धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

द्वारदेशे ततो द्रौणिम् अवस्थितम् अवेक्ष्य तौ । (१।२)

अकुर्वतां भोजकृपौ किं संजय वदस्व मे ॥ (१।३)

संजय उवाच । (२।१)

कृतवर्माणम् आमन्त्र्य कृपं च स महारथम् । (२।२)

द्रौणिर् मन्युपरीतात्मा शिबिरद्वारम् आसदत् ॥ (२।३)

तत्र भूतं महाकायं चन्द्रार्कसदृशद्युतिम् । (३।१)

सो ऽपश्यद् द्वारम् आवृत्य तिष्ठन्तं लोमहर्षणम् ॥ (३।२)

वसानं चर्म वैयाघ्रं महारुधिरविस्रवम् । (४।१)

कृष्णाजिनोत्तरासङ्गं नागयज्ञोपवीतिनम् ॥ (४।२)

बाहुभिः स्वायतैः पीनैर् नानाप्रहरणोद्यतैः । (५।१)

बद्धाङ्गदमहासर्पं ज्वालामालाकुलाननम् ॥ (५।२)

दंष्ट्राकरालवदनं व्यादितास्यं भयावहम् । (६।१)

नयनानां सहस्रैश्च विचित्रैर् अभिभूषितम् ॥ (६।२)

नैव तस्य वपुः शक्यं प्रवक्तुं वेष एव वा । (७।१)

सर्वथा तु तद् आलक्ष्य स्फुटेयुर् अपि पर्वताः ॥ (७।२)

तस्यास्यान्नासिकाभ्यां च श्रवणाभ्यां च सर्वशः । (८।१)

तेभ्यश्चाक्षिसहस्रेभ्यः प्रादुरासन्महार्चिषः ॥ (८।२)

तथा तेजोमरीचिभ्यः शङ्खचक्रगदाधराः । (९।१)

प्रादुरासन् हृषीकेशाः शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ (९।२)

तद् अत्यद्भुतम् आलोक्य भूतं लोकभयंकरम् । (१०।१)

द्रौणिर् अव्यथितो दिव्यैर् अस्त्रवर्षैर् अवाकिरत् ॥ (१०।२)

द्रौणिमुक्ताञ् शरांस्तांस्तु तद् भूतं महद् अग्रसत् । (११।१)

उदधेर् इव वार्योघान् पावको वडवामुखः ॥ (११।२)

अश्वत्थामा तु सम्प्रेक्ष्य ताञ् शरौघान्निरर्थकान् । (१२।१)

रथशक्तिं मुमोचास्मै दीप्ताम् अग्निशिखाम् इव ॥ (१२।२)

सा तदाहत्य दीप्ताग्रा रथशक्तिर् अशीर्यत । (१३।१)

युगान्ते सूर्यम् आहत्य महोल्केव दिवश्च्युता ॥ (१३।२)

अथ हेमत्सरुं दिव्यं खड्गम् आकाशवर्चसम् । (१४।१)

कोशात् समुद्बबर्हाशु बिलाद् दीप्तम् इवोरगम् ॥ (१४।२)

ततः खड्गवरं धीमान् भूताय प्राहिणोत् तदा । (१५।१)

स तदासाद्य भूतं वै विलयं तूलवद् ययौ ॥ (१५।२)

ततः स कुपितो द्रौणिर् इन्द्रकेतुनिभां गदाम् । (१६।१)

ज्वलन्तीं प्राहिणोत् तस्मै भूतं ताम् अपि चाग्रसत् ॥ (१६।२)

ततः सर्वायुधाभावे वीक्षमाणस्ततस्ततः । (१७।१)

अपश्यत् कृतम् आकाशम् अनाकाशं जनार्दनैः ॥ (१७।२)

तद् अद्भुततमं दृष्ट्वा द्रोणपुत्रो निरायुधः । (१८।१)

अब्रवीद् अभिसंतप्तः कृपवाक्यम् अनुस्मरन् ॥ (१८।२)

ब्रुवताम् अप्रियं पथ्यं सुहृदां न शृणोति यः । (१९।१)

स शोचत्यापदं प्राप्य यथाहम् अतिवर्त्य तौ ॥ (१९।२)

शास्त्रदृष्टान् अवध्यान् यः समतीत्य जिघांसति । (२०।१)

स पथः प्रच्युतो धर्म्यात् कुपथं प्रतिपद्यते ॥ (२०।२)

गोब्राह्मणनृपस्त्रीषु सख्युर् मातुर् गुरोस्तथा । (२१।१)

वृद्धबालजडान्धेषु सुप्तभीतोत्थितेषु च ॥ (२१।२)

मत्तोन्मत्तप्रमत्तेषु न शस्त्राण्युपधारयेत् । (२२।१)

इत्येवं गुरुभिः पूर्वम् उपदिष्टं नृणां सदा ॥ (२२।२)

सो ऽहम् उत्क्रम्य पन्थानं शास्त्रदृष्टं सनातनम् । (२३।१)

अमार्गेणैवम् आरभ्य घोराम् आपदम् आगतः ॥ (२३।२)

तां चापदं घोरतरां प्रवदन्ति मनीषिणः । (२४।१)

यद् उद्यम्य महत् कृत्यं भयाद् अपि निवर्तते ॥ (२४।२)

अशक्यं चैव कः कर्तुं शक्तः शक्तिबलाद् इह । (२५।१)

न हि दैवाद् गरीयो वै मानुषं कर्म कथ्यते ॥ (२५।२)

मानुषं कुर्वतः कर्म यदि दैवान्न सिध्यति । (२६।१)

स पथः प्रच्युतो धर्म्याद् विपदं प्रतिपद्यते ॥ (२६।२)

प्रतिघातं ह्यविज्ञातं प्रवदन्ति मनीषिणः । (२७।१)

यद् आरभ्य क्रियां कांचिद् भयाद् इह निवर्तते ॥ (२७।२)

तद् इदं दुष्प्रणीतेन भयं मां समुपस्थितम् । (२८।१)

न हि द्रोणसुतः संख्ये निवर्तेत कथंचन ॥ (२८।२)

इदं च सुमहद् भूतं दैवदण्डम् इवोद्यतम् । (२९।१)

न चैतद् अभिजानामि चिन्तयन्न् अपि सर्वथा ॥ (२९।२)

ध्रुवं येयम् अधर्मे मे प्रवृत्ता कलुषा मतिः । (३०।१)

तस्याः फलम् इदं घोरं प्रतिघाताय दृश्यते ॥ (३०।२)

तद् इदं दैवविहितं मम संख्ये निवर्तनम् । (३१।१)

नान्यत्र दैवाद् उद्यन्तुम् इह शक्यं कथंचन ॥ (३१।२)

सो ऽहम् अद्य महादेवं प्रपद्ये शरणं प्रभुम् । (३२।१)

दैवदण्डम् इमं घोरं स हि मे नाशयिष्यति ॥ (३२।२)

कपर्दिनं प्रपद्याथ देवदेवम् उमापतिम् । (३३।१)

कपालमालिनं रुद्रं भगनेत्रहरं हरम् ॥ (३३।२)

स हि देवो ऽत्यगाद् देवांस्तपसा विक्रमेण च । (३४।१)

तस्माच्छरणम् अभ्येष्ये गिरिशं शूलपाणिनम् ॥ (३४।२)