MBh, 4, 37
Select a line for its word-by-word analysis.
तं दृष्ट्वा क्लीबवेषेण रथस्थं नरपुंगवम् । (१।२)
taṃ dṛṣṭvā klībaveṣeṇa rathasthaṃ narapuṃgavam |
शमीम् अभिमुखं यान्तं रथम् आरोप्य चोत्तरम् ॥ (१।३)
śamīm abhimukhaṃ yāntaṃ ratham āropya cottaram ||
तान् अवेक्ष्य हतोत्साहान् उत्पातान् अपि चाद्भुतान् । (३।१)
tān avekṣya hatotsāhān utpātān api cādbhutān |
गुरुः शस्त्रभृतां श्रेष्ठो भारद्वाजो ऽभ्यभाषत ॥ (३।२)
guruḥ śastrabhṛtāṃ śreṣṭho bhāradvājo 'bhyabhāṣata ||
चलाश्च वाताः संवान्ति रूक्षाः परुषनिःस्वनाः । (४।१)
calāśca vātāḥ saṃvānti rūkṣāḥ paruṣaniḥsvanāḥ |
रूक्षवर्णाश्च जलदा दृश्यन्ते ऽद्भुतदर्शनाः । (५।१)
rūkṣavarṇāśca jaladā dṛśyante 'dbhutadarśanāḥ |
निःसरन्ति च कोशेभ्यः शस्त्राणि विविधानि च ॥ (५।२)
niḥsaranti ca kośebhyaḥ śastrāṇi vividhāni ca ||
शिवाश्च विनदन्त्येता दीप्तायां दिशि दारुणाः । (६।१)
śivāśca vinadantyetā dīptāyāṃ diśi dāruṇāḥ |
हयाश्चाश्रूणि मुञ्चन्ति ध्वजाः कम्पन्त्यकम्पिताः ॥ (६।२)
hayāścāśrūṇi muñcanti dhvajāḥ kampantyakampitāḥ ||
यत्ता भवन्तस्तिष्ठन्तु स्याद् युद्धं समुपस्थितम् ॥ (७।२)
yattā bhavantastiṣṭhantu syād yuddhaṃ samupasthitam ||
रक्षध्वम् अपि चात्मानं व्यूहध्वं वाहिनीम् अपि । (८।१)
rakṣadhvam api cātmānaṃ vyūhadhvaṃ vāhinīm api |
वैशसं च प्रतीक्षध्वं रक्षध्वं चापि गोधनम् ॥ (८।२)
vaiśasaṃ ca pratīkṣadhvaṃ rakṣadhvaṃ cāpi godhanam ||
आगतः क्लीबवेषेण पार्थो नास्त्यत्र संशयः ॥ (९।२)
āgataḥ klībaveṣeṇa pārtho nāstyatra saṃśayaḥ ||
स एष पार्थो विक्रान्तः सव्यसाची परंतपः । (१०।१)
sa eṣa pārtho vikrāntaḥ savyasācī paraṃtapaḥ |
नायुद्धेन निवर्तेत सर्वैर् अपि मरुद्गणैः ॥ (१०।२)
nāyuddhena nivarteta sarvair api marudgaṇaiḥ ||
अमर्षवशम् आपन्नो योत्स्यते नात्र संशयः ॥ (११।२)
amarṣavaśam āpanno yotsyate nātra saṃśayaḥ ||
नेहास्य प्रतियोद्धारम् अहं पश्यामि कौरवाः । (१२।१)
nehāsya pratiyoddhāram ahaṃ paśyāmi kauravāḥ |
महादेवो ऽपि पार्थेन श्रूयते युधि तोषितः ॥ (१२।२)
mahādevo 'pi pārthena śrūyate yudhi toṣitaḥ ||
सदा भवान् फल्गुनस्य गुणैर् अस्मान् विकत्थसे । (१३।२)
sadā bhavān phalgunasya guṇair asmān vikatthase |
न चार्जुनः कला पूर्णा मम दुर्योधनस्य वा ॥ (१३।३)
na cārjunaḥ kalā pūrṇā mama duryodhanasya vā ||
यद्येष पार्थो राधेय कृतं कार्यं भवेन्मम । (१४।२)
yadyeṣa pārtho rādheya kṛtaṃ kāryaṃ bhavenmama |
ज्ञाताः पुनश्चरिष्यन्ति द्वादशान्यान् हि वत्सरान् ॥ (१४।३)
jñātāḥ punaścariṣyanti dvādaśānyān hi vatsarān ||
तस्मिन् ब्रुवति तद् वाक्यं धार्तराष्ट्रे परंतपे । (१६।२)
tasmin bruvati tad vākyaṃ dhārtarāṣṭre paraṃtape |
भीष्मो द्रोणः कृपो द्रौणिः पौरुषं तद् अपूजयन् ॥ (१६।३)
bhīṣmo droṇaḥ kṛpo drauṇiḥ pauruṣaṃ tad apūjayan ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.