MBh, 15, 43
Select a line for its word-by-word analysis.
अदृष्ट्वा तु नृपः पुत्रान् दर्शनं प्रतिलब्धवान् । (१।२)
adṛṣṭvā tu nṛpaḥ putrān darśanaṃ pratilabdhavān |
ऋषिप्रसादात् पुत्राणां स्वरूपाणां कुरूद्वह ॥ (१।३)
ṛṣiprasādāt putrāṇāṃ svarūpāṇāṃ kurūdvaha ||
विदुरश्च महाप्राज्ञो ययौ सिद्धिं तपोबलात् । (३।१)
viduraśca mahāprājño yayau siddhiṃ tapobalāt |
धृतराष्ट्रः समासाद्य व्यासं चापि तपस्विनम् ॥ (३।२)
dhṛtarāṣṭraḥ samāsādya vyāsaṃ cāpi tapasvinam ||
तद् रूपवेषवयसं श्रद्दध्यां सर्वम् एव ते ॥ (४।३)
tad rūpaveṣavayasaṃ śraddadhyāṃ sarvam eva te ||
प्रियं मे स्यात् कृतार्थश्च स्याम् अहं कृतनिश्चयः । (५।१)
priyaṃ me syāt kṛtārthaśca syām ahaṃ kṛtaniścayaḥ |
प्रसादाद् ऋषिपुत्रस्य मम कामः समृध्यताम् ॥ (५।२)
prasādād ṛṣiputrasya mama kāmaḥ samṛdhyatām ||
इत्युक्तवचने तस्मिन्नृपे व्यासः प्रतापवान् । (६।२)
ityuktavacane tasminnṛpe vyāsaḥ pratāpavān |
शमीकं च महात्मानं पुत्रं तं चास्य शृङ्गिणम् । (८।१)
śamīkaṃ ca mahātmānaṃ putraṃ taṃ cāsya śṛṅgiṇam |
अमात्या ये बभूवुश्च राज्ञस्तांश्च ददर्श ह ॥ (८।२)
amātyā ye babhūvuśca rājñastāṃśca dadarśa ha ||
पितरं स्नापयामास स्वयं सस्नौ च पार्थिवः ॥ (९।२)
pitaraṃ snāpayāmāsa svayaṃ sasnau ca pārthivaḥ ||
स्नात्वा च भरतश्रेष्ठः सो ऽऽस्तीकम् इदम् अब्रवीत् । (१०।१)
snātvā ca bharataśreṣṭhaḥ so ''stīkam idam abravīt |
आस्तीक विविधाश्चर्यो यज्ञो ऽयम् इति मे मतिः । (११।१)
āstīka vividhāścaryo yajño 'yam iti me matiḥ |
यद् अद्यायं पिता प्राप्तो मम शोकप्रणाशनः ॥ (११।२)
yad adyāyaṃ pitā prāpto mama śokapraṇāśanaḥ ||
यज्ञे कुरुकुलश्रेष्ठ तस्य लोकावुभौ जितौ ॥ (१२।३)
yajñe kurukulaśreṣṭha tasya lokāvubhau jitau ||
श्रुतं विचित्रम् आख्यानं त्वया पाण्डवनन्दन । (१३।१)
śrutaṃ vicitram ākhyānaṃ tvayā pāṇḍavanandana |
सर्पाश्च भस्मसान्नीता गताश्च पदवीं पितुः ॥ (१३।२)
sarpāśca bhasmasānnītā gatāśca padavīṃ pituḥ ||
कथंचित् तक्षको मुक्तः सत्यत्वात् तव पार्थिव । (१४।१)
kathaṃcit takṣako muktaḥ satyatvāt tava pārthiva |
ऋषयः पूजिताः सर्वे गतिं दृष्ट्वा महात्मनः ॥ (१४।२)
ṛṣayaḥ pūjitāḥ sarve gatiṃ dṛṣṭvā mahātmanaḥ ||
प्राप्तः सुविपुलो धर्मः श्रुत्वा पापविनाशनम् । (१५।१)
prāptaḥ suvipulo dharmaḥ śrutvā pāpavināśanam |
ये च पक्षधरा धर्मे सद्वृत्तरुचयश्च ये । (१६।१)
ye ca pakṣadharā dharme sadvṛttarucayaśca ye |
यान् दृष्ट्वा हीयते पापं तेभ्यः कार्या नमस्क्रियाः ॥ (१६।२)
yān dṛṣṭvā hīyate pāpaṃ tebhyaḥ kāryā namaskriyāḥ ||
एतच्छ्रुत्वा द्विजश्रेष्ठात् स राजा जनमेजयः । (१७।२)
etacchrutvā dvijaśreṣṭhāt sa rājā janamejayaḥ |
पप्रच्छ तम् ऋषिं चापि वैशंपायनम् अच्युतम् । (१८।१)
papraccha tam ṛṣiṃ cāpi vaiśaṃpāyanam acyutam |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.