MBh, 3, 124
Select a line for its word-by-word analysis.
ततः श्रुत्वा तु शर्यातिर् वयःस्थं च्यवनं कृतम् । (१।२)
tataḥ śrutvā tu śaryātir vayaḥsthaṃ cyavanaṃ kṛtam |
संहृष्टः सेनया सार्धम् उपायाद् भार्गवाश्रमम् ॥ (१।३)
saṃhṛṣṭaḥ senayā sārdham upāyād bhārgavāśramam ||
रेमे महीपः शर्यातिः कृत्स्नां प्राप्य महीम् इव ॥ (२।२)
reme mahīpaḥ śaryātiḥ kṛtsnāṃ prāpya mahīm iva ||
अथैनं भार्गवो राजन्न् उवाच परिसान्त्वयन् । (४।१)
athainaṃ bhārgavo rājann uvāca parisāntvayan |
याजयिष्यामि राजंस्त्वां सम्भारान् उपकल्पय ॥ (४।२)
yājayiṣyāmi rājaṃstvāṃ sambhārān upakalpaya ||
च्यवनस्य महाराज तद् वाक्यं प्रत्यपूजयत् ॥ (५।२)
cyavanasya mahārāja tad vākyaṃ pratyapūjayat ||
अगृह्णाच्च्यवनः सोमम् अश्विनोर् देवयोस् तदा । (८।१)
agṛhṇāccyavanaḥ somam aśvinor devayos tadā |
तम् इन्द्रो वारयामास गृह्यमाणं तयोर् ग्रहम् ॥ (८।२)
tam indro vārayāmāsa gṛhyamāṇaṃ tayor graham ||
यौ चक्रतुर् मां मघवन् वृन्दारकम् इवाजरम् ॥ (१०।३)
yau cakratur māṃ maghavan vṛndārakam ivājaram ||
ऋते त्वां विबुधांश्चान्यान् कथं वै नार्हतः सवम् । (११।१)
ṛte tvāṃ vibudhāṃścānyān kathaṃ vai nārhataḥ savam |
अश्विनावपि देवेन्द्र देवौ विद्धि पुरंदर ॥ (११।२)
aśvināvapi devendra devau viddhi puraṃdara ||
लोके चरन्तौ मर्त्यानां कथं सोमम् इहार्हतः ॥ (१२।३)
loke carantau martyānāṃ kathaṃ somam ihārhataḥ ||
अनादृत्य ततः शक्रं ग्रहं जग्राह भार्गवः ॥ (१३।३)
anādṛtya tataḥ śakraṃ grahaṃ jagrāha bhārgavaḥ ||
ग्रहीष्यन्तं तु तं सोमम् अश्विनोर् उत्तमं तदा । (१४।१)
grahīṣyantaṃ tu taṃ somam aśvinor uttamaṃ tadā |
समीक्ष्य बलभिद् देव इदं वचनम् अब्रवीत् ॥ (१४।२)
samīkṣya balabhid deva idaṃ vacanam abravīt ||
आभ्याम् अर्थाय सोमं त्वं ग्रहीष्यसि यदि स्वयम् । (१५।१)
ābhyām arthāya somaṃ tvaṃ grahīṣyasi yadi svayam |
वज्रं ते प्रहरिष्यामि घोररूपम् अनुत्तमम् ॥ (१५।२)
vajraṃ te prahariṣyāmi ghorarūpam anuttamam ||
एवम् उक्तः स्मयन्न् इन्द्रम् अभिवीक्ष्य स भार्गवः । (१६।१)
evam uktaḥ smayann indram abhivīkṣya sa bhārgavaḥ |
जग्राह विधिवत् सोमम् अश्विभ्याम् उत्तमं ग्रहम् ॥ (१६।२)
jagrāha vidhivat somam aśvibhyām uttamaṃ graham ||
ततो ऽस्मै प्राहरद् वज्रं घोररूपं शचीपतिः । (१७।१)
tato 'smai prāharad vajraṃ ghorarūpaṃ śacīpatiḥ |
तस्य प्रहरतो बाहुं स्तम्भयामास भार्गवः ॥ (१७।२)
tasya praharato bāhuṃ stambhayāmāsa bhārgavaḥ ||
संस्तम्भयित्वा च्यवनो जुहुवे मन्त्रतो ऽनलम् । (१८।१)
saṃstambhayitvā cyavano juhuve mantrato 'nalam |
कृत्यार्थी सुमहातेजा देवं हिंसितुम् उद्यतः ॥ (१८।२)
kṛtyārthī sumahātejā devaṃ hiṃsitum udyataḥ ||
शरीरं यस्य निर्देष्टुम् अशक्यं तु सुरासुरैः ॥ (१९।३)
śarīraṃ yasya nirdeṣṭum aśakyaṃ tu surāsuraiḥ ||
तस्यास्यम् अभवद् घोरं तीक्ष्णाग्रदशनं महत् । (२०।१)
tasyāsyam abhavad ghoraṃ tīkṣṇāgradaśanaṃ mahat |
हनुर् एका स्थिता तस्य भूमावेका दिवं गता ॥ (२०।२)
hanur ekā sthitā tasya bhūmāvekā divaṃ gatā ||
नेत्रे रविशशिप्रख्ये वक्त्रम् अन्तकसंनिभम् ॥ (२२।२)
netre raviśaśiprakhye vaktram antakasaṃnibham ||
व्यात्ताननो घोरदृष्टिर् ग्रसन्न् इव जगद् बलात् ॥ (२३।२)
vyāttānano ghoradṛṣṭir grasann iva jagad balāt ||
स भक्षयिष्यन् संक्रुद्धः शतक्रतुम् उपाद्रवत् । (२४।१)
sa bhakṣayiṣyan saṃkruddhaḥ śatakratum upādravat |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.