वासुदेव उवाच । (१।१)

एष पार्थ महान् स्वादुः पशुमान्नित्यम् अम्बुमान् । (१।२)

निरामयः सुवेश्माढ्यो निवेशो मागधः शुभः ॥ (१।३)

वैहारो विपुलः शैलो वराहो वृषभस्तथा । (२।१)

तथैवर्षिगिरिस्तात शुभाश्चैत्यकपञ्चमाः ॥ (२।२)

एते पञ्च महाशृङ्गाः पर्वताः शीतलद्रुमाः । (३।१)

रक्षन्तीवाभिसंहत्य संहताङ्गा गिरिव्रजम् ॥ (३।२)

पुष्पवेष्टितशाखाग्रैर् गन्धवद्भिर् मनोरमैः । (४।१)

निगूढा इव लोध्राणां वनैः कामिजनप्रियैः ॥ (४।२)

शूद्रायां गौतमो यत्र महात्मा संशितव्रतः । (५।१)

औशीनर्याम् अजनयत् काक्षीवादीन् सुतान् ऋषिः ॥ (५।२)

गौतमः क्षयणाद् अस्माद् अथासौ तत्र वेश्मनि । (६।१)

भजते मागधं वंशं स नृपाणाम् अनुग्रहात् ॥ (६।२)

अङ्गवङ्गादयश्चैव राजानः सुमहाबलाः । (७।१)

गौतमक्षयम् अभ्येत्य रमन्ते स्म पुरार्जुन ॥ (७।२)

वनराजीस्तु पश्येमाः प्रियालानां मनोरमाः । (८।१)

लोध्राणां च शुभाः पार्थ गौतमौकःसमीपजाः ॥ (८।२)

अर्बुदः शक्रवापी च पन्नगौ शत्रुतापनौ । (९।१)

स्वस्तिकस्यालयश्चात्र मणिनागस्य चोत्तमः ॥ (९।२)

अपरिहार्या मेघानां मागधेयं मणेः कृते । (१०।१)

कौशिको मणिमांश्चैव ववृधाते ह्यनुग्रहम् ॥ (१०।२)

अर्थसिद्धिं त्वनपगां जरासंधो ऽभिमन्यते । (११।१)

वयम् आसादने तस्य दर्पम् अद्य निहन्म हि ॥ (११।२)

वैशंपायन उवाच । (१२।१)

एवम् उक्त्वा ततः सर्वे भ्रातरो विपुलौजसः । (१२।२)

वार्ष्णेयः पाण्डवेयौ च प्रतस्थुर् मागधं पुरम् ॥ (१२।३)

तुष्टपुष्टजनोपेतं चातुर्वर्ण्यजनाकुलम् । (१३।१)

स्फीतोत्सवम् अनाधृष्यम् आसेदुश्च गिरिव्रजम् ॥ (१३।२)

ते ऽथ द्वारम् अनासाद्य पुरस्य गिरिम् उच्छ्रितम् । (१४।१)

बार्हद्रथैः पूज्यमानं तथा नगरवासिभिः ॥ (१४।२)

यत्र माषादम् ऋषभम् आससाद बृहद्रथः । (१५।१)

तं हत्वा माषनालाश्च तिस्रो भेरीर् अकारयत् ॥ (१५।२)

आनह्य चर्मणा तेन स्थापयामास स्वे पुरे । (१६।१)

यत्र ताः प्राणदन् भेर्यो दिव्यपुष्पावचूर्णिताः ॥ (१६।२)

मागधानां सुरुचिरं चैत्यकान्तं समाद्रवन् । (१७।१)

शिरसीव जिघांसन्तो जरासंधजिघांसवः ॥ (१७।२)

स्थिरं सुविपुलं शृङ्गं सुमहान्तं पुरातनम् । (१८।१)

अर्चितं माल्यदामैश्च सततं सुप्रतिष्ठितम् ॥ (१८।२)

विपुलैर् बाहुभिर् वीरास्ते ऽभिहत्याभ्यपातयन् । (१९।१)

ततस्ते मागधं दृष्ट्वा पुरं प्रविविशुस्तदा ॥ (१९।२)

एतस्मिन्न् एव काले तु जरासंधं समर्चयन् । (२०।१)

पर्यग्नि कुर्वंश्च नृपं द्विरदस्थं पुरोहिताः ॥ (२०।२)

स्नातकव्रतिनस्ते तु बाहुशस्त्रा निरायुधाः । (२१।१)

युयुत्सवः प्रविविशुर् जरासंधेन भारत ॥ (२१।२)

भक्ष्यमाल्यापणानां च ददृशुः श्रियम् उत्तमाम् । (२२।१)

स्फीतां सर्वगुणोपेतां सर्वकामसमृद्धिनीम् ॥ (२२।२)

तां तु दृष्ट्वा समृद्धिं ते वीथ्यां तस्यां नरोत्तमाः । (२३।१)

राजमार्गेण गच्छन्तः कृष्णभीमधनंजयाः ॥ (२३।२)

बलाद् गृहीत्वा माल्यानि मालाकारान्महाबलाः । (२४।१)

विरागवसनाः सर्वे स्रग्विणो मृष्टकुण्डलाः ॥ (२४।२)

निवेशनम् अथाजग्मुर् जरासंधस्य धीमतः । (२५।१)

गोवासम् इव वीक्षन्तः सिंहा हैमवता यथा ॥ (२५।२)

शैलस्तम्भनिभास्तेषां चन्दनागुरुभूषिताः । (२६।१)

अशोभन्त महाराज बाहवो बाहुशालिनाम् ॥ (२६।२)

तान् दृष्ट्वा द्विरदप्रख्याञ् शालस्कन्धान् इवोद्गतान् । (२७।१)

व्यूढोरस्कान्मागधानां विस्मयः समजायत ॥ (२७।२)

ते त्वतीत्य जनाकीर्णास्तिस्रः कक्ष्या नरर्षभाः । (२८।१)

अहंकारेण राजानम् उपतस्थुर् महाबलाः ॥ (२८।२)

तान् पाद्यमधुपर्कार्हान्मानार्हान् सत्कृतिं गतान् । (२९।१)

प्रत्युत्थाय जरासंध उपतस्थे यथाविधि ॥ (२९।२)

उवाच चैतान् राजासौ स्वागतं वो ऽस्त्विति प्रभुः । (३०।१)

तस्य ह्येतद् व्रतं राजन् बभूव भुवि विश्रुतम् ॥ (३०।२)

स्नातकान् ब्राह्मणान् प्राप्ताञ् श्रुत्वा स समितिंजयः । (३१।१)

अप्यर्धरात्रे नृपतिः प्रत्युद्गच्छति भारत ॥ (३१।२)

तांस्त्वपूर्वेण वेषेण दृष्ट्वा नृपतिसत्तमः । (३२।१)

उपतस्थे जरासंधो विस्मितश्चाभवत् तदा ॥ (३२।२)

ते तु दृष्ट्वैव राजानं जरासंधं नरर्षभाः । (३३।१)

इदम् ऊचुर् अमित्रघ्नाः सर्वे भरतसत्तम ॥ (३३।२)

स्वस्त्यस्तु कुशलं राजन्न् इति सर्वे व्यवस्थिताः । (३४।१)

तं नृपं नृपशार्दूल विप्रैक्षन्त परस्परम् ॥ (३४।२)

तान् अब्रवीज्जरासंधस्तदा यादवपाण्डवान् । (३५।१)

आस्यताम् इति राजेन्द्र ब्राह्मणच्छद्मसंवृतान् ॥ (३५।२)

अथोपविविशुः सर्वे त्रयस्ते पुरुषर्षभाः । (३६।१)

संप्रदीप्तास्त्रयो लक्ष्म्या महाध्वर इवाग्नयः ॥ (३६।२)

तान् उवाच जरासंधः सत्यसंधो नराधिपः । (३७।१)

विगर्हमाणः कौरव्य वेषग्रहणकारणात् ॥ (३७।२)

न स्नातकव्रता विप्रा बहिर्माल्यानुलेपनाः । (३८।१)

भवन्तीति नृलोके ऽस्मिन् विदितं मम सर्वशः ॥ (३८।२)

ते यूयं पुष्पवन्तश्च भुजैर् ज्याघातलक्षणैः । (३९।१)

बिभ्रतः क्षात्रम् ओजश्च ब्राह्मण्यं प्रतिजानथ ॥ (३९।२)

एवं विरागवसना बहिर्माल्यानुलेपनाः । (४०।१)

सत्यं वदत के यूयं सत्यं राजसु शोभते ॥ (४०।२)

चैत्यकं च गिरेः शृङ्गं भित्त्वा किम् इव सद्म नः । (४१।१)

अद्वारेण प्रविष्टाः स्थ निर्भया राजकिल्बिषात् ॥ (४१।२)

कर्म चैतद् विलिङ्गस्य किं वाद्य प्रसमीक्षितम् । (४२।१)

वदध्वं वाचि वीर्यं च ब्राह्मणस्य विशेषतः ॥ (४२।२)

एवं च माम् उपस्थाय कस्माच्च विधिनार्हणाम् । (४३।१)

प्रणीतां नो न गृह्णीत कार्यं किं चास्मदागमे ॥ (४३।२)

एवम् उक्तस्ततः कृष्णः प्रत्युवाच महामनाः । (४४।१)

स्निग्धगम्भीरया वाचा वाक्यं वाक्यविशारदः ॥ (४४।२)

स्नातकव्रतिनो राजन् ब्राह्मणाः क्षत्रिया विशः । (४५।१)

विशेषनियमाश्चैषाम् अविशेषाश्च सन्त्युत ॥ (४५।२)

विशेषवांश्च सततं क्षत्रियः श्रियम् अर्छति । (४६।१)

पुष्पवत्सु ध्रुवा श्रीश्च पुष्पवन्तस्ततो वयम् ॥ (४६।२)

क्षत्रियो बाहुवीर्यस्तु न तथा वाक्यवीर्यवान् । (४७।१)

अप्रगल्भं वचस्तस्य तस्माद् बार्हद्रथे स्मृतम् ॥ (४७।२)

स्ववीर्यं क्षत्रियाणां च बाह्वोर् धाता न्यवेशयत् । (४८।१)

तद् दिदृक्षसि चेद् राजन् द्रष्टास्यद्य न संशयः ॥ (४८।२)

अद्वारेण रिपोर् गेहं द्वारेण सुहृदो गृहम् । (४९।१)

प्रविशन्ति सदा सन्तो द्वारं नो वर्जितं ततः ॥ (४९।२)

कार्यवन्तो गृहान् एत्य शत्रुतो नार्हणां वयम् । (५०।१)

प्रतिगृह्णीम तद् विद्धि एतन्नः शाश्वतं व्रतम् ॥ (५०।२)