् हास्यति जीवितम् ॥ (२०।२)

न मे जयः प्रीतिकरो न राज्यं न चामरत्वं न सुरैः सलोकता । (२१।१)

इमं समीक्ष्याप्रतिवीर्यपौरुषं निपातितं देववरात्मजात्मजम् ॥ (२१।२)