वैशंपायन उवाच । (१।१)

ततो विराटं प्रथमं युधिष्ठिरो राजा सभायाम् उपविष्टम् आव्रजत् । (१।२)

वैडूर्यरूपान् प्रतिमुच्य काञ्चनान् अक्षान् स कक्षे परिगृह्य वाससा ॥ (१।३)

नराधिपो राष्ट्रपतिं यशस्विनं महायशाः कौरववंशवर्धनः । (२।१)

महानुभावो नरराजसत्कृतो दुरासदस्तीक्ष्णविषो यथोरगः ॥ (२।२)

बालेन रूपेण नरर्षभो महान् अथार्चिरूपेण यथामरस्तथा । (३।१)

महाभ्रजालैर् इव संवृतो रविर् यथानलो भस्मवृतश्च वीर्यवान् ॥ (३।२)

तम् आपतन्तं प्रसमीक्ष्य पाण्डवं विराटराड् इन्दुम् इवाभ्रसंवृतम् । (४।१)

मन्त्रिद्विजान् सूतमुखान् विशस्तथा ये चापि केचित् परिषत्समासते ॥ (४।२)

पप्रच्छ को ऽयं प्रथमं समेयिवान् अनेन यो ऽयं प्रसमीक्षते सभाम् ॥ (५।०)

न तु द्विजो ऽयं भविता नरोत्तमः पतिः पृथिव्या इति मे मनोगतम् । (६।१)

न चास्य दासो न रथो न कुण्डले समीपतो भ्राजति चायम् इन्द्रवत् ॥ (६।२)

शरीरलिङ्गैर् उपसूचितो ह्ययं मूर्धाभिषिक्तो ऽयम् इतीव मानसम् । (७।१)

समीपम् आयाति च मे गतव्यथो यथा गजस्तामरसीं मदोत्कटः ॥ (७।२)

वितर्कयन्तं तु नरर्षभस्तदा युधिष्ठिरो ऽभ्येत्य विराटम् अब्रवीत् । (८।१)

सम्राड् विजानात्विह जीवितार्थिनं विनष्टसर्वस्वम् उपागतं द्विजम् ॥ (८।२)

इहाहम् इच्छामि तवानघान्तिके वस्तुं यथा कामचरस्तथा विभो । (९।१)

तम् अब्रवीत् स्वागतम् इत्यनन्तरं राजा प्रहृष्टः प्रतिसंगृहाण च ॥ (९।२)

कामेन ताताभिवदाम्यहं त्वां कस्यासि राज्ञो विषयाद् इहागतः । (१०।१)

गोत्रं च नामापि च शंस तत्त्वतः किं चापि शिल्पं तव विद्यते कृतम् ॥ (१०।२)

युधिष्ठिर उवाच । (११।१)

युधिष्ठिरस्यासम् अहं पुरा सखा वैयाघ्रपद्यः पुनर् अस्मि ब्राह्मणः । (११।२)

अक्षान् प्रवप्तुं कुशलो ऽस्मि देविता कङ्केति नाम्नास्मि विराट विश्रुतः ॥ (११।३)

विराट उवाच । (१२।१)

ददामि ते हन्त वरं यम् इच्छसि प्रशाधि मत्स्यान् वशगो ह्यहं तव । (१२।२)

प्रिया हि धूर्ता मम देविनः सदा भवांश्च देवोपम राज्यम् अर्हति ॥ (१२।३)

युधिष्ठिर उवाच । (१३।१)

आप्तो विवादः परमो विशां पते न विद्यते किंचन मत्स्य हीनतः । (१३।२)

न मे जितः कश्चन धारयेद् धनं वरो ममैषो ऽस्तु तव प्रसादतः ॥ (१३।३)

विराट उवाच । (१४।१)

हन्याम् अवध्यं यदि ते ऽप्रियं चरेत् प्रव्राजयेयं विषयाद् द्विजांस्तथा । (१४।२)

शृण्वन्तु मे जानपदाः समागताः कङ्को यथाहं विषये प्रभुस्तथा ॥ (१४।३)

समानयानो भवितासि मे सखा प्रभूतवस्त्रो बहुपानभोजनः । (१५।१)

पश्येस्त्वम् अन्तश्च बहिश्च सर्वदा कृतं च ते द्वारम् अपावृतं मया ॥ (१५।२)

ये त्वानुवादेयुर् अवृत्तिकर्शिता ब्रूयाश्च तेषां वचनेन मे सदा । (१६।१)

दास्यामि सर्वं तद् अहं न संशयो न ते भयं विद्यति संनिधौ मम । (१६।२)

वैशंपायन उवाच । (१६।३)

एवं स लब्ध्वा तु वरं समागमं विराटराजेन नरर्षभस्तदा । (१६।४)

उवास वीरः परमार्चितः सुखी न चापि कश्चिच्चरितं बुबोध तत् ॥ (१६।५)