महाभारतMahābhārata

MBh, 5, 63

727 of 1995 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

dhṛtarāṣṭra uvāca

1.2१.२

दुर्योधन विजानीहि यत् त्वां वक्ष्यामि पुत्रक । (१।२)

duryodhana vijānīhi yat tvāṃ vakṣyāmi putraka |

1.3१.३

उत्पथं मन्यसे मार्गम् अनभिज्ञ इवाध्वगः ॥ (१।३)

utpathaṃ manyase mārgam anabhijña ivādhvagaḥ ||

2.1२.१

पञ्चानां पाण्डुपुत्राणां यत् तेजः प्रमिमीषसि । (२।१)

pañcānāṃ pāṇḍuputrāṇāṃ yat tejaḥ pramimīṣasi |

2.2२.२

पञ्चानाम् इव भूतानां महतां सुमहात्मनाम् ॥ (२।२)

pañcānām iva bhūtānāṃ mahatāṃ sumahātmanām ||

3.1३.१

युधिष्ठिरं हि कौन्तेयं परं धर्मम् इहास्थितम् । (३।१)

yudhiṣṭhiraṃ hi kaunteyaṃ paraṃ dharmam ihāsthitam |

3.2३.२

परां गतिम् असंप्रेक्ष्य न त्वं वेत्तुम् इहार्हसि ॥ (३।२)

parāṃ gatim asaṃprekṣya na tvaṃ vettum ihārhasi ||

4.1४.१

भीमसेनं च कौन्तेयं यस्य नास्ति समो बले । (४।१)

bhīmasenaṃ ca kaunteyaṃ yasya nāsti samo bale |

4.2४.२

रणान्तकं तर्कयसे महावातम् इव द्रुमः ॥ (४।२)

raṇāntakaṃ tarkayase mahāvātam iva drumaḥ ||

5.1५.१

सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठं मेरुं शिखरिणाम् इव । (५।१)

sarvaśastrabhṛtāṃ śreṣṭhaṃ meruṃ śikhariṇām iva |

5.2५.२

युधि गाण्डीवधन्वानं को नु युध्येत बुद्धिमान् ॥ (५।२)

yudhi gāṇḍīvadhanvānaṃ ko nu yudhyeta buddhimān ||

6.1६.१

धृष्टद्युम्नश्च पाञ्चाल्यः कम् इवाद्य न शातयेत् । (६।१)

dhṛṣṭadyumnaśca pāñcālyaḥ kam ivādya na śātayet |

6.2६.२

शत्रुमध्ये शरान्मुञ्चन् देवराड् अशनीम् इव ॥ (६।२)

śatrumadhye śarānmuñcan devarāḍ aśanīm iva ||

7.1७.१

सात्यकिश्चापि दुर्धर्षः संमतो ऽन्धकवृष्णिषु । (७।१)

sātyakiścāpi durdharṣaḥ saṃmato 'ndhakavṛṣṇiṣu |

7.2७.२

ध्वंसयिष्यति ते सेनां पाण्डवेयहिते रतः ॥ (७।२)

dhvaṃsayiṣyati te senāṃ pāṇḍaveyahite rataḥ ||

8.1८.१

यः पुनः प्रतिमानेन त्रींल् लोकान् अतिरिच्यते । (८।१)

yaḥ punaḥ pratimānena trīṃl lokān atiricyate |

8.2८.२

तं कृष्णं पुण्डरीकाक्षं को नु युध्येत बुद्धिमान् ॥ (८।२)

taṃ kṛṣṇaṃ puṇḍarīkākṣaṃ ko nu yudhyeta buddhimān ||

9.1९.१

एकतो ह्यस्य दाराश्च ज्ञातयश्च सबान्धवाः । (९।१)

ekato hyasya dārāśca jñātayaśca sabāndhavāḥ |

9.2९.२

आत्मा च पृथिवी चेयम् एकतश्च धनंजयः ॥ (९।२)

ātmā ca pṛthivī ceyam ekataśca dhanaṃjayaḥ ||

10.1१०.१

वासुदेवो ऽपि दुर्धर्षो यतात्मा यत्र पाण्डवः । (१०।१)

vāsudevo 'pi durdharṣo yatātmā yatra pāṇḍavaḥ |

10.2१०.२

अविषह्यं पृथिव्यापि तद् बलं यत्र केशवः ॥ (१०।२)

aviṣahyaṃ pṛthivyāpi tad balaṃ yatra keśavaḥ ||

11.1११.१

तिष्ठ तात सतां वाक्ये सुहृदाम् अर्थवादिनाम् । (११।१)

tiṣṭha tāta satāṃ vākye suhṛdām arthavādinām |

11.2११.२

वृद्धं शांतनवं भीष्मं तितिक्षस्व पितामहम् ॥ (११।२)

vṛddhaṃ śāṃtanavaṃ bhīṣmaṃ titikṣasva pitāmaham ||

12.1१२.१

मां च ब्रुवाणं शुश्रूष कुरूणाम् अर्थवादिनम् । (१२।१)

māṃ ca bruvāṇaṃ śuśrūṣa kurūṇām arthavādinam |

12.2१२.२

द्रोणं कृपं विकर्णं च महाराजं च बाह्लिकम् ॥ (१२।२)

droṇaṃ kṛpaṃ vikarṇaṃ ca mahārājaṃ ca bāhlikam ||

13.1१३.१

एते ह्यपि यथैवाहं मन्तुम् अर्हसि तांस्तथा । (१३।१)

ete hyapi yathaivāhaṃ mantum arhasi tāṃstathā |

13.2१३.२

सर्वे धर्मविदो ह्येते तुल्यस्नेहाश्च भारत ॥ (१३।२)

sarve dharmavido hyete tulyasnehāśca bhārata ||

14.1१४.१

यत् तद् विराटनगरे सह भ्रातृभिर् अग्रतः । (१४।१)

yat tad virāṭanagare saha bhrātṛbhir agrataḥ |

14.2१४.२

उत्सृज्य गाः सुसंत्रस्तं बलं ते समशीर्यत ॥ (१४।२)

utsṛjya gāḥ susaṃtrastaṃ balaṃ te samaśīryata ||

15.1१५.१

यच्चैव तस्मिन्नगरे श्रूयते महद् अद्भुतम् । (१५।१)

yaccaiva tasminnagare śrūyate mahad adbhutam |

15.2१५.२

एकस्य च बहूनां च पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ (१५।२)

ekasya ca bahūnāṃ ca paryāptaṃ tannidarśanam ||

16.1१६.१

अर्जुनस्तत् तथाकार्षीत् किं पुनः सर्व एव ते । (१६।१)

arjunastat tathākārṣīt kiṃ punaḥ sarva eva te |

16.2१६.२

सभ्रातॄन् अभिजानीहि वृत्त्या च प्रतिपादय ॥ (१६।२)

sabhrātṝn abhijānīhi vṛttyā ca pratipādaya ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 5, 63

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit