धृतराष्ट्र उवाच । (१।१)

प्रतिज्ञाते फल्गुनेन वधे भीष्मस्य संजय । (१।२)

किम् अकुर्वन्त मे मन्दाः पुत्रा दुर्योधनादयः ॥ (१।३)

हतम् एव हि पश्यामि गाङ्गेयं पितरं रणे । (२।१)

वासुदेवसहायेन पार्थेन दृढधन्वना ॥ (२।२)

स चापरिमितप्रज्ञस्तच्छ्रुत्वा पार्थभाषितम् । (३।१)

किम् उक्तवान्महेष्वासो भीष्मः प्रहरतां वरः ॥ (३।२)

सेनापत्यं च सम्प्राप्य कौरवाणां धुरंधरः । (४।१)

किम् अचेष्टत गाङ्गेयो महाबुद्धिपराक्रमः ॥ (४।२)

वैशंपायन उवाच । (५।१)

ततस्तत् संजयस्तस्मै सर्वम् एव न्यवेदयत् । (५।२)

यथोक्तं कुरुवृद्धेन भीष्मेणामिततेजसा ॥ (५।३)

संजय उवाच । (६।१)

सेनापत्यम् अनुप्राप्य भीष्मः शांतनवो नृप । (६।२)

दुर्योधनम् उवाचेदं वचनं हर्षयन्न् इव ॥ (६।३)

नमस्कृत्वा कुमाराय सेनान्ये शक्तिपाणये । (७।१)

अहं सेनापतिस्ते ऽद्य भविष्यामि न संशयः ॥ (७।२)

सेनाकर्मण्यभिज्ञो ऽस्मि व्यूहेषु विविधेषु च । (८।१)

कर्म कारयितुं चैव भृतान् अप्यभृतांस्तथा ॥ (८।२)

यात्रायानेषु युद्धेषु लब्धप्रशमनेषु च । (९।१)

भृशं वेद महाराज यथा वेद बृहस्पतिः ॥ (९।२)

व्यूहान् अपि महारम्भान् दैवगान्धर्वमानुषान् । (१०।१)

तैर् अहं मोहयिष्यामि पाण्डवान् व्येतु ते ज्वरः ॥ (१०।२)

सो ऽहं योत्स्यामि तत्त्वेन पालयंस्तव वाहिनीम् । (११।१)

यथावच्छास्त्रतो राजन् व्येतु ते मानसो ज्वरः ॥ (११।२)

दुर्योधन उवाच । (१२।१)

न विद्यते मे गाङ्गेय भयं देवासुरेष्वपि । (१२।२)

समस्तेषु महाबाहो सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥ (१२।३)

किं पुनस्त्वयि दुर्धर्षे सेनापत्ये व्यवस्थिते । (१३।१)

द्रोणे च पुरुषव्याघ्रे स्थिते युद्धाभिनन्दिनि ॥ (१३।२)

भवद्भ्यां पुरुषाग्र्याभ्यां स्थिताभ्यां विजयो मम । (१४।१)

न दुर्लभं कुरुश्रेष्ठ देवराज्यम् अपि ध्रुवम् ॥ (१४।२)

रथसंख्यां तु कार्त्स्न्येन परेषाम् आत्मनस्तथा । (१५।१)

तथैवातिरथानां च वेत्तुम् इच्छामि कौरव ॥ (१५।२)

पितामहो हि कुशलः परेषाम् आत्मनस्तथा । (१६।१)

श्रोतुम् इच्छाम्यहं सर्वैः सहैभिर् वसुधाधिपैः ॥ (१६।२)

भीष्म उवाच । (१७।१)

गान्धारे शृणु राजेन्द्र रथसंख्यां स्वके बले । (१७।२)

ये रथाः पृथिवीपाल तथैवातिरथाश्च ये ॥ (१७।३)

बहूनीह सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च । (१८।१)

रथानां तव सेनायां यथामुख्यं तु मे शृणु ॥ (१८।२)

भवान् अग्रे रथोदारः सह सर्वैः सहोदरैः । (१९।१)

दुःशासनप्रभृतिभिर् भ्रातृभिः शतसंमितैः ॥ (१९।२)

सर्वे कृतप्रहरणाश्छेद्यभेद्यविशारदाः । (२०।१)

रथोपस्थे गजस्कन्धे गदायुद्धे ऽसिचर्मणि ॥ (२०।२)

संयन्तारः प्रहर्तारः कृतास्त्रा भारसाधनाः । (२१।१)

इष्वस्त्रे द्रोणशिष्याश्च कृपस्य च शरद्वतः ॥ (२१।२)

एते हनिष्यन्ति रणे पाञ्चालान् युद्धदुर्मदान् । (२२।१)

कृतकिल्बिषाः पाण्डवेयैर् धार्तराष्ट्रा मनस्विनः ॥ (२२।२)

ततो ऽहं भरतश्रेष्ठ सर्वसेनापतिस्तव । (२३।१)

शत्रून् विध्वंसयिष्यामि कदर्थीकृत्य पाण्डवान् । (२३।२)

न त्वात्मनो गुणान् वक्तुम् अर्हामि विदितो ऽस्मि ते ॥ (२३।३)

कृतवर्मा त्वतिरथो भोजः प्रहरतां वरः । (२४।१)

अर्थसिद्धिं तव रणे करिष्यति न संशयः ॥ (२४।२)

अस्त्रविद्भिर् अनाधृष्यो दूरपाती दृढायुधः । (२५।१)

हनिष्यति रिपूंस्तुभ्यं महेन्द्रो दानवान् इव ॥ (२५।२)

मद्रराजो महेष्वासः शल्यो मे ऽतिरथो मतः । (२६।१)

स्पर्धते वासुदेवेन यो वै नित्यं रणे रणे ॥ (२६।२)

भागिनेयान्निजांस्त्यक्त्वा शल्यस्ते रथसत्तमः । (२७।१)

एष योत्स्यति संग्रामे कृष्णं चक्रगदाधरम् ॥ (२७।२)

सागरोर्मिसमैर् वेगैः प्लावयन्न् इव शात्रवान् । (२८।१)

भूरिश्रवाः कृतास्त्रश्च तव चापि हितः सुहृत् ॥ (२८।२)

सौमदत्तिर् महेष्वासो रथयूथपयूथपः । (२९।१)

बलक्षयम् अमित्राणां सुमहान्तं करिष्यति ॥ (२९।२)

सिन्धुराजो महाराज मतो मे द्विगुणो रथः । (३०।१)

योत्स्यते समरे राजन् विक्रान्तो रथसत्तमः ॥ (३०।२)

द्रौपदीहरणे पूर्वं परिक्लिष्टः स पाण्डवैः । (३१।१)

संस्मरंस्तं परिक्लेशं योत्स्यते परवीरहा ॥ (३१।२)

एतेन हि तदा राजंस्तप आस्थाय दारुणम् । (३२।१)

सुदुर्लभो वरो लब्धः पाण्डवान् योद्धुम् आहवे ॥ (३२।२)

स एष रथशार्दूलस्तद् वैरं संस्मरन् रणे । (३३।१)

योत्स्यते पाण्डवांस्तात प्राणांस्त्यक्त्वा सुदुस्त्यजान् ॥ (३३।२)