MBh, 14, 66
Select a line for its word-by-word analysis.
उत्थितायां पृथायां तु सुभद्रा भ्रातरं तदा । (१।२)
utthitāyāṃ pṛthāyāṃ tu subhadrā bhrātaraṃ tadā |
दृष्ट्वा चुक्रोश दुःखार्ता वचनं चेदम् अब्रवीत् ॥ (१।३)
dṛṣṭvā cukrośa duḥkhārtā vacanaṃ cedam abravīt ||
पुण्डरीकाक्ष पश्यस्व पौत्रं पार्थस्य धीमतः । (२।१)
puṇḍarīkākṣa paśyasva pautraṃ pārthasya dhīmataḥ |
यन्न पश्यामि दुर्धर्ष मम पुत्रसुतं विभो ॥ (४।२)
yanna paśyāmi durdharṣa mama putrasutaṃ vibho ||
किं नु वक्ष्यति धर्मात्मा धर्मराजो युधिष्ठिरः । (५।१)
kiṃ nu vakṣyati dharmātmā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ |
भीमसेनार्जुनौ चापि माद्रवत्याः सुतौ च तौ ॥ (५।२)
bhīmasenārjunau cāpi mādravatyāḥ sutau ca tau ||
अभिमन्युः प्रियः कृष्ण पितॄणां नात्र संशयः । (७।१)
abhimanyuḥ priyaḥ kṛṣṇa pitṝṇāṃ nātra saṃśayaḥ |
ते श्रुत्वा किं नु वक्ष्यन्ति द्रोणपुत्रास्त्रनिर्जिताः ॥ (७।२)
te śrutvā kiṃ nu vakṣyanti droṇaputrāstranirjitāḥ ||
भवितातः परं दुःखं किं नु मन्ये जनार्दन । (८।१)
bhavitātaḥ paraṃ duḥkhaṃ kiṃ nu manye janārdana |
अभिमन्योः सुतात् कृष्ण मृताज्जाताद् अरिंदम ॥ (८।२)
abhimanyoḥ sutāt kṛṣṇa mṛtājjātād ariṃdama ||
साहं प्रसादये कृष्ण त्वाम् अद्य शिरसा नता । (९।१)
sāhaṃ prasādaye kṛṣṇa tvām adya śirasā natā |
पृथेयं द्रौपदी चैव ताः पश्य पुरुषोत्तम ॥ (९।२)
pṛtheyaṃ draupadī caiva tāḥ paśya puruṣottama ||
यदा द्रोणसुतो गर्भान् पाण्डूनां हन्ति माधव । (१०।१)
yadā droṇasuto garbhān pāṇḍūnāṃ hanti mādhava |
तदा किल त्वया द्रौणिः क्रुद्धेनोक्तो ऽरिमर्दन ॥ (१०।२)
tadā kila tvayā drauṇiḥ kruddhenokto 'rimardana ||
अकामं त्वा करिष्यामि ब्रह्मबन्धो नराधम । (११।१)
akāmaṃ tvā kariṣyāmi brahmabandho narādhama |
प्रसादये त्वा दुर्धर्ष जीवताम् अभिमन्युजः ॥ (१२।२)
prasādaye tvā durdharṣa jīvatām abhimanyujaḥ ||
यद्येवं त्वं प्रतिश्रुत्य न करोषि वचः शुभम् । (१३।१)
yadyevaṃ tvaṃ pratiśrutya na karoṣi vacaḥ śubham |
जीवति त्वयि दुर्धर्ष किं करिष्याम्यहं त्वया ॥ (१४।२)
jīvati tvayi durdharṣa kiṃ kariṣyāmyahaṃ tvayā ||
संजीवयैनं दुर्धर्ष मृतं त्वम् अभिमन्युजम् । (१५।१)
saṃjīvayainaṃ durdharṣa mṛtaṃ tvam abhimanyujam |
सदृशाक्षसुतं वीर सस्यं वर्षन्न् इवाम्बुदः ॥ (१५।२)
sadṛśākṣasutaṃ vīra sasyaṃ varṣann ivāmbudaḥ ||
त्वं हि केशव धर्मात्मा सत्यवान् सत्यविक्रमः । (१६।१)
tvaṃ hi keśava dharmātmā satyavān satyavikramaḥ |
स तां वाचम् ऋतां कर्तुम् अर्हसि त्वम् अरिंदम ॥ (१६।२)
sa tāṃ vācam ṛtāṃ kartum arhasi tvam ariṃdama ||
इच्छन्न् अपि हि लोकांस्त्रीञ् जीवयेथा मृतान् इमान् । (१७।१)
icchann api hi lokāṃstrīñ jīvayethā mṛtān imān |
किं पुनर् दयितं जातं स्वस्रीयस्यात्मजं मृतम् ॥ (१७।२)
kiṃ punar dayitaṃ jātaṃ svasrīyasyātmajaṃ mṛtam ||
प्रभावज्ञास्मि ते कृष्ण तस्माद् एतद् ब्रवीमि ते । (१८।१)
prabhāvajñāsmi te kṛṣṇa tasmād etad bravīmi te |
कुरुष्व पाण्डुपुत्राणाम् इमं परम् अनुग्रहम् ॥ (१८।२)
kuruṣva pāṇḍuputrāṇām imaṃ param anugraham ||
प्रपन्ना माम् इयं वेति दयां कर्तुम् इहार्हसि ॥ (१९।२)
prapannā mām iyaṃ veti dayāṃ kartum ihārhasi ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.