वैशंपायन उवाच । (१।१)

वासुदेवस्य तद् वाक्यम् अनुस्मृत्य युधिष्ठिरः । (१।२)

पुनः पप्रच्छ वार्ष्णेयं कथं मन्दो ऽब्रवीद् इदम् ॥ (१।३)

अस्मिन् अभ्यागते काले किं च नः क्षमम् अच्युत । (२।१)

कथं च वर्तमाना वै स्वधर्मान्न च्यवेमहि ॥ (२।२)

दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेः सौबलस्य च । (३।१)

वासुदेव मतज्ञो ऽसि मम सभ्रातृकस्य च ॥ (३।२)

विदुरस्यापि ते वाक्यं श्रुतं भीष्मस्य चोभयोः । (४।१)

कुन्त्याश्च विपुलप्रज्ञ प्रज्ञा कार्त्स्न्येन ते श्रुता ॥ (४।२)

सर्वम् एतद् अतिक्रम्य विचार्य च पुनः पुनः । (५।१)

यन्नः क्षमं महाबाहो तद् ब्रवीह्यविचारयन् ॥ (५।२)

श्रुत्वैतद् धर्मराजस्य धर्मार्थसहितं वचः । (६।१)

मेघदुन्दुभिनिर्घोषः कृष्णो वचनम् अब्रवीत् ॥ (६।२)

उक्तवान् अस्मि यद् वाक्यं धर्मार्थसहितं हितम् । (७।१)

न तु तन्निकृतिप्रज्ञे कौरव्ये प्रतितिष्ठति ॥ (७।२)

न च भीष्मस्य दुर्मेधाः शृणोति विदुरस्य वा । (८।१)

मम वा भाषितं किंचित् सर्वम् एवातिवर्तते ॥ (८।२)

न स कामयते धर्मं न स कामयते यशः । (९।१)

जितं स मन्यते सर्वं दुरात्मा कर्णम् आश्रितः ॥ (९।२)

बन्धम् आज्ञापयामास मम चापि सुयोधनः । (१०।१)

न च तं लब्धवान् कामं दुरात्मा शासनातिगः ॥ (१०।२)

न च भीष्मो न च द्रोणो युक्तं तत्राहतुर् वचः । (११।१)

सर्वे तम् अनुवर्तन्ते ऋते विदुरम् अच्युत ॥ (११।२)

शकुनिः सौबलश्चैव कर्णदुःशासनावपि । (१२।१)

त्वय्ययुक्तान्यभाषन्त मूढा मूढम् अमर्षणम् ॥ (१२।२)

किं च तेन मयोक्तेन यान्यभाषन्त कौरवाः । (१३।१)

संक्षेपेण दुरात्मासौ न युक्तं त्वयि वर्तते ॥ (१३।२)

न पार्थिवेषु सर्वेषु य इमे तव सैनिकाः । (१४।१)

यत् पापं यन्न कल्याणं सर्वं तस्मिन् प्रतिष्ठितम् ॥ (१४।२)

न चापि वयम् अत्यर्थं परित्यागेन कर्हिचित् । (१५।१)

कौरवैः शमम् इच्छामस्तत्र युद्धम् अनन्तरम् ॥ (१५।२)

तच्छ्रुत्वा पार्थिवाः सर्वे वासुदेवस्य भाषितम् । (१६।१)

अब्रुवन्तो मुखं राज्ञः समुदैक्षन्त भारत ॥ (१६।२)

युधिष्ठिरस्त्वभिप्रायम् उपलभ्य महीक्षिताम् । (१७।१)

योगम् आज्ञापयामास भीमार्जुनयमैः सह ॥ (१७।२)

ततः किलकिलाभूतम् अनीकं पाण्डवस्य ह । (१८।१)

आज्ञापिते तदा योगे समहृष्यन्त सैनिकाः ॥ (१८।२)

अवध्यानां वधं पश्यन् धर्मराजो युधिष्ठिरः । (१९।१)

निष्टनन् भीमसेनं च विजयं चेदम् अब्रवीत् ॥ (१९।२)

यदर्थं वनवासश्च प्राप्तं दुःखं च यन्मया । (२०।१)

सो ऽयम् अस्मान् उपैत्येव परो ऽनर्थः प्रयत्नतः ॥ (२०।२)

यस्मिन् यत्नः कृतो ऽस्माभिः स नो हीनः प्रयत्नतः । (२१।१)

अकृते तु प्रयत्ने ऽस्मान् उपावृत्तः कलिर् महान् ॥ (२१।२)

कथं ह्यवध्यैः संग्रामः कार्यः सह भविष्यति । (२२।१)

कथं हत्वा गुरून् वृद्धान् विजयो नो भविष्यति ॥ (२२।२)

तच्छ्रुत्वा धर्मराजस्य सव्यसाची परंतपः । (२३।१)

यद् उक्तं वासुदेवेन श्रावयामास तद् वचः ॥ (२३।२)

उक्तवान् देवकीपुत्रः कुन्त्याश्च विदुरस्य च । (२४।१)

वचनं तत् त्वया राजन्निखिलेनावधारितम् ॥ (२४।२)

न च तौ वक्ष्यतो ऽधर्मम् इति मे नैष्ठिकी मतिः । (२५।१)

न चापि युक्तं कौन्तेय निवर्तितुम् अयुध्यतः ॥ (२५।२)

तच्छ्रुत्वा वासुदेवो ऽपि सव्यसाचिवचस्तदा । (२६।१)

स्मयमानो ऽब्रवीत् पार्थम् एवम् एतद् इति ब्रुवन् ॥ (२६।२)

ततस्ते धृतसंकल्पा युद्धाय सहसैनिकाः । (२७।१)

पाण्डवेया महाराज तां रात्रिं सुखम् आवसन् ॥ (२७।२)