MBh, 5, 63
Select a line for its word-by-word analysis.
दुर्योधन विजानीहि यत् त्वां वक्ष्यामि पुत्रक । (१।२)
duryodhana vijānīhi yat tvāṃ vakṣyāmi putraka |
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणां यत् तेजः प्रमिमीषसि । (२।१)
pañcānāṃ pāṇḍuputrāṇāṃ yat tejaḥ pramimīṣasi |
युधिष्ठिरं हि कौन्तेयं परं धर्मम् इहास्थितम् । (३।१)
yudhiṣṭhiraṃ hi kaunteyaṃ paraṃ dharmam ihāsthitam |
परां गतिम् असंप्रेक्ष्य न त्वं वेत्तुम् इहार्हसि ॥ (३।२)
parāṃ gatim asaṃprekṣya na tvaṃ vettum ihārhasi ||
सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठं मेरुं शिखरिणाम् इव । (५।१)
sarvaśastrabhṛtāṃ śreṣṭhaṃ meruṃ śikhariṇām iva |
युधि गाण्डीवधन्वानं को नु युध्येत बुद्धिमान् ॥ (५।२)
yudhi gāṇḍīvadhanvānaṃ ko nu yudhyeta buddhimān ||
धृष्टद्युम्नश्च पाञ्चाल्यः कम् इवाद्य न शातयेत् । (६।१)
dhṛṣṭadyumnaśca pāñcālyaḥ kam ivādya na śātayet |
शत्रुमध्ये शरान्मुञ्चन् देवराड् अशनीम् इव ॥ (६।२)
śatrumadhye śarānmuñcan devarāḍ aśanīm iva ||
सात्यकिश्चापि दुर्धर्षः संमतो ऽन्धकवृष्णिषु । (७।१)
sātyakiścāpi durdharṣaḥ saṃmato 'ndhakavṛṣṇiṣu |
यः पुनः प्रतिमानेन त्रींल् लोकान् अतिरिच्यते । (८।१)
yaḥ punaḥ pratimānena trīṃl lokān atiricyate |
तं कृष्णं पुण्डरीकाक्षं को नु युध्येत बुद्धिमान् ॥ (८।२)
taṃ kṛṣṇaṃ puṇḍarīkākṣaṃ ko nu yudhyeta buddhimān ||
वासुदेवो ऽपि दुर्धर्षो यतात्मा यत्र पाण्डवः । (१०।१)
vāsudevo 'pi durdharṣo yatātmā yatra pāṇḍavaḥ |
अविषह्यं पृथिव्यापि तद् बलं यत्र केशवः ॥ (१०।२)
aviṣahyaṃ pṛthivyāpi tad balaṃ yatra keśavaḥ ||
तिष्ठ तात सतां वाक्ये सुहृदाम् अर्थवादिनाम् । (११।१)
tiṣṭha tāta satāṃ vākye suhṛdām arthavādinām |
वृद्धं शांतनवं भीष्मं तितिक्षस्व पितामहम् ॥ (११।२)
vṛddhaṃ śāṃtanavaṃ bhīṣmaṃ titikṣasva pitāmaham ||
मां च ब्रुवाणं शुश्रूष कुरूणाम् अर्थवादिनम् । (१२।१)
māṃ ca bruvāṇaṃ śuśrūṣa kurūṇām arthavādinam |
द्रोणं कृपं विकर्णं च महाराजं च बाह्लिकम् ॥ (१२।२)
droṇaṃ kṛpaṃ vikarṇaṃ ca mahārājaṃ ca bāhlikam ||
एते ह्यपि यथैवाहं मन्तुम् अर्हसि तांस्तथा । (१३।१)
ete hyapi yathaivāhaṃ mantum arhasi tāṃstathā |
सर्वे धर्मविदो ह्येते तुल्यस्नेहाश्च भारत ॥ (१३।२)
sarve dharmavido hyete tulyasnehāśca bhārata ||
यत् तद् विराटनगरे सह भ्रातृभिर् अग्रतः । (१४।१)
yat tad virāṭanagare saha bhrātṛbhir agrataḥ |
उत्सृज्य गाः सुसंत्रस्तं बलं ते समशीर्यत ॥ (१४।२)
utsṛjya gāḥ susaṃtrastaṃ balaṃ te samaśīryata ||
यच्चैव तस्मिन्नगरे श्रूयते महद् अद्भुतम् । (१५।१)
yaccaiva tasminnagare śrūyate mahad adbhutam |
एकस्य च बहूनां च पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ (१५।२)
ekasya ca bahūnāṃ ca paryāptaṃ tannidarśanam ||
अर्जुनस्तत् तथाकार्षीत् किं पुनः सर्व एव ते । (१६।१)
arjunastat tathākārṣīt kiṃ punaḥ sarva eva te |
सभ्रातॄन् अभिजानीहि वृत्त्या च प्रतिपादय ॥ (१६।२)
sabhrātṝn abhijānīhi vṛttyā ca pratipādaya ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.