धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

तथा क्रुद्धः किम् अकरोद् भगदत्तस्य पाण्डवः । (१।२)

प्राग्ज्योतिषो वा पार्थस्य तन्मे शंस यथातथम् ॥ (१।३)

संजय उवाच । (२।१)

प्राग्ज्योतिषेण संसक्तावुभौ दाशार्हपाण्डवौ । (२।२)

मृत्योर् इवान्तिकं प्राप्तौ सर्वभूतानि मेनिरे ॥ (२।३)

तथा हि शरवर्षाणि पातयत्यनिशं प्रभो । (३।१)

भगदत्तो गजस्कन्धात् कृष्णयोः स्यन्दनस्थयोः ॥ (३।२)

अथ कार्ष्णायसैर् बाणैः पूर्णकार्मुकनिःसृतैः । (४।१)

अविध्यद् देवकीपुत्रं हेमपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ (४।२)

अग्निस्पर्शसमास्तीक्ष्णा भगदत्तेन चोदिताः । (५।१)

निर्भिद्य देवकीपुत्रं क्षितिं जग्मुः शरास्ततः ॥ (५।२)

तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा शरावापं निहत्य च । (६।१)

लाडयन्न् इव राजानं भगदत्तम् अयोधयत् ॥ (६।२)

सो ऽर्करश्मिनिभांस्तीक्ष्णांस्तोमरान् वै चतुर्दश । (७।१)

प्रेरयत् सव्यसाची तांस्त्रिधैकैकम् अथाछिनत् ॥ (७।२)

ततो नागस्य तद् वर्म व्यधमत् पाकशासनिः । (८।१)

शरजालेन स बभौ व्यभ्रः पर्वतराड् इव ॥ (८।२)

ततः प्राग्ज्योतिषः शक्तिं हेमदण्डाम् अयस्मयीम् । (९।१)

व्यसृजद् वासुदेवाय द्विधा ताम् अर्जुनो ऽछिनत् ॥ (९।२)

ततश्छत्रं ध्वजं चैव छित्त्वा राज्ञो ऽर्जुनः शरैः । (१०।१)

विव्याध दशभिस्तूर्णम् उत्स्मयन् पर्वताधिपम् ॥ (१०।२)

सो ऽतिविद्धो ऽर्जुनशरैः सुपुङ्खैः कङ्कपत्रिभिः । (११।१)

भगदत्तस्ततः क्रुद्धः पाण्डवस्य महात्मनः ॥ (११।२)

व्यसृजत् तोमरान्मूर्ध्नि श्वेताश्वस्योन्ननाद च । (१२।१)

तैर् अर्जुनस्य समरे किरीटं परिवर्तितम् ॥ (१२।२)

परिवृत्तं किरीटं तं यमयन्न् एव फल्गुनः । (१३।१)

सुदृष्टः क्रियतां लोक इति राजानम् अब्रवीत् ॥ (१३।२)

एवम् उक्तस्तु संक्रुद्धः शरवर्षेण पाण्डवम् । (१४।१)

अभ्यवर्षत् सगोविन्दं धनुर् आदाय भास्वरम् ॥ (१४।२)

तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा तूणीरान् संनिकृत्य च । (१५।१)

त्वरमाणो द्विसप्तत्या सर्वमर्मस्वताडयत् ॥ (१५।२)

विद्धस्तथाप्यव्यथितो वैष्णवास्त्रम् उदीरयन् । (१६।१)

अभिमन्त्र्याङ्कुशं क्रुद्धो व्यसृजत् पाण्डवोरसि ॥ (१६।२)

विसृष्टं भगदत्तेन तद् अस्त्रं सर्वघातकम् । (१७।१)

उरसा प्रतिजग्राह पार्थं संछाद्य केशवः ॥ (१७।२)

वैजयन्त्यभवन्माला तद् अस्त्रं केशवोरसि । (१८।१)

ततो ऽर्जुनः क्लान्तमनाः केशवं प्रत्यभाषत ॥ (१८।२)

अयुध्यमानस्तुरगान् संयन्तास्मि जनार्दन । (१९।१)

इत्युक्त्वा पुण्डरीकाक्ष प्रतिज्ञां स्वां न रक्षसि ॥ (१९।२)

यद्यहं व्यसनी वा स्याम् अशक्तो वा निवारणे । (२०।१)

ततस्त्वयैवं कार्यं स्यान्न तु कार्यं मयि स्थिते ॥ (२०।२)

सबाणः सधनुश्चाहं ससुरासुरमानवान् । (२१।१)

शक्तो लोकान् इमाञ् जेतुं तच्चापि विदितं तव ॥ (२१।२)

ततो ऽर्जुनं वासुदेवः प्रत्युवाचार्थवद् वचः । (२२।१)

शृणु गुह्यम् इदं पार्थ यथा वृत्तं पुरानघ ॥ (२२।२)

