युधिष्ठिर उवाच । (१।१)

श्रुतं मे भवतो वाक्यम् अन्नदानस्य यो विधिः । (१।२)

नक्षत्रयोगस्येदानीं दानकल्पं ब्रवीहि मे ॥ (१।३)

भीष्म उवाच । (२।१)

अत्राप्युदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् । (२।२)

देवक्याश्चैव संवादं देवर्षेर् नारदस्य च ॥ (२।३)

द्वारकाम् अनुसंप्राप्तं नारदं देवदर्शनम् । (३।१)

पप्रच्छैनं ततः प्रश्नं देवकी धर्मदर्शिनी ॥ (३।२)

तस्याः संपृच्छमानाया देवर्षिर् नारदस्तदा । (४।१)

आचष्ट विधिवत् सर्वं यत् तच्छृणु विशां पते ॥ (४।२)

नारद उवाच । (५।१)

कृत्तिकासु महाभागे पायसेन ससर्पिषा । (५।२)

संतर्प्य ब्राह्मणान् साधूंल् लोकान् आप्नोत्यनुत्तमान् ॥ (५।३)

रोहिण्यां प्रथितैर् मांसैर् माषैर् अन्नेन सर्पिषा । (६।१)

पयो ऽनुपानं दातव्यम् आनृण्यार्थं द्विजातये ॥ (६।२)

दोग्ध्रीं दत्त्वा सवत्सां तु नक्षत्रे सोमदैवते । (७।१)

गच्छन्ति मानुषाल् लोकात् स्वर्गलोकम् अनुत्तमम् ॥ (७।२)

आर्द्रायां कृसरं दत्त्वा तैलमिश्रम् उपोषितः । (८।१)

नरस्तरति दुर्गाणि क्षुरधारांश्च पर्वतान् ॥ (८।२)

अपूपान् पुनर्वसौ दत्त्वा तथैवान्नानि शोभने । (९।१)

यशस्वी रूपसम्पन्नो बह्वन्ने जायते कुले ॥ (९।२)

पुष्ये तु कनकं दत्त्वा कृतं चाकृतम् एव च । (१०।१)

अनालोकेषु लोकेषु सोमवत् स विराजते ॥ (१०।२)

आश्लेषायां तु यो रूप्यम् ऋषभं वा प्रयच्छति । (११।१)

स सर्वभयनिर्मुक्तः शात्रवान् अधितिष्ठति ॥ (११।२)

मघासु तिलपूर्णानि वर्धमानानि मानवः । (१२।१)

प्रदाय पुत्रपशुमान् इह प्रेत्य च मोदते ॥ (१२।२)

फल्गुनीपूर्वसमये ब्राह्मणानाम् उपोषितः । (१३।१)

भक्षान् फाणितसंयुक्तान् दत्त्वा सौभाग्यम् ऋच्छति ॥ (१३।२)

घृतक्षीरसमायुक्तं विधिवत् षष्टिकौदनम् । (१४।१)

उत्तराविषये दत्त्वा स्वर्गलोके महीयते ॥ (१४।२)

यद् यत् प्रदीयते दानम् उत्तराविषये नरैः । (१५।१)

महाफलम् अनन्तं च भवतीति विनिश्चयः ॥ (१५।२)

हस्ते हस्तिरथं दत्त्वा चतुर्युक्तम् उपोषितः । (१६।१)

प्राप्नोति परमांल् लोकान् पुण्यकामसमन्वितान् ॥ (१६।२)

चित्रायाम् ऋषभं दत्त्वा पुण्यान् गन्धांश्च भारत । (१७।१)

चरत्यप्सरसां लोके रमते नन्दने तथा ॥ (१७।२)

स्वातावथ धनं दत्त्वा यद् इष्टतमम् आत्मनः । (१८।१)

प्राप्नोति लोकान् स शुभान् इह चैव महद् यशः ॥ (१८।२)

विशाखायाम् अनड्वाहं धेनुं दत्त्वा च दुग्धदाम् । (१९।१)

सप्रासङ्गं च शकटं सधान्यं वस्त्रसंयुतम् ॥ (१९।२)

पितॄन् देवांश्च प्रीणाति प्रेत्य चानन्त्यम् अश्नुते । (२०।१)

न च दुर्गाण्यवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ (२०।२)

दत्त्वा यथोक्तं विप्रेभ्यो वृत्तिम् इष्टां स विन्दति । (२१।१)

नरकादींश्च संक्लेशान्नाप्नोतीति विनिश्चयः ॥ (२१।२)

अनुराधासु प्रावारं वस्त्रान्तरम् उपोषितः । (२२।१)

दत्त्वा युगशतं चापि नरः स्वर्गे महीयते ॥ (२२।२)

कालशाकं तु विप्रेभ्यो दत्त्वा मर्त्यः समूलकम् । (२३।१)

ज्येष्ठायाम् ऋद्धिम् इष्टां वै गतिम् इष्टां च विन्दति ॥ (२३।२)

मूले मूलफलं दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यः समाहितः । (२४।१)

पितॄन् प्रीणयते चापि गतिम् इष्टां च गच्छति ॥ (२४।२)

अथ पूर्वास्वषाढासु दधिपात्राण्युपोषितः । (२५।१)

कुलवृत्तोपसंपन्ने ब्राह्मणे वेदपारगे । (२५।२)

प्रदाय जायते प्रेत्य कुले सुबहुगोकुले ॥ (२५।३)

उदमन्थं ससर्पिष्कं प्रभूतमधुफाणितम् । (२६।१)

दत्त्वोत्तरास्वषाढासु सर्वकामान् अवाप्नुयात् ॥ (२६।२)

दुग्धं त्वभिजिते योगे दत्त्वा मधुघृताप्लुतम् । (२७।१)

धर्मनित्यो मनीषिभ्यः स्वर्गलोके महीयते ॥ (२७।२)

श्रवणे कम्बलं दत्त्वा वस्त्रान्तरितम् एव च । (२८।१)

श्वेतेन याति यानेन सर्वलोकान् असंवृतान् ॥ (२८।२)

गोप्रयुक्तं धनिष्ठासु यानं दत्त्वा समाहितः । (२९।१)

वस्त्ररश्मिधरं सद्यः प्रेत्य राज्यं प्रपद्यते ॥ (२९।२)

गन्धाञ् शतभिषग्योगे दत्त्वा सागुरुचन्दनान् । (३०।१)

प्राप्नोत्यप्सरसां लोकान् प्रेत्य गन्धांश्च शाश्वतान् ॥ (३०।२)

पूर्वभाद्रपदायोगे राजमाषान् प्रदाय तु । (३१।१)

सर्वभक्षफलोपेतः स वै प्रेत्य सुखी भवेत् ॥ (३१।२)

औरभ्रम् उत्तरायोगे यस्तु मांसं प्रयच्छति । (३२।१)

स पितॄन् प्रीणयति वै प्रेत्य चानन्त्यम् अश्नुते ॥ (३२।२)

कांस्योपदोहनां धेनुं रेवत्यां यः प्रयच्छति । (३३।१)

सा प्रेत्य कामान् आदाय दातारम् उपतिष्ठति ॥ (३३।२)

रथम् अश्वसमायुक्तं दत्त्वाश्विन्यां नरोत्तमः । (३४।१)

हस्त्यश्वरथसम्पन्ने वर्चस्वी जायते कुले ॥ (३४।२)

भरणीषु द्विजातिभ्यस्तिलधेनुं प्रदाय वै । (३५।१)

गाः सुप्रभूताः प्राप्नोति नरः प्रेत्य यशस्तथा ॥ (३५।२)

भीष्म उवाच । (३६।१)

इत्येष लक्षणोद्देशः प्रोक्तो नक्षत्रयोगतः । (३६।२)

देवक्या नारदेनेह सा स्नुषाभ्यो ऽब्रवीद् इदम् ॥ (३६।३)