MBh, 13, 123
Select a line for its word-by-word analysis.
दिष्ट्यैवं त्वं विजानासि दिष्ट्या ते बुद्धिर् ईदृशी । (१।३)
diṣṭyaivaṃ tvaṃ vijānāsi diṣṭyā te buddhir īdṛśī |
लोको ह्ययं गुणान् एव भूयिष्ठं स्म प्रशंसति ॥ (१।४)
loko hyayaṃ guṇān eva bhūyiṣṭhaṃ sma praśaṃsati ||
दिष्ट्या नाभिभवन्ति त्वां दैवस्ते ऽयम् अनुग्रहः । (२।२)
diṣṭyā nābhibhavanti tvāṃ daivaste 'yam anugrahaḥ |
यत् ते भृशतरं दानाद् वर्तयिष्यामि तच्छृणु ॥ (२।३)
yat te bhṛśataraṃ dānād vartayiṣyāmi tacchṛṇu ||
यानीहागमशास्त्राणि याश्च काश्चित् प्रवृत्तयः । (३।१)
yānīhāgamaśāstrāṇi yāśca kāścit pravṛttayaḥ |
तानि वेदं पुरस्कृत्य प्रवृत्तानि यथाक्रमम् ॥ (३।२)
tāni vedaṃ puraskṛtya pravṛttāni yathākramam ||
तपः पवित्रं वेदस्य तपः स्वर्गस्य साधनम् ॥ (४।२)
tapaḥ pavitraṃ vedasya tapaḥ svargasya sādhanam ||
तपसा महद् आप्नोति विद्यया चेति नः श्रुतम् । (५।१)
tapasā mahad āpnoti vidyayā ceti naḥ śrutam |
यद् यद्धि किंचित् संधाय पुरुषस्तप्यते तपः । (६।१)
yad yaddhi kiṃcit saṃdhāya puruṣastapyate tapaḥ |
दुरन्वयं दुष्प्रधृष्यं दुरापं दुरतिक्रमम् । (७।१)
duranvayaṃ duṣpradhṛṣyaṃ durāpaṃ duratikramam |
तपस्विनौ च तावाहुस्ताभ्यां कार्यं सदा नमः ॥ (९।२)
tapasvinau ca tāvāhustābhyāṃ kāryaṃ sadā namaḥ ||
सर्वे पूज्याः श्रुतधनास्तथैव च तपस्विनः । (१०।१)
sarve pūjyāḥ śrutadhanāstathaiva ca tapasvinaḥ |
दानप्रदाः सुखं प्रेत्य प्राप्नुवन्तीह च श्रियम् ॥ (१०।२)
dānapradāḥ sukhaṃ pretya prāpnuvantīha ca śriyam ||
अन्नदानैः सुकृतिनः प्रतिपद्यन्ति लौकिकाः ॥ (११।२)
annadānaiḥ sukṛtinaḥ pratipadyanti laukikāḥ ||
अदाता यत्र यत्रैति सर्वतः सम्प्रणुद्यते ॥ (१२।२)
adātā yatra yatraiti sarvataḥ sampraṇudyate ||
यद्येवोर्ध्वं यद्यवाक् च त्वं लोकम् अभियास्यसि ॥ (१३।२)
yadyevordhvaṃ yadyavāk ca tvaṃ lokam abhiyāsyasi ||
प्राप्स्यसे त्वन्नपानानि यानि दास्यसि कानिचित् । (१४।१)
prāpsyase tvannapānāni yāni dāsyasi kānicit |
मेधाव्यसि कुले जातः श्रुतवान् अनृशंसवान् ॥ (१४।२)
medhāvyasi kule jātaḥ śrutavān anṛśaṃsavān ||
एतद् गृहाण प्रथमं प्रशस्तं गृहमेधिनाम् ॥ (१५।२)
etad gṛhāṇa prathamaṃ praśastaṃ gṛhamedhinām ||
यो भर्ता वासितातुष्टो भर्तुस्तुष्टा च वासिता । (१६।१)
yo bhartā vāsitātuṣṭo bhartustuṣṭā ca vāsitā |
यस्मिन्न् एवं कुले सर्वं कल्याणं तत्र वर्तते ॥ (१६।२)
yasminn evaṃ kule sarvaṃ kalyāṇaṃ tatra vartate ||
अद्भिर् गात्रान्मलम् इव तमो ऽग्निप्रभया यथा । (१७।१)
adbhir gātrānmalam iva tamo 'gniprabhayā yathā |
स्वस्ति प्राप्नुहि मैत्रेय गृहान् साधु व्रजाम्यहम् । (१८।१)
svasti prāpnuhi maitreya gṛhān sādhu vrajāmyaham |
तं प्रणम्याथ मैत्रेयः कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् । (१९।१)
taṃ praṇamyātha maitreyaḥ kṛtvā cābhipradakṣiṇam |
स्वस्ति प्राप्नोतु भगवान् इत्युवाच कृताञ्जलिः ॥ (१९।२)
svasti prāpnotu bhagavān ityuvāca kṛtāñjaliḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.