चतुर्मूर्तिर् अहं शश्वल् लोकत्राणार्थम् उद्यतः । (२३।१)

आत्मानं प्रविभज्येह लोकानां हितम् आदधे ॥ (२३।२)

एका मूर्तिस्तपश्चर्यां कुरुते मे भुवि स्थिता । (२४।१)

अपरा पश्यति जगत् कुर्वाणं साध्वसाधुनी ॥ (२४।२)

अपरा कुरुते कर्म मानुषं लोकम् आश्रिता । (२५।१)

शेते चतुर्थी त्वपरा निद्रां वर्षसहस्रिकाम् ॥ (२५।२)

यासौ वर्षसहस्रान्ते मूर्तिर् उत्तिष्ठते मम । (२६।१)

वरार्हेभ्यो वराञ् श्रेष्ठांस्तस्मिन् काले ददाति सा ॥ (२६।२)

तं तु कालम् अनुप्राप्तं विदित्वा पृथिवी तदा । (२७।१)

प्रायाचत वरं यं मां नरकार्थाय तं शृणु ॥ (२७।२)

देवानाम् असुराणां च अवध्यस्तनयो ऽस्तु मे । (२८।१)

उपेतो वैष्णवास्त्रेण तन्मे त्वं दातुम् अर्हसि ॥ (२८।२)

एवं वरम् अहं श्रुत्वा जगत्यास्तनये तदा । (२९।१)

अमोघम् अस्त्रम् अददं वैष्णवं तद् अहं पुरा ॥ (२९।२)

अवोचं चैतद् अस्त्रं वै ह्यमोघं भवतु क्षमे । (३०।१)

नरकस्याभिरक्षार्थं नैनं कश्चिद् वधिष्यति ॥ (३०।२)

अनेनास्त्रेण ते गुप्तः सुतः परबलार्दनः । (३१।१)

भविष्यति दुराधर्षः सर्वलोकेषु सर्वदा ॥ (३१।२)

तथेत्युक्त्वा गता देवी कृतकामा मनस्विनी । (३२।१)

स चाप्यासीद् दुराधर्षो नरकः शत्रुतापनः ॥ (३२।२)

तस्मात् प्राग्ज्योतिषं प्राप्तं तद् अस्त्रं पार्थ मामकम् । (३३।१)

नास्यावध्यो ऽस्ति लोकेषु सेन्द्ररुद्रेषु मारिष ॥ (३३।२)

तन्मया त्वत्कृतेनैतद् अन्यथा व्यपनाशितम् । (३४।१)

वियुक्तं परमास्त्रेण जहि पार्थ महासुरम् ॥ (३४।२)

वैरिणं युधि दुर्धर्षं भगदत्तं सुरद्विषम् । (३५।१)

यथाहं जघ्निवान् पूर्वं हितार्थं नरकं तथा ॥ (३५।२)

एवम् उक्तस्ततः पार्थः केशवेन महात्मना । (३६।१)

भगदत्तं शितैर् बाणैः सहसा समवाकिरत् ॥ (३६।२)

ततः पार्थो महाबाहुर् असंभ्रान्तो महामनाः । (३७।१)

कुम्भयोर् अन्तरे नागं नाराचेन समार्पयत् ॥ (३७।२)

समासाद्य तु तं नागं बाणो वज्र इवाचलम् । (३८।१)

अभ्यगात् सह पुङ्खेन वल्मीकम् इव पन्नगः ॥ (३८।२)

स तु विष्टभ्य गात्राणि दन्ताभ्याम् अवनिं ययौ । (३९।१)

नदन्न् आर्तस्वरं प्राणान् उत्ससर्ज महाद्विपः ॥ (३९।२)

ततश्चन्द्रार्धबिम्बेन शरेण नतपर्वणा । (४०।१)

बिभेद हृदयं राज्ञो भगदत्तस्य पाण्डवः ॥ (४०।२)

स भिन्नहृदयो राजा भगदत्तः किरीटिना । (४१।१)

शरासनं शरांश्चैव गतासुः प्रमुमोच ह ॥ (४१।२)

शिरसस्तस्य विभ्रष्टः पपात च वराङ्कुशः । (४२।१)

नालताडनविभ्रष्टं पलाशं नलिनाद् इव ॥ (४२।२)

स हेममाली तपनीयभाण्डात् पपात नागाद् गिरिसंनिकाशात् । (४३।१)

सुपुष्पितो मारुतवेगरुग्णो महीधराग्राद् इव कर्णिकारः ॥ (४३।२)

निहत्य तं नरपतिम् इन्द्रविक्रमं सखायम् इन्द्रस्य तथैन्द्रिर् आहवे । (४४।१)

ततो ऽपरांस्तव जयकाङ्क्षिणो नरान् बभञ्ज वायुर् बलवान् द्रुमान् इव ॥ (४४।२)