महाभारतMahābhārata

MBh, 4, 37

634 of 1995 · 36 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

वैशंपायन उवाच । (१।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

1.2१.२

तं दृष्ट्वा क्लीबवेषेण रथस्थं नरपुंगवम् । (१।२)

taṃ dṛṣṭvā klībaveṣeṇa rathasthaṃ narapuṃgavam |

1.3१.३

शमीम् अभिमुखं यान्तं रथम् आरोप्य चोत्तरम् ॥ (१।३)

śamīm abhimukhaṃ yāntaṃ ratham āropya cottaram ||

2.1२.१

भीष्मद्रोणमुखास्तत्र कुरूणां रथसत्तमाः । (२।१)

bhīṣmadroṇamukhāstatra kurūṇāṃ rathasattamāḥ |

2.2२.२

वित्रस्तमनसः सर्वे धनंजयकृताद् भयात् ॥ (२।२)

vitrastamanasaḥ sarve dhanaṃjayakṛtād bhayāt ||

3.1३.१

तान् अवेक्ष्य हतोत्साहान् उत्पातान् अपि चाद्भुतान् । (३।१)

tān avekṣya hatotsāhān utpātān api cādbhutān |

3.2३.२

गुरुः शस्त्रभृतां श्रेष्ठो भारद्वाजो ऽभ्यभाषत ॥ (३।२)

guruḥ śastrabhṛtāṃ śreṣṭho bhāradvājo 'bhyabhāṣata ||

4.1४.१

चलाश्च वाताः संवान्ति रूक्षाः परुषनिःस्वनाः । (४।१)

calāśca vātāḥ saṃvānti rūkṣāḥ paruṣaniḥsvanāḥ |

4.2४.२

भस्मवर्णप्रकाशेन तमसा संवृतं नभः ॥ (४।२)

bhasmavarṇaprakāśena tamasā saṃvṛtaṃ nabhaḥ ||

5.1५.१

रूक्षवर्णाश्च जलदा दृश्यन्ते ऽद्भुतदर्शनाः । (५।१)

rūkṣavarṇāśca jaladā dṛśyante 'dbhutadarśanāḥ |

5.2५.२

निःसरन्ति च कोशेभ्यः शस्त्राणि विविधानि च ॥ (५।२)

niḥsaranti ca kośebhyaḥ śastrāṇi vividhāni ca ||

6.1६.१

शिवाश्च विनदन्त्येता दीप्तायां दिशि दारुणाः । (६।१)

śivāśca vinadantyetā dīptāyāṃ diśi dāruṇāḥ |

6.2६.२

हयाश्चाश्रूणि मुञ्चन्ति ध्वजाः कम्पन्त्यकम्पिताः ॥ (६।२)

hayāścāśrūṇi muñcanti dhvajāḥ kampantyakampitāḥ ||

7.1७.१

यादृशान्यत्र रूपाणि संदृश्यन्ते बहून्यपि । (७।१)

yādṛśānyatra rūpāṇi saṃdṛśyante bahūnyapi |

7.2७.२

यत्ता भवन्तस्तिष्ठन्तु स्याद् युद्धं समुपस्थितम् ॥ (७।२)

yattā bhavantastiṣṭhantu syād yuddhaṃ samupasthitam ||

8.1८.१

रक्षध्वम् अपि चात्मानं व्यूहध्वं वाहिनीम् अपि । (८।१)

rakṣadhvam api cātmānaṃ vyūhadhvaṃ vāhinīm api |

8.2८.२

वैशसं च प्रतीक्षध्वं रक्षध्वं चापि गोधनम् ॥ (८।२)

vaiśasaṃ ca pratīkṣadhvaṃ rakṣadhvaṃ cāpi godhanam ||

9.1९.१

एष वीरो महेष्वासः सर्वशस्त्रभृतां वरः । (९।१)

eṣa vīro maheṣvāsaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ |

9.2९.२

आगतः क्लीबवेषेण पार्थो नास्त्यत्र संशयः ॥ (९।२)

āgataḥ klībaveṣeṇa pārtho nāstyatra saṃśayaḥ ||

10.1१०.१

स एष पार्थो विक्रान्तः सव्यसाची परंतपः । (१०।१)

sa eṣa pārtho vikrāntaḥ savyasācī paraṃtapaḥ |

10.2१०.२

नायुद्धेन निवर्तेत सर्वैर् अपि मरुद्गणैः ॥ (१०।२)

nāyuddhena nivarteta sarvair api marudgaṇaiḥ ||

11.1११.१

क्लेशितश्च वने शूरो वासवेन च शिक्षितः । (११।१)

kleśitaśca vane śūro vāsavena ca śikṣitaḥ |

11.2११.२

अमर्षवशम् आपन्नो योत्स्यते नात्र संशयः ॥ (११।२)

amarṣavaśam āpanno yotsyate nātra saṃśayaḥ ||

12.1१२.१

नेहास्य प्रतियोद्धारम् अहं पश्यामि कौरवाः । (१२।१)

nehāsya pratiyoddhāram ahaṃ paśyāmi kauravāḥ |

12.2१२.२

महादेवो ऽपि पार्थेन श्रूयते युधि तोषितः ॥ (१२।२)

mahādevo 'pi pārthena śrūyate yudhi toṣitaḥ ||

13.1१३.१

कर्ण उवाच । (१३।१)

karṇa uvāca

13.2१३.२

सदा भवान् फल्गुनस्य गुणैर् अस्मान् विकत्थसे । (१३।२)

sadā bhavān phalgunasya guṇair asmān vikatthase |

13.3१३.३

न चार्जुनः कला पूर्णा मम दुर्योधनस्य वा ॥ (१३।३)

na cārjunaḥ kalā pūrṇā mama duryodhanasya vā ||

14.1१४.१

दुर्योधन उवाच । (१४।१)

duryodhana uvāca

14.2१४.२

यद्येष पार्थो राधेय कृतं कार्यं भवेन्मम । (१४।२)

yadyeṣa pārtho rādheya kṛtaṃ kāryaṃ bhavenmama |

14.3१४.३

ज्ञाताः पुनश्चरिष्यन्ति द्वादशान्यान् हि वत्सरान् ॥ (१४।३)

jñātāḥ punaścariṣyanti dvādaśānyān hi vatsarān ||

15.1१५.१

अथैष कश्चिद् एवान्यः क्लीबवेषेण मानवः । (१५।१)

athaiṣa kaścid evānyaḥ klībaveṣeṇa mānavaḥ |

15.2१५.२

शरैर् एनं सुनिशितैः पातयिष्यामि भूतले ॥ (१५।२)

śarair enaṃ suniśitaiḥ pātayiṣyāmi bhūtale ||

16.1१६.१

वैशंपायन उवाच । (१६।१)

vaiśaṃpāyana uvāca

16.2१६.२

तस्मिन् ब्रुवति तद् वाक्यं धार्तराष्ट्रे परंतपे । (१६।२)

tasmin bruvati tad vākyaṃ dhārtarāṣṭre paraṃtape |

16.3१६.३

भीष्मो द्रोणः कृपो द्रौणिः पौरुषं तद् अपूजयन् ॥ (१६।३)

bhīṣmo droṇaḥ kṛpo drauṇiḥ pauruṣaṃ tad apūjayan ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MBh, 4, 37

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit