MBh, 15, 28
Select a line for its word-by-word analysis.
तथा पौरजनः सर्वः शोचन्न् आस्ते जनाधिपम् । (२।१)
tathā paurajanaḥ sarvaḥ śocann āste janādhipam |
कुर्वाणाश्च कथास्तत्र ब्राह्मणा नृपतिं प्रति ॥ (२।२)
kurvāṇāśca kathāstatra brāhmaṇā nṛpatiṃ prati ||
गान्धारी च महाभागा सा च कुन्ती पृथा कथम् ॥ (३।२)
gāndhārī ca mahābhāgā sā ca kuntī pṛthā katham ||
सुखार्हः स हि राजर्षिर् न सुखं तन्महावनम् । (४।१)
sukhārhaḥ sa hi rājarṣir na sukhaṃ tanmahāvanam |
किमवस्थः समासाद्य प्रज्ञाचक्षुर् हतात्मजः ॥ (४।२)
kimavasthaḥ samāsādya prajñācakṣur hatātmajaḥ ||
विदुरः किमवस्थश्च भ्रातुः शुश्रूषुर् आत्मवान् । (६।१)
viduraḥ kimavasthaśca bhrātuḥ śuśrūṣur ātmavān |
स च गावल्गणिर् धीमान् भर्तृपिण्डानुपालकः ॥ (६।२)
sa ca gāvalgaṇir dhīmān bhartṛpiṇḍānupālakaḥ ||
तत्र तत्र कथाश्चक्रुः समासाद्य परस्परम् ॥ (७।२)
tatra tatra kathāścakruḥ samāsādya parasparam ||
शोचन्तो मातरं वृद्धाम् ऊषुर् नातिचिरं पुरे ॥ (८।२)
śocanto mātaraṃ vṛddhām ūṣur nāticiraṃ pure ||
नैषां बभूव संप्रीतिस्तान् विचिन्तयतां तदा । (१०।१)
naiṣāṃ babhūva saṃprītistān vicintayatāṃ tadā |
परं निर्वेदम् अगमंश्चिन्तयन्तो नराधिपम् । (११।१)
paraṃ nirvedam agamaṃścintayanto narādhipam |
तच्च ज्ञातिवधं घोरं संस्मरन्तः पुनः पुनः ॥ (११।२)
tacca jñātivadhaṃ ghoraṃ saṃsmarantaḥ punaḥ punaḥ ||
तथैव द्रौपदेयानाम् अन्येषां सुहृदाम् अपि । (१३।१)
tathaiva draupadeyānām anyeṣāṃ suhṛdām api |
वधं संस्मृत्य ते वीरा नातिप्रमनसो ऽभवन् ॥ (१३।२)
vadhaṃ saṃsmṛtya te vīrā nātipramanaso 'bhavan ||
सदैव चिन्तयन्तस्ते न निद्राम् उपलेभिरे ॥ (१४।२)
sadaiva cintayantaste na nidrām upalebhire ||
द्रौपदी हतपुत्रा च सुभद्रा चैव भामिनी । (१५।१)
draupadī hataputrā ca subhadrā caiva bhāminī |
नातिप्रीतियुते देव्यौ तदास्ताम् अप्रहृष्टवत् ॥ (१५।२)
nātiprītiyute devyau tadāstām aprahṛṣṭavat ||
वैराट्यास्तु सुतं दृष्ट्वा पितरं ते परिक्षितम् । (१६।१)
vairāṭyāstu sutaṃ dṛṣṭvā pitaraṃ te parikṣitam |
धारयन्ति स्म ते प्राणांस्तव पूर्वपितामहाः ॥ (१६।२)
dhārayanti sma te prāṇāṃstava pūrvapitāmahāḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.