महाभारतMahābhārata

MBh, 15, 28

1959 of 1995 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

वनं गते कौरवेन्द्रे दुःखशोकसमाहताः । (१।२)

vanaṃ gate kauravendre duḥkhaśokasamāhatāḥ |

1.3१.३

बभूवुः पाण्डवा राजन्मातृशोकेन चार्दिताः ॥ (१।३)

babhūvuḥ pāṇḍavā rājanmātṛśokena cārditāḥ ||

2.1२.१

तथा पौरजनः सर्वः शोचन्न् आस्ते जनाधिपम् । (२।१)

tathā paurajanaḥ sarvaḥ śocann āste janādhipam |

2.2२.२

कुर्वाणाश्च कथास्तत्र ब्राह्मणा नृपतिं प्रति ॥ (२।२)

kurvāṇāśca kathāstatra brāhmaṇā nṛpatiṃ prati ||

3.1३.१

कथं नु राजा वृद्धः स वने वसति निर्जने । (३।१)

kathaṃ nu rājā vṛddhaḥ sa vane vasati nirjane |

3.2३.२

गान्धारी च महाभागा सा च कुन्ती पृथा कथम् ॥ (३।२)

gāndhārī ca mahābhāgā sā ca kuntī pṛthā katham ||

4.1४.१

सुखार्हः स हि राजर्षिर् न सुखं तन्महावनम् । (४।१)

sukhārhaḥ sa hi rājarṣir na sukhaṃ tanmahāvanam |

4.2४.२

किमवस्थः समासाद्य प्रज्ञाचक्षुर् हतात्मजः ॥ (४।२)

kimavasthaḥ samāsādya prajñācakṣur hatātmajaḥ ||

5.1५.१

सुदुष्करं कृतवती कुन्ती पुत्रान् अपश्यती । (५।१)

suduṣkaraṃ kṛtavatī kuntī putrān apaśyatī |

5.2५.२

राज्यश्रियं परित्यज्य वनवासम् अरोचयत् ॥ (५।२)

rājyaśriyaṃ parityajya vanavāsam arocayat ||

6.1६.१

विदुरः किमवस्थश्च भ्रातुः शुश्रूषुर् आत्मवान् । (६।१)

viduraḥ kimavasthaśca bhrātuḥ śuśrūṣur ātmavān |

6.2६.२

स च गावल्गणिर् धीमान् भर्तृपिण्डानुपालकः ॥ (६।२)

sa ca gāvalgaṇir dhīmān bhartṛpiṇḍānupālakaḥ ||

7.1७.१

आकुमारं च पौरास्ते चिन्ताशोकसमाहताः । (७।१)

ākumāraṃ ca paurāste cintāśokasamāhatāḥ |

7.2७.२

तत्र तत्र कथाश्चक्रुः समासाद्य परस्परम् ॥ (७।२)

tatra tatra kathāścakruḥ samāsādya parasparam ||

8.1८.१

पाण्डवाश्चैव ते सर्वे भृशं शोकपरायणाः । (८।१)

pāṇḍavāścaiva te sarve bhṛśaṃ śokaparāyaṇāḥ |

8.2८.२

शोचन्तो मातरं वृद्धाम् ऊषुर् नातिचिरं पुरे ॥ (८।२)

śocanto mātaraṃ vṛddhām ūṣur nāticiraṃ pure ||

9.1९.१

तथैव पितरं वृद्धं हतपुत्रं जनेश्वरम् । (९।१)

tathaiva pitaraṃ vṛddhaṃ hataputraṃ janeśvaram |

9.2९.२

गान्धारीं च महाभागां विदुरं च महामतिम् ॥ (९।२)

gāndhārīṃ ca mahābhāgāṃ viduraṃ ca mahāmatim ||

10.1१०.१

नैषां बभूव संप्रीतिस्तान् विचिन्तयतां तदा । (१०।१)

naiṣāṃ babhūva saṃprītistān vicintayatāṃ tadā |

10.2१०.२

न राज्ये न च नारीषु न वेदाध्ययने तथा ॥ (१०।२)

na rājye na ca nārīṣu na vedādhyayane tathā ||

11.1११.१

परं निर्वेदम् अगमंश्चिन्तयन्तो नराधिपम् । (११।१)

paraṃ nirvedam agamaṃścintayanto narādhipam |

11.2११.२

तच्च ज्ञातिवधं घोरं संस्मरन्तः पुनः पुनः ॥ (११।२)

tacca jñātivadhaṃ ghoraṃ saṃsmarantaḥ punaḥ punaḥ ||

12.1१२.१

अभिमन्योश्च बालस्य विनाशं रणमूर्धनि । (१२।१)

abhimanyośca bālasya vināśaṃ raṇamūrdhani |

12.2१२.२

कर्णस्य च महाबाहोः संग्रामेष्वपलायिनः ॥ (१२।२)

karṇasya ca mahābāhoḥ saṃgrāmeṣvapalāyinaḥ ||

13.1१३.१

तथैव द्रौपदेयानाम् अन्येषां सुहृदाम् अपि । (१३।१)

tathaiva draupadeyānām anyeṣāṃ suhṛdām api |

13.2१३.२

वधं संस्मृत्य ते वीरा नातिप्रमनसो ऽभवन् ॥ (१३।२)

vadhaṃ saṃsmṛtya te vīrā nātipramanaso 'bhavan ||

14.1१४.१

हतप्रवीरां पृथिवीं हतरत्नां च भारत । (१४।१)

hatapravīrāṃ pṛthivīṃ hataratnāṃ ca bhārata |

14.2१४.२

सदैव चिन्तयन्तस्ते न निद्राम् उपलेभिरे ॥ (१४।२)

sadaiva cintayantaste na nidrām upalebhire ||

15.1१५.१

द्रौपदी हतपुत्रा च सुभद्रा चैव भामिनी । (१५।१)

draupadī hataputrā ca subhadrā caiva bhāminī |

15.2१५.२

नातिप्रीतियुते देव्यौ तदास्ताम् अप्रहृष्टवत् ॥ (१५।२)

nātiprītiyute devyau tadāstām aprahṛṣṭavat ||

16.1१६.१

वैराट्यास्तु सुतं दृष्ट्वा पितरं ते परिक्षितम् । (१६।१)

vairāṭyāstu sutaṃ dṛṣṭvā pitaraṃ te parikṣitam |

16.2१६.२

धारयन्ति स्म ते प्राणांस्तव पूर्वपितामहाः ॥ (१६।२)

dhārayanti sma te prāṇāṃstava pūrvapitāmahāḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 15, 28

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